Bilinmiş uykusuzluğa dikkat

Bilinmiş uykusuzluğa dikkat

Türk Uyku Tıbbı Derneği TUTD İdare Heyeti Azası Prof. Dr. Fuat Özgen, uykusuzluk sürükleyenlerin büyük kısmını “bilinmiş uykusuzluk” hastalarının oluşturduğunu belirterek, “Megakentlerde ya da hengameli yerlerde yaşayan, içki, çay, kahve gibi meşrubatları çok harcayan, kent içi trafiği yoğun, iş temposu yüksek etraflarda çalışan şahıslarda daha sık karşılaşılan bir problemdir” dedi.

Bilinmiş uykusuzluk büyük kentlerde yaşayanlarda daha sık görülür

Uykusuzluk hastalarının büyük kısmını “bilinmiş uykusuzluk” hastalarının oluşturduğunu ifade eden Fuat Özgen, başlangıçta geçici bir stres kaynağının yol açtığı uykusuzluğun, çoğu şahısta giderek ortadan kaybolduğunu ancak bazı hastalarda “yatamama” ile alakalı gerginlik ve endişenin giderek kısır döngüye dönüştüğünü söyledi. Bu vaziyetin 1 aydan daha fazla sürmesinin “bilinmiş uykusuzluk” tablosunun oluşması anlamına geldiğini vurgulayan Özgen, şu bilgileri aktardı:

“Büyük kentlerde ya da hengameli yerlerde yaşayan, içki, çay, kahve gibi meşrubatları çok harcayan, kent içi trafiği yoğun, iş temposu yüksek etraflarda çalışan şahıslarda daha sık karşılaşılan bir problemdir. Mükemmeliyetçi, obsesif, duyarlı, duygusal ve titiz şahıslarda daha sık kollanır. Sıklıkla 20-40 yaş arasında genç yetişkinlik yarıyılında başlar. Bayanlarda erkeklere göre daha sık görülür.”

Nasıl büyür?

“Bilinmiş uykusuzluk”ta çoğu defa hastaların, uykusuzlukları hakkında ve bunun hayatlarını nasıl etkilediği üzerine odaklandıklarını belirten Prof. Dr. Özgen, yatmak üzere yatağa uyuyan hastaların uslarındaki mevzular hakkında uzun uzun düşündüklerini, bir evvelki günün uğraşlarını gözden geçirdiklerini veya ertesi gün karşılaşacakları meseleler için strateji geliştirdiklerini anlattı.

Bu hastaların, genellikle “yatmak için uğraştıklarını ancak gayretlerinin boşa çıkması neticesinde sıkıldıklarını belirten Özgen, şunları kaydoldu:

“Bu hastaların konuttan uzak olduğu zaman daha iyi yattıkları görülür. Hasta kendisine sorulduğunda, ‘yatmak için gayret tüketmediğinde, misalin televizyon izlerken yatabildiğini’ söyler. Genellikle oturma odasında televizyon karşısında uyuklayan hasta, daha sonra kalkıp pijamalarını giyip yatağa uyuduğunda tamamen cingöz olduğunu sezer ve bir cinsli yatamaz. Bu hastalar, yatak odasında şartlanma sebebi ile rahat yatamaz, konuttan uzakta ya da uyuma zamanı yapılması gerekenleri yapmayınca daha rahat yatar.”

Ne yapmalı?

Hastalığın rehabilitasyonuna müteveccih tekliflerde bulunan Özgen, “Bu hastalara, genellikle uyku hijyenine müteveccih bilgilendirme yapılarak, oluşturdukları kısır döngüyü bozmaya müteveccih öğrenişsel-tutumcu rehabilitasyonlar uygulanır. Uyaran hakimiyet rehabilitasyonları ve hafifleme teknikleri bereketli olur. Rehabilitasyonda makûs uykuyu andırdıran şeyleri ‘bilmeme’ ve yeni uyku alışkanlığını bilme en ehemmiyetli husustur” ifadesini kullandı.

  

Yorum Yazın