Çağdaş hayat astımı körüklüyor

Çağdaş hayat astımı körüklüyor

Sıklıkla görülen solunum yolu hastalıklarının başında astım geliyor. Etrafsal etmenler, sigara dumanı, alerjenler, hava lekeliliği, işsel uyaran maruziyeti gibi çağdaş yaşamın tehlike etkenleri, astım görülme ihtimalini artırıyor.

6 Mayıs Dünya Astım Günü

Astımın rehabilitasyon edilebilir bir hastalık olduğuna dikkat sürükleyen Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ferah Ece “Kumpaslı rehabilitasyon gören hastaların büyük çoğunluğunda, astım hayatı negatif istikamette etkilemez. Buna karşılık beceriksiz ya da kumpassız rehabilitasyon; astım hastalığının giderek ağırlaşması ile hava yollarında ve etrafında oluşan geriye mutasyonsuz yine yapılanmaya neden olur” diyor.

Astım nedir, neden olur

Astım, solunum yollarının mikrobik olmayan bir cerahat neticeyi fazla derecede duyarlı olmasına ve bazı etmenlerle saldırılar halinde daralmasına neden olan bir solunum yolu hastalığıdır. Toz, duman, koku gibi uyaranlar öksürük, soluk darlığı ve göğüste sıkışma hissi gibi yakınmalara yol açar. Krizde hava yollarını saran adaleler kasılır, hava yollarının yüzeyleri iltihaplanıp şişmeye başlar, balgam oluşur. Tüm bu tepkimeler hava yollarının daha daralıp tahriş olmasına neden olur ve hırıltı, hışıltı ile kendini gösterir.

İrsiyet, cinsiyet ve kiloluluk gibi şahsi tehlike etkenleri ve alerjen maruziyeti, sigara dumanı, hava lekeliliği, işsel uyaran maruziyeti gibi etrafsal tehlike etkenleri astım görülme ihtimalini artırır. Ayrıca soğuk hava, mikrobik hastalıklar, fazla bitkinlik ve psikolojik bozukluklar da astım şikayetlerini artırabilir.

En sık görülen bulguları

Astımın bulguları, soluk darlığı, hırıltılı soluk alıp verme, göğüs kafesinde sıkışma hissi, sıradan insanlara göre daha ivedi yorulma, hareket mesafesinde kısalma, bazen de öksürüktür. Astımda bulguların aniden ortaya çıkmasına astım saldırıyı veya astım krizi ismi verilir. Bu gidişatta hastalarda ağır bir soluk darlığı olur.

Astım tanısı nasıl konur

Astım saldırılar halinde gelen bir hastalıktır ve hasta saldırı aralarında sıradan olabilir. Saldırı sırasında astım tanısı koymak doktor için basittir zira hastalığın karakteristik tetkik belirtileri vardır. Saldırı dışında ise hastalığın hikayesi doktoru astım tanısına yönlendirir. Tanı için hastadan akciğer grafisi, solunum işlev testleri, alerji testi, bazı kan muayeneleri istenilir. Genellikle, saldırı yarıyılı dışında akciğer grafisi ve solunum işlev testleri olağandır. Bu gidişatta hastanın yanında taşıyabileceği, kolayca soluk verme süratini ölçen PEF metre ismi verilen aletler kullanılır. Hasta sabah ve akşam bu aletle hava akımını ölçer ve kaydolur. Doktore verdiği bu kayıt listesindeki sabah akşam farkı hesaplanarak tanı konabilir.

Rehabilitasyonu

Astım rehabilitasyonunda; bulguların hakimiyet altına alınması, bireylerin sıradan etkinliklerini meselesiz yapabilmeleri, astım hücumlarının önlenmesi, akciğer işlevlerinin sıradan ya da bayağıya yakın seviyelerde yakalanması kastedilir. Bu da tetikleyici tehlike etmenlerine maruziyetin ortadan kaldırılması ve astım rehabilitasyonunun tertip edilerek muhakkak aralıklarla takibi ile muhtemel olur.

Astım rehabilitasyonunda kullanılan ilaçlar hakimiyet edici ve soluk açıcı olmak üzere iki gruba parçalar. Hakimiyet edici ilaçlar mikrobik olmayan cerahati iyileştirir, tesirleri uzun yarıyıl kumpaslı kullanıldığında ortaya çıkar. Kortizon kapsayan ilaçlar, lökotrien sistemini etkileyen ilaçlar, uzun tesirli beta agonist ilaçlar, teofilin ve anti-IgE bu grupta sayılır.

Soluk açıcı ilaçlar ise kullanımdan hemen sonra tesirlerini gösterir ve soluk darlığı, hırıltılı solunum gibi şikayetlerde hafifleme sağlar. Bu grup ilaçlar, kısa tesirli beta agonist ilaçlar, antikolinerjik ilaçlar ve teofilindir. Kumpaslı rehabilitasyon gören hastaların büyük çoğunluğunda, astım hayatı negatif istikamette etkilemez. Buna karşılık beceriksiz ya da kumpassız rehabilitasyon; astım hastalığının giderek ağırlaşması ile hava yollarında ve etrafında oluşan geriye mutasyonsuz yine yapılanmaya neden olur.

  

Yorum Yazın

Yorum yazmak için üye girişi girişi yapmalısınız.