Baş sızısının sebepleri ve rehabilitasyon usulleri

Baş sızısının sebepleri ve rehabilitasyon usulleri

Küçükten büyüğe, gençten yaşlıya herkesin zaman zaman baş sızısı şikayeti olur. Migren gibi kronik hastalığı olanlar için ise baş sızısı yaşamı kabusa çevirir. Oysa bazı ayrıntılara dikkat faktörüz, baş sızılarıyla baş etmenizde büyük fayda sağlar.

Kumpaslı hayat, beslenme, uyku, aerobik egzersiz, masaj, yoga, kafein, omega-3, B2 vitamini ve magnezyum baş sızılarına iyi kazanç. Doğum hakimiyet hapları, kırmızı şarap, daha önceki kaşar, işlenmiş şarküteri ve narenciye mahsulleri ise migreni tetikler.

Türkiye İş Bankası iştiraki Bayındır Kavaklıdere Sağlık Kurumu Nöroloji Kısmı Prof. Dr. Kamil Kadir Topalkara; yarıyıl yarıyıl herkesin meseleyi olabilen baş sızılarının sebeplerini, rehabilitasyon yollarını ve korunma yollarını anlattı.

Baş sızısının sebepleri ve rehabilitasyon usulleri

– Baş sızısı, baş ve boyun bölgesinde bulunan sızıya duyarlı yapıların farklı sebeplerle irritasyonu neticeyi sezilen sızıdır. Sızı; zonklayıcı, baskı biçiminde, sızlayıcı, patlayıcı, sıkıştırıcı, şimşek çakması gibi farklı tiplerde olabilir. Baş sızısının bu özellikleri bize tanıda takviyeci olur.

– Baş sızıları iki ana gruba ufalar: Primer baş sızıları; migren, gerilim baş sızısı ve küme baş sızıları… Sekonder baş sızıları ise enfeksiyon, ur, kanama, hipertansiyon, dev hücreli arterit, glokom gibi sebeplere bağlı olarak ortaya çıkan sızılardır.

– Primer baş sızılarının sebebi kesin olarak öğrenilmiyor. Migrenin damarlardaki genişlemeden kaynaklandığı düşünülse de sızıyı başlatan neden net ortaya konulamıyor. Sekonder baş sızılarının ise hepsinde altta uyuyan bir neden bulunuyor. Kafada bulunan sızıya duyarlı yapıları etkileyen her türlü neden enfeksiyon, kanama ya da kitle gibi sekonder sızıları başlatabiliyor.

Yaşam niteliği düşüyor

– Primer baş sızılarında, sızılar sıklıkla tekerrürler ve kronik olur. Yaşami risk yaratmaz ancak iş eforu kaybına ve yaşam niteliğinde bozulmaya neden olur. Bu hastalarda genelde ileri muayenelere gerek yoktur.

– Özellikle ileri yaşlarda 45-50 yaş üstü yeni başlayan baş sızılarında ise daha çok sekonder baş sızısı olabileceği düşünülmeli ve bu olgularda görüntüleme usulleri ile ileri analizler yapılmalı. Ayrıca daha evvelden migren gibi primer bir baş sızısı tanısı olan hastada, sızının kişiliğinin değişmesi ile beraber sekonder bir baş sızısının tabloya her zaman ilave edilebileceği unutulmamalı.

– Sekonder baş sızılarında uygun muayeneler ile neden tespit etilip rehabilitasyon edilmezse, hayati risk veya kalıcı zarar olabilir. Misalin; beyin çeperlerinin enfeksiyonu, beyin çeperleri arasına veya beyin dokusu içine kanama ya da beyin uru vefat veya felç büyümesine; dev hücreli arterit ise erken yarıyılda tanı konamazsa tek veya iki taraflı görme kaybı gibi ağır neticelere yol açabilir.

Baş sızısının tipine göre rehabilitasyon

– Primer baş sızılarında, sızı sıklığına göre akut rehabilitasyon sızıyı geçirmeye müteveccih veya profilaktik rehabilitasyonlar sızı hamlelerini seyrekleştirmek ve şiddetini eksiltmeye müteveccih uygulanır.

– Akut hücum rehabilitasyonunda; değişik sızı kesiciler oral, dil altı, damardan verilen preparatlar ve maske ile verilen oksijen rehabilitasyonu alternatifleri vardır.

– Profilaktik rehabilitasyonlarda, oral preparatlar alternatifinde, antiepileptikler, antihipertansifler, antidepresanlar kullanılabilir. Kronik migrende ve fazla ilaç kullanımına bağlı kronik günlük baş sızısı olan seçilmiş hadiselerde ise botulinum zehirli maddeyi uygulanabilir.

Migrene karşı botulinum zehirli madde

– Migren tanısı olan hastada; profilaktik öbür rehabilitasyonları almasına karşın, bir ayda 15 günden fazla baş sızısı oluyorsa, kronik migren olduğu düşünülüp “Botulinum Zehirli Madde” rehabilitasyonu tasarlanabilir.

– Sekonder baş sızılarında ise neden tespit etilip buna müteveccih rehabilitasyon yapılmalı. Enfeksiyon ise uygun antibiyotik, kanama ise buna müteveccih rehabilitasyonlar, tansiyon düşürücü rehabilitasyonlar, ur gibi yer kaplayıcı lezyonlarda ur çıkarılması, kafa içi tazyik çoğalışına neden olan gidişatlarda bu tazyiki düşürmeye müteveccih rehabilitasyonlar, bağ dokusu hastalıklarında uzun süreli immün sistem baskılayıcı rehabilitasyonlar önerilir.

Salam ve sosis migreni tetikleyebilir

– Primer baş sızılarından migrene karşı korunmak için bazı temkinler alınabilir. Kumpaslı hayat, kumpaslı beslenme ve uyku, aç kalmama, sızıyı tetikleyebilecek yiyeceklerden sakınma kırmızı şarap, daha önceki kaşar, işlenmiş şarküteri mahsulleri, narenciye mahsulleri, monosodyum glutamat kapsayan besinler gibi, stresten sakınma bu temkinler arasında yer alır. Ayrıca bayanlarda, doğum hakimiyet hapları gibi hormon kapsayan ilaçlar migren baş sızısını tetikleyebilir.

Yoga ve kahve baş sızısına iyi kazanç

Kumpaslı hayat, aerobik egzersizler, masaj, yoga, kafein kahve omega-3 yağ asitleri, B2 vitamini, magnezyum özellikle menstrüel migrende baş sızılarına iyi kazanç.

  

Yorum Yazın

Yorum yazmak için üye girişi girişi yapmalısınız.