Alzheimer hakkında doğru bildiğiniz yanlışlar

Alzheimer hakkında doğru bildiğiniz yanlışlar

Alzheimer hastalığı yalnızca ileri yaşta ortaya çıkar. Tanısı konulduğunda hayat bitmiştir. Grip aşıları, diş dolguları Alzheimer hastalığına yol açar. Bu tümceler, cemiyette en sık görülen demans bunama çeşidi olan Alzheimer hastalığı hakkında cemiyette yerleşmiş olan yanılgılı bilgilerden yalnızca birkaçı. Kulaktan kulağa dağılan bu yanlış bilgilerin kimileri şahısların afaki yere endişeye kapılmalarına yol açarken, kimileri ise bütün aksine doktora geç müracaat etmelerine neden olabiliyor.

Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Geysu Karlıkaya’nın, Alzheimer hastalığı hakkında cemiyette “doğru” sanılan “yanlış” bilgileri anlattı.

1 Yanlış: Alzheimer hastalığı sıradan ihtiyarlama neticeyidir.

Doğrusu: İhtiyarladıkça hafif seviyede unutkanlıklar olması, misalin yeni tanışılan birinin adının unutulması, anahtarların kaybedilmesi veya ilk kez gidilen bir yerde yolun afallanması sıradan olabiliyor. Alzheimer ise unutkanlık dışında belirtilerin de eşlik ettiği bir hastalık. Hafıza kaybına ek olarak başka öğrenişsel alanlarda da bozukluklar ortaya çıkıyor ve giderek öbür alanlara dağılıyor. Beyin hücrelerindeki zarar nedeniyle çok uzun senelerdir tanınan şahısların adları veya senelerdir her gün gelinen konutun yolu unutulabiliyor.

2 Yanlış: Alzheimer hastalığı yalnızca ileri yaşta ortaya çıkar.

Doğrusu: Seyrek de olsa Alzheimer hastalığı 30-40’lı yaşlarda da görülebiliyor. Bu gidişat genellikle genetik geçişli Alzhemier hastalığında büyüyor.

3 Yanlış: Annem Alzheimer hastası. Benim de Alzheimer hastası olma tehlikem çok yüksek.

Doğrusu: Günümüzde hayat vaktinin uzaması sebebiyle Alzheimer hastalığı görülme sıklığı arkasıydı. Öyle ki 65 yaş üzerindeki bireylerde bu oran yüzde 10 iken, 85 yaş üzerinde yüzde 50’ye yanaşıyor. Bu nedenle de hemen herkesin emin bir yaş üzerindeki aile abonelerinden biri Alzheimer hastası oluyor. Genetik geçişli Alzheimer hastalığı tüm hastaların yalnızca takribî yüzde 5’ini oluşturuyor. 65 yaşından sonra başlayan Alzheimer hastalarında genetik geçiş olma ihtimali 30-60 yaş arasında başlayan hastalara göre çok daha düşük izliyor.

4 Yanlış: Grip aşıları, alüminyum tencerelerde pişen yemekler, alüminyum kolilerden içilen meşrubatlar, diş dolguları ve bazı yapay tatlandırıcılar Alzheimer hastalığına neden olur.

Doğrusu: Bilimsel olarak böyle bir ilişki gösterilememiştir.

5 Yanlış: Bunamanın tek nedeni Alzheimer hastalığıdır.

Doğrusu: Alzheimer hastalığı bunamanın en sık görülen nedenidir. Ancak rehabilitasyonu çok daha basit olan vitamin beceriksizlikleri, hormonal bozukluklar, hidrosefali vb. pek çok hastalık da eş belirtilere neden olabiliyor. Bu sebeple kesin tanı bunama bulguları olan şahısların nöroloji uzmanları tarafından detaylı değerlendirilmesinden sonra konulmalı.

6 Yanlış: Alzheimer hastalığının rehabilitasyonu olasıdır.

Doğrusu: Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Karlıkaya, günümüzde Alzheimer hastalığını rehabilitasyon etkenin veya ilerleyişini durdurmanın muhtemel olmadığını belirterek, “Verilen ilaçlar, belirtilerin makûslaşmasını yavaşlatmak, tutum bozukluklarını düzenlemek ve karmaşıklıkların önlenmesine müteveccih oluyor” dedi.

7 Yanlış: Alzheimer hastalığı önlenebilir/önlenemez.

Kısmen doğru: Hastalığı önleyici bir ilaç olmadığı bir asıl. Ancak sıhhatli ve balanslı beslenme, Akdeniz perhizi, beyin ve beden egzersizleri ile iyi bir sosyal hayatın hastalık tehlikesini eksilttiğine dair çalışmalar mevcut. E, B, C vitaminleri, balık yağı, gingkobiloba ve selenyum dayanaklarının önleyici rehabilitasyondaki rolleri ise müzakereli.

8 Yanlış: Alzheimer Hastalığı tanısı konulduğunda hayat bitmiştir.

Doğrusu: Alzheimer hastalığı yavaş ilerleyici bir hastalıktır, tanı aldıktan sonra uzun zaman hayat niteliği korunabiliyor. “Hastalığın hasta yakınları tarafından doğru anlaşılması hastaya destekçi olmak için ilk koşulu oluşturuyor.” diyen Prof. Dr. Karlıkaya şu bilgileri verdi: “Hastanın neşeyle yapabildiği etkinliklere devam etmesi, yakınları tarafından hastada saldırganlık ve fobiye yol kalemtıraş tavırların iyi tanınarak sakınılması, hastanın kendisini güvende sezeceği pozitif bir hayat etrafı sağlanması ve kesinlikle mevzuyla alakalı sıhhat personellerinden destek alınması hayat niteliğinin korunmasına destekçi oluyor.”

9 Yanlış: Alzheimer hastaları hastalıklarının farkında değildir.

Doğrusu: Alzheimer hastalarının çoğu hastalığın başlangıç yarıyıllarında bir şeylerin ters gittiğinin farkında oluyor. Hastalık; hafıza bozuklukları ve daha evvel basitlikle yapılan işlerde zorlanmalar, bunalım ve asabi davranışlara neden olabiliyor. Bu yarıyılda hasta yakınlarının yaklaşımı hastayı gevşetmek açısından çok ehemmiyet taşıyor. Hastalık ilerledikçe her şey flulaşıyor ve farkındalık da eksiliyor.

10 Yanlış: “APOE e4” geni olan bireyler kesinlikle Alzheimer hastası olacaktır.

Doğrusu: APOE e4 geni taşıyan şahısların tümünde Alzhemier hastalığı görülmediği gibi Alzheimer hastalığı bu geni taşımayan bireylerde de büyüyebiliyor. APO E geninin üç çeşidi var; e2, e3, e4. Cemiyetin yarısından aşırısında APO E e3 geni bulunuyor. APOE e4 geni ise yalnızca bir tehlike etmenidir, bunun dışında henüz meçhul başka tehlikeli veya gözetici genler olma ihtimali yüksektir. Alzheimer hastası olma tehlikeyi 85 yaşından sonra takribî yüzde 50’dir. Tek Apo E4 geni olan bireyler bu yüzde 50 oranını 75 yaşını tutuyor, her iki ebeveynden de bu geni alarak 2 kopya taşıyanlar ise bu oranı 65 yaşını tutuyor.

  

Yorum Yazın