Aort damar yırtılması

Aort damar yırtılması

Aort damarı, bedenimizde yer alan en ehemmiyetli ana damardır. Dolaysız olarak kalpten çıkan bu damar hattımız, kanın tüm bedene dağılmasını sağlar. Aort damarı yapı olarak üç tabakadan alana gelmektedir. İlk tabaka kanın gerçek olarak aktığı kısımdır. Damarın en dış kısmı ile bu ilk tabaka arasında bir ikinci tabaka bulunmaktadır. Aort damar yırtılması ise çok ender bir vaziyet olsa da ölümcül bir vaziyetidir.

Hayati risk oluşturan aort yırtılması; kanın akmakta olduğu ilk tabakadan kendisine değişik bir yol bulması ve ikinci tabakaya akması vaziyetidir. Bu akış ile beraber aort damarında yer alan tabakalar birbirini ufalar. Kanın kendisine bulduğu bu yolda süratli bir biçimde akması ise damar yırtılır. Aort damarının en dış tabakasında patlamanın alana gelmesi vaziyetinde ise hastanın yaşamını kaybetme olasılığı oldukça fazladır. Bu gidişatın görüldüğü olayların yarısı ilk 48 saat içerisinde hayatlarını kaybetmektedir.

Aort damar yırtılması sebepleri nelerdir

Aort damar yırtılması, erkeklerde bayanlara oranla iki kat daha fazla görülmektedir. Özellikle 60 ile 80 yaş arası fertlerde görülen bu vaziyet, pek çok sebebe bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir. Bunların başında yüksek tansiyon gelmektedir. Yüksek tansiyona bağlı damar içi tazyiki çoğalır ve aort yırtığı alana gelebilir. Bunun yanında damar sertliği ve ani büyüyen travmatik vaziyetler de aort damarının yırtılmasına neden olabilir.

Ayrıca aort damarının muhakkak bir kısmının yeterince büyümemiş olması, damar yapısındaki değişiklikler ve aort damarını da etkileyen bir operasyon geçirilmiş olması da aort yırtığına neden olabilmektedir.

Aort yırtığı bulguları ve rehabilitasyonu

Aort yırtığı bulguları arasında en ehemmiyetlisi aniden büyüyen göğüs sızısıdır. Bu sızı öyle şiddetlidir ki hasta iç uzuvlarının yırtıldığı hissine kapılabilir. Sızı göğüste başlayıp sırt, boyun ve çeneye dağılabilir. Yaşanan bu sızının şiddeti giderek çoğalır ve bireylerde felç, âmâlık ve baygınlık hali alana gelebilir.

Aort diseksiyonunda teşhisin bir an evvel konulması hayati ehemmiyet taşımaktadır. Zira aort yırtığı bulguları, öteki bir hayli hastalığın bulguları ile eşlik göstermektedir. Aort yırtığı rehabilitasyonu için hasta acil olarak operasyona alınır ve yırtılan damarın suni bir damar ile değiştirilmesi sağlanır. Ancak bazı hadiselerde cerrahi müdahaleye gerek kalmadan ilaç rehabilitasyonu da uygulanabilir.

Doc. Dr. Halit Yerebakan

özel içeriğidir.

Kalp sıhhati için yeni bir buluş: Ozaki

11 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Kalp sıhhati için yeni bir buluş: Ozaki

Doğuştan veya sonradan büyüyen aort kapak hastalıkları hayat niteliğini düşürmesinin yanı gizeme yaşamı tehdit edebilecek ebatlara da erişebiliyor. Bu sebeple tez yorulma, soluk darlığı, bayılma ve göğüs sızısı gibi yakınmalar büyüdüğünde ve kalp de bu meselelerden negatif etkilendiğinde operasyon gündeme geliyor. Ancak mekanik kapakların kullanıldığı operasyon sonrasında hastaların ömür boyu kan sulandırıcı ilaç kullanmak zorunda kalmaları gerekiyor. Biyolojik kapaklarda ise bir vakit sonra, yozlaşma neticeyi, tekerrür operasyon ihtiyacı oluşabiliyor. İşte bu problemlerden yola çıkan tıp dünyası bugüne kadar kullanılan mekanik ve biyolojik kapaklara seçenek olarak “Ozaki” usulünü geliştirdi.

Acıbadem Maslak Sağlık Kurumu Kalp Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Cem Alhan, Ozaki usulünün bir hayli hasta için umut veren bir büyüme olduğunu belirterek, “Bugüne kadar aort kapak hastalarında mekanik ya da biyolojik takma kullanıyorduk. Bu usul sayesinde ilk kere hastalara hiç yabancı madde kullanmadan kapak operasyonu yapabiliyoruz. Bu usulün en büyük verimlerinden biri ise özellikle operasyon sonrası kan sulandırıcı ilaç kullanmak gereken hastalarda bu lüzumluluğu ortadan kaldırarak hayat niteliğini yükseltmesi.” diyor.

Hastanın kalp çeperinden kapak yapılıyor

Aort kapağı kalbin pompaladığı kanın tekerrür kalbe geri dönmesini yasaklayarak bir çeşit vana misyonu üstleniyor. Ancak doğumsal anomaliler, geçirilen bazı hastalıklar veya ihtiyarlamaya bağlı olarak kapaklarda kalsiyum birikmesi neticeyi kapak darlığı ya da aort eksikliği büyüyebiliyor. Bunun neticesinde kalbin işleyişi bozulabiliyor. Bu gidişat, zamanla yaşamı tehdit edebilecek meseleler oluşturabileceği için kapağın değiştirilmesi gerekiyor. Prof. Dr. Cem Alhan aort kapak hastalıklarında öncelikle kapağın tamir edilmesinin amaçlandığını belirterek, “Şayet bu olası değilse kapak değiştiriliyor” diyor. Bu operasyonlarda günümüze dek kullanılan standart usul, kapağın biyolojik ya da mekanik takmalarla değiştirilmesi. Ozaki usulünde ise operasyon sırasında hastanın kendi kalp çeperinden, özel bir usulle, hastanın kendi kapağının anatomisine uygun ebatlarda bir kapak üretiliyor. Ardından kapak çepeçevre dikilerek aort damarına takılıyor. Dr. Alhan, Ozaki usulünün bazı ödün vaziyetler dışında, aort kapak başkalaşımı gerektiren tüm hastalara uygulanabildiğini söylüyor.

Usulin sağladığı 6 ehemmiyetli fayda

Kan sulandırıcı ilaç lüzumunu ortadan kaldırıyor

Mekanik kalp kapakçıkları her ne kadar çok dayanıklı olsalar da kanın pıhtılaşması neticeyi karmaşıklıklara neden olabiliyorlar. Bu surattan kalp kapakçığı operasyonundan sonra ömür boyu kan sulandırıcı ilaç rehabilitasyonuna lüzum dinleniyor. Ayrıca 3 haftada bir kan incelemeleri yapılarak ilacın dozunun ayarlanması gerekiyor. Zira doz düşük olursa kapakta büyüyebilen pıhtı ehemmiyetli problemlere yol açabilirken, yüksek olduğunda da kanamalar büyüyebiliyor. Ozaki usulünde aort kapağı hastanın kendi kalp çeperinden oluşturulduğu için kan sulandırıcı ilaç rehabilitasyonuna gereksinim dinlenmiyor. Dolayısıyla hem kumpaslı analizlere gerek kalmıyor, hem de hasta kan sulandırıcı ilaçların muhtemel karmaşıklıklardan korunmuş oluyor.

Operasyon tekerrürünü önleyebiliyor

Ozaki usulünün en ehemmiyetli verimlerinden biri, kalp kapakçığı operasyonu olan çocukların yine operasyon olma tehlikesini eksiltmesi. Çocuk büyüdükçe buna paralel olarak kalp de gelişmeye başlıyor. Takma kapağın neticesinde de tekerrür operasyon ihtiyacı gibi meseleler büyüyor. Bunun aksine çocuğun canlı dokusundan oluşturulan kapak, 3-5 senede bir yine operasyon olma tehlikesini ortadan kaldırıyor. Erişkinlerde biyolojik kapaklar zamanla dejenere olup yine operasyon ihtiyacı gösterebiliyor. Ozaki usulüyle alakalı ilk yayınlanan araştırma neticelerine göre kapak yozlaşma tehlikeyi çok düşük oluyor.

Anne adayları için ehemmiyetli bir avantaj

Gebelikte kan sulandırıcı ilaç kullanmak bebekte ciddi anomaliler oluşmasına yol açabiliyor. Ozaki usulünde kan sulandırıcı ilaç kullanılmadığı için bu cins karmaşıklıklar yaşanmıyor.

Kalp yorulmuyor

Takma kapaklar, etrafını saran dikiş halkalarıyla aort damarına dikiliyor. Ancak bu milleteler sebebiyle kapak alanının daralması neticeyi damardan geçen kan ölçüyü eksiliyor. Kalp de bedenin gereksinimi olan kanı pompalayabilmek için daha çok çalışmak zorunda kalınca, yoruluyor. Dr. Alhan, Ozaki usulünde ise dikiş halkası olmadan tıpkı bir kumaş gibi her iki doku birbirine dikildiği için damarda rastgele bir daralma meseleyi yaşanmadığını ve bu sayede de kalbin yorulmadığını söylüyor.

Kalp bataryayı gereksinimini önlüyor

Takma kapaklardaki dikiş halkası gerginlik yaratıp kalpte mesaj bozukluğuna neden olabiliyor. Dr. Alhan büyüyen ritim bozukluğu sebebiyle de bazı gidişatlarda hastaya kalıcı batarya takmak zorunda kalındığını belirterek, “Ozaki usulünde ise dokulara hasar verecek yabancı bir madde kullanılmadığı için ritim bozukluğu yaşanmıyor, dolayısıyla batarya kullanımına gereksinim dinlenmiyor” diyor.

Uzun seneler katlanacağı düşünülüyor

Kalp kapakçığı takmalarının genellikle 10-15 senede bir değiştirilmeleri gerekiyor. Dr. Alhan, bu usulde hastanın kendi kalp çeperi kullanıldığı için dayanıklılık vaktinin biyolojik kapaklardan daha fazla olacağının öngörüldüğünü söylüyor.