Cep telefonunu doğru kullanmak beyni geliştiriyor

Cep telefonunu doğru kullanmak beyni geliştiriyor

Beyni bereketli bir biçimde kullanmak ve hastalıklardan korunmak için özellikle beyin işlevlerini üst seviyede yakalamak ehemmiyetli. Anadolu Sağlık Merkezi Nöroloji Kısmı Direktörü Prof. Dr. Yaşar Kütükçü, “Sağlıklı beslenme, hadiselere ve konuşmalara dikkat yoğunlaştırma ve konsantrasyon, fiziksel olarak etkin olma ve etkinlikleri devam ettirme, sosyalleşme ve dost grup ve buluşmalarına etkin olarak katılma, yeterli ve aktif bir uykuya sahip olma, okuma ve bilmeye devam etme ve hadiselere pozitif yanaşma gibi tutumlar beynin daha bereketli kullanılmasını sağlar. Ayrıca uslu telefonlar da doğru kullanıldığında beyne faydalı olabilir” söylemesinde bulundu.

Beyin gelişiminde bir hayli etkenin ehemmiyetli rolü var. Balanslı beslenmenin ehemmiyetini vurgulayan Prof. Dr. Kütükçü, “Bunun yanında netlikle proteinden zengin ve omega 3 takviyeli bir perhiz olmalı. Özellikle fazla yağlı ve hazır yiyecekler hem obeziteyi artırarak hem de insülin mukavemeti yaratarak erken yarıyılda demans büyümesine neden olur. Bedenin değişik kısımlarından da evvel beyinde insülin mukavemetinin oluştuğu ve bunun da demans için erken bir göstergeç olduğu son zamanlarda tespit etilen yeni bilgilerden biri. Bu sebeple yağlı ve şeker yüklü bir beslenme beyne erkenden hasar verir” ifadelerini kullandı.

Alzheimer geni olsa dahi hastalığın kesin olarak çıkacağı anlamına gelmez

Son yarıyılda sık tesadüfülen Alzheimer hastalığının genetik güzergahını vurgulayan Prof. Dr. Kütükçü, “Alzheimer’ın genetik doğrultuyu iki biçimdedir. Ailesel Alzheimer hastalığı, hadiselerin yüzde beşten azını oluştururken, bu genleri taşıyanlar 50 yaşından evvel hastalığa tutulur ve süratle makûslaşırlar. Değişik sık görülen Alzheimer hastalığı ise sporadik denilen biçimdir ve bu şahıslardan ailesinde Alzheimer hastalığı olanlardan, Apo E4 geni taşıyanların hastalığa tutulma tehlikeyi popülasyonun değişik kısmı olan APO E2 ve E3 taşıyıcılarından daha fazladır. Yeniden de bu genin varlığı hastalığın kesin ortaya çıkacağı anlamına gelmez. Hastalık daha fazla olarak beslenme, kolesterol yüksekliği, D vitamini noksanlığı, hipertansiyon, diyabet gibi değiştirilebilir etkenlerle ilişkili görünmektedir. Hastanın kognitif güzergahtan birikimi ve kendini etkin yakalayıp yakalamaması ve en ehemmiyetlisi de beden egzersizinin azlığı genetik tehlikeye göre daha fazla tesirler” biçiminde konuştu.

Uyku apnesi olanlar dikkat

Fiziksel egzersizin, Alzheimer’ın önüne geçilmesinde en ehemmiyetli etmen olduğunu belirten Prof. Dr. Kütükçü, “Hatta bir müddet kumpaslı egzersiz ile beyindeki farklılıkların dahi bir ölçü geri dönebildiği gösteriliyor. Beslenme ve yaşam stili açısından son zamanlarda en çok dikkati sürükleyen Alzheimer ile ilişkili gidişatlar, obezite ve diyabet, hatta insülin mukavemetidir. Zati bu gidişatlar birbiri ile çok iletişimli, obezite ise insülin mukavemetinin en ehemmiyetli etmenidir. Beslenme açısından kolesterol yüksekliği ehemmiyetli bir tehlike iken Akdeniz tipi beslenme stilinde Alzheimer’ın daha az görüldüğü tespit etilmiştir. Beslenme ve yaşam stilinde son zamanlarda dikkat sürükleyen bir etmen de D vitamini. Beceriksizliğinde bariz oranda Alzheimer tipi demansta çoğalış gösterilmiş. Ayrıca uyku da çok ehemmiyetli. Yeterli ve aktif bir uyku yatılmadığında özellikle de obez bireylerde demans ihtimali çoğalıyor. Derin uyku yarıyılı yatılmadığında, başka bir deyişle uyku apnesi gibi uykunun derinleşmesini bozan gidişatlarda bir müddet sonra Alzheimer hastalığı ortaya çıkıyor. Natürel tuzdan zengin perhiz ve hipertansiyon da demansı artıran etmenlerden biri. Omega 3’ün ise gözetici olduğu uzun zamandır öğreniliyor. Bu sebeple balık ve zeytinyağı ağırlıklı Akdeniz tipi perhiz çok daha sıhhatli bir beyin için lüzumlu gibi görünüyor” dedi.

Uslu telefonu doğru kullanmak yararlı

Beyni etkin yakalamak için beden gibi beyni de çalıştırmanın ehemmiyetine değinen Prof. Dr. Kütükçü, “Buna ‘kognitif reserv’ sınıyor. Başka Bir Deyişle demans sosyokültürel seviye yükseldikçe ve eğitim çoğaldıkça daha az görülüyor. Natürel ki bu noktada beynimizi etkin yakalamak için kesintisiz anekdot almak yerine usta yakalamaya çalışmak iyi bir şey. Bence uslu telefon ya da bilgisayar kullanımı bu açıdan doğru kullanıldığında makûs değil aksine kesintisiz irtibat ve bilme halinde olmak isteyen biri için faydalı dahi olabilir. Başka Bir Deyişle yeniden bu bireyin, bu gibi aletleri nasıl kullandığı ile ilişkili. Bu aletleri kesintisiz monoton oyunlar oynamak için kullanıyorsanız, beyninizi geliştiremezsiniz natürel ki. Ama yaşlı bir şahıs bilgisayar kullanabiliyor ve dostları ile etkin kalmasını sağlıyorsa bence teknoloji bu anlamda çok yararlı. Zati bizim demans için miktarlarımızdan biri de bireyin teknolojik büyümeleri kullanıp kullanamamasıdır” biçiminde konuştu.

  

Yorum Yazın