Damar tıkanıklıklarında eriyen stent yarıyılı

21 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Damar tıkanıklıklarında eriyen stent yarıyılı

Kalp damarlarının sarih kalmasını sağlayan stentlerin eriyerek bedende kaybolanları son senelerde tıp alanında kullanılmaya başlandı. Eriyen stentler, metal stentler gibi ömür boyu hastanın damarında kalmıyor. Damar içinde ilk 6 aydan sonra erimeye başlayan ve iki senede tamamen kaybolan, eriyen stent ile kalp damarlarının yapısı bozulmuyor. Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Alp Burak Çatakoğlu eriyen stentin avantajlarını anlattı.

Damar tıkanıklığı hangi hastalıklara yol açar

Damar tıkanıklığı kalp krizlerine, kalp yetmezliğine, ritim kumpassızlıklarına ve vefata yol açabilir. Damar tıkanıklığı ve darlıkları günümüz teknolojisi ile erken düzeylerde teşhis edilebilir. Kardiyoloji uzmanları hastaların tehlike profiline göre, rehabilitasyona erken yarıyıllarda başlayabilmekte, pek çok gelişmiş muayene usulü ile hastalığın ciddiyetini tanımlayabilmektedir.

Damar tıkanıklığı rehabilitasyonunda stent ya da bypass

Kalp-damar hastalığı kuşkusu olan veya teşhisi netleşmiş hastalarda en sık uygulanan üç rehabilitasyon usulü vardır. Bunlardan ilki ilaç rehabilitasyonudur. Günümüzde pek çok çağdaş ilaç ile tehlike etmenleri ve hastalık hakimiyet altına alınabilir. Ancak pek çok hastada ilaç rehabilitasyonu tek başına yeterli değildir. Kalp damarlarında darlık belli bir ciddiyetin üzerindeyse, mekanik olarak kan akımı bozulduğu için, kanlanmanın ve oksijenlenmenin yine bayağıya döndürülmesi de bu sualin mekanik olarak çözülmesi ile olası olmaktadır.

Bu noktada iki rehabilitasyon usulü öne çıkmaktadır:

– Bypass operasyonu
– Stent uygulamaları

Daha Öncekinden koroner bypass operasyonu dışında bir rehabilitasyon alternatifi olmayan koroner atardamar hastalığı ilk defa 1977 senesinde İsviçre’de “balon anjiyoplasti” denilen ve koroner damarın içinde akışkan dolu bir balon şişirerek rehabilitasyon edilmeye başlandı. 1988 senesinde metal stentler keşfedildi ve operasyonlar balon anjiyoplasti sonrası uygulanan stentler ile kombine edildi. Böylece harekât galibiyetleri arkasıydı. Ancak stent içinde büyüyebilen yine daralmaların eksiltilmesi gerekiyordu. Stent tasarımları çağdaşlaştırıldı ve 2001 senesinde ilk ilaç salınımlı stent yerleştirildi. Tüm bu süreç içerisinde harekât galibiyetleri kademeli olarak arkasıydı ve yine daralmalar eksildi. Bugün ise en yeni teknoloji ilaç salınımlı eriyebilen stentlerdir.

Eriyen stent nedir

Eriyen stent, tasarım olarak ilaçlı metal stentlere çok benzemekle beraber çiğ maddesi paslanmaz çelik değil, PLLA denilen bir polimerdir. Kalp damar hastalığını rehabilitasyon edebilecek dayanıklılıkta planlanmış olan bu stentler üzerinde ihtiva ettikleri ilaç sayesinde, damar yüzeyindeki darlık oluşturan plakların damarı yine daraltmasını önleyebilir. Damar açılıp rehabilitasyon edildikten sonra, 2-3 sene içinde biyolojik olarak tamamen kaybolur ve yerleştirilmiş olduğu damarın sıhhatli ve yabancı materyalden bağımsız kalmasını sağlar. Kırık rehabilitasyon olduktan sonra alçı ile yaşamak zorunda değilsiniz, misyonu bitirildiğinde alçı alınır. Eriyebilen stentleri alçıya benzetmek yanlış olmaz.

Hangi gidişatlarda kullanılabiliyor

Günümüzde metal veya ilaçlı metal stentlerin kullanılabildiği hemen tüm hastalarda eriyebilen stentleri kullanmak düşünülebilir. Bazı hastalarda ise ek avantajları vardır. İlk defa stent kullanılacak hastalar için önerilir. İleride aynı bölgeye bir rehabilitasyon teşebbüsünü basitleştirir. Özellikler genç hastalar daha çok fayda görür. Gelecekte harekât tekerrürü olasılığı yüksek olan hastalara seçim edilmelidir. Tehlike etmenleri olan hastalarda yine daralma ve rehabilitasyonun tekerrürü göz arkasını edilmemelidir. Dolayısıyla metal stentlerin üzerine yine metal stent uygulamak hatta bazen 3. defa stent uygulamak gerekebilir. Özellikle şeker hastalığı, hipertansiyon, sigara, kolesterol yüksekliği ve ailede kalp hastalığı hikayesi olması bu olasılığı arttırır. Stent konulan hasta bölgenin takibinde standart anjiyografi yerine koroner tomografi kullanılabilir, dolayısıyla hasta konforu ve emniyeti çoğalır. Metal alerjisi olan hastalara metal stent uygulanması tekerrür daralma ihtimalini arttırır. Koroner bypass operasyonuna uygun yapıda olmayan ince yapılı damarlara ve uzun hastalıklı bölgelere uygulanması muhtemeldir.

Eriyen stentlerin avantajları

– Koroner damarın stente gereksinimi kısa müddetlidir. Görevini bitirdikten sonra damarda kalmasının bir avantajı yoktur.

– Stent eridikten sonra geriye olağan işlevli bir damar yapısı kalır. İleride yapılacak rehabilitasyonlara mani oluşturmaz.

– Bazen stentli bölgeye yine stent koymak veya bypass işlemi gerektiğinde güçlükler az da olsa yaşanabilir.

– Kan sulandırıcı kullanım süresi eksilir.

– Metal stent konulan bölgenin tomografi ile araştırılması olası değildir. Oysa eriyebilen stent konulan damarlar koroner tomografi ile görüntülenme talihine sahiptir. Yaşam kalitesini çoğaldırır.

Tekliflere yatıl, damar tıkanıklığından kaçının

– 40 yaşın üzerindeki erkekler ve menopoz sonrası bayanlar kumpaslı kalp hakimiyetleri yaptırmalı.

– Sebze, meyve ve balık harcanmalı.

– Anne, baba veya kardeşlerde kalp hastalığı olan, sigara içen, şeker hastalığı olan, hipertansiyon veya kolesterol yüksekliği olan şahıslarda kalp-damar hastalığı tehlikeyi çoğalmış olduğu için muayene ve değerlendirmelerin daha titizlikle ve belirli aralıklarla yaptırmalı.

– Süt mahsullerinin yağsız olanları seçim edilmeli.

– Akışkan yağ kullanılmalı, trans-yağlardan sakınılmalı.

– Günde üç öğün yemek yenilmeli, porsiyonlar küçültülmeli ve ara öğünler ilave edilmeli.

– Haftada 5 gün olağan tempoda yarım saat yürüyüş yapılmalı.

– Uzman nasihati ile reçete edilen ilaçlar kumpaslı olarak kullanılmalı.

– Bulgu ve şikayetler oluştuğunda, zaman kaybetmeden kardiyoloji doktoruna müracaat etilmeli.

  

Yorum Yazın