Sünnet hangi yaşta yaptırılmalı

Sünnet hangi yaşta yaptırılmalı

Binlerce yıldır tüm dünyada oğullarına yapılan bir ritüel olan sünnet sıhhat açısından da avantajları bulunan cerrahi bir harekât. Liv Hospital Çocuk Cerrahisi ve Çocuk Bevliyesi Uzmanı Prof. Dr. Selami Sözübir sünnetle alakalı merak edilenleri anlattı.

En uygun yarıyıl 18 ay evveli ve 6 yaş sonrası

18 ay evvelinde çocuklar şuursuz yarıyılda olduğu için hiçbir biçimde yapılan harekâtı andırmıyor ve bu mevzu ile alakalı hiçbir şey öğrenmiyorlar. Biz çocuk cerrahları ve çocuk ürologları operasyon için en çok bu yarıyılı seçim ediyoruz. Bu da kendi içinde ikiye dağılıyor: Yenidoğan yarıyılı ve dışı.

– 18 aydan evvel sünnet düşünülüyorsa yeni doğan yarıyılı netlikle seçim edilmeli.

– 6 yaş ve üzeri ise şuurlu yarıyıl. Çocuk kabul etse de etmese de, korksa da korkmasa da sünnetin ne olduğunu kavrayabileceği bir yarıyıl oluyor.

– Özellikle 2 buçuk 4 buçuk yaş arasında sünnetten netlikle uzak durmak gerekir. Bu yarı şuurlu yarıyıldır. Çocuk bazı şeyleri hatırlar ama neyin neden yapıldığını andırmaz. Ne olduğunu öğrenmediği ve paylaşmadığı için ileride bir hayli psikolojik orijinli cinsel probleme neden olabilir.

– Ayrıca sünnet bütün teşekküllü, çocuğa her türlü acil müdahalenin yapılabildiği sağlık kurumularda yapılmalıdır.

Sünnetten evvel dikkat edilmesi gerekenler

Ön hazırlık yarıyılında aileye ve etrafa misyonlar düşer.

– Çocuğa sünnetten bahsedilmeli.

– Sünnetin ne olduğu anlatılmalı. Aileler şimdiki çocukların bizden yarıyıl olarak 2-3 yaş ileride olduklarını unutmasınlar.

– TV, internet, gazete vs derken çok süratli büyüyorlar. Hiçbir biçimde palavra söylenmemeli.

– Resim çekilecek, orana pansuman yapılacak vs. şeyler demesinler.

– Öğrenmiyorlarsa konuşmasınlar. “Ben öğrenmiyorum ama hekim anlatacak sana” desinler ama hiçbir biçimde palavra söylemesinler. Yeni jenerasyon her şeyin farkında ve böyle yaptıkça gülüyorlar sizlere…

Sünnet evveli hazırlıkta hekim görüşmesi kesinlikle yapılmalıdır. Hekim de çocukla birebir görüşülmeli, göz ve gerekirse el teması kurmalıdır.

Cerrahi mi, lazer mi

Sünnet operasyonunda teknik banal cerrahi olmalı. Olasıysa bu işi bir çocuk cerrahı ya da çocuk üroloğu asıllaştırmalıdır. Biz basmakalıp banal sünneti öneriyoruz. Aletle yapılanı, lazer kullanılan sünnetleri önermiyoruz. Rastgele bir mesele çıktığında geri dönüşü olmayan operasyonlar bunlar. Bu bağlamda bizim için banal metot her zaman en emin olandır.

Sünnet sonrası dikkat edilmesi gerekenler

Sünnet günübirlik bir cerrahi harekâttır. Çocuk sabah operasyona girer ve öğleden sonra taburcu olur. Taburcu olurken de hekimin yönergelerini çok iyi dinlemek ve anekdot etmek gerekir. Sünnet sonrasında en çok karşılaşılan kanama ve mikrop kapmadır. Çocuğun fazla hareket etmesi ya da evvelden tespit edilmemiş bir kan hastalığı veya o bölgeye direk vurma gibi travmalarda kanama olabilir. Böyle bir vaziyette hemen hekimle irtibat kurmak gerekir. Kanamaya bağlı şişliğin oluşmaması gerekir ki hekim gereken müdahaleyi yapsın ve yara iyileşmesi bozulmasın. Hekimin söyledikleri uygulandığı sürece mikrop kapma olmaz.

Yenidoğan sünnetinin avantajları nelerdir?

18 aylıktan evvelki sünnetlerde ilk 30 günlük yarıyıla yeni doğan yarıyılı denir. Yenidoğan sünnetinin üç ehemmiyetli avantajı bulunuyor.

– Bebeğe anestezi verilmiyor.

– Çan usulü ile yapıldığından kesme-dikme olmaması için ve yeni doğan bebekte yara iyileşmesi daha süratli daha estetik görünüyor.

– Bebek hiçbir şey andırmıyor; hiçbir biçimde psikolojik problem yaratmıyor.

Yenidoğan sünnetinin ideal zamanı nedir?

Bebeğin 5-21 günlük olduğu yarıyıl. Doğar doğmaz değil. Zira bebek ödemle doğar. Ödemi bedeninden atıp, teninin basmakalıp haline dönmesi gerekli.

İkincisi; bebek bir anomaliye sahip olabilir. Özellikle boşaltımla alakalı anomaliler doğumdan birkaç gün sonra ortaya çıkabilir. Bu surattan bütün sıhhatli olduğunun anlaşılması için 5 gün geçmesinde fayda var.

Üçüncüsü ise; anne bebeği tanımalı ve bebek etraf ile geçimini sağlamalı. Anne bebeğinin neye ağladığını, ne zaman mutlu ya da mutsuz olduğunu az çok kavramalı ki başka sebeplerden kaynaklı ağlamaların sünnetten olduğunu düşünmesin.

Hangi gidişatlarda yeni doğan sünneti yapılamaz

Üç vaziyette yeni doğan sünneti yapılmaz;

Birincisi; 2500 gramın altındaki bebeklerin azıcık daha gelişmesini beklemek gerekir.

İkincisi; doğuştan kan hastalığı olabilir. Kanama, pıhtılaşma zamanlarına baktırmak gerekir.

Üçüncüsü; bebek bir çocuk cerrahi ya da uzman çocuk hekimi tarafından tetkik edilmeli ki ileride sünnet tenini kullanmayı gerektirecek bir anomali varsa yeni doğan yarıyılında sünnet yapılmaması gerektiği öğrenilebilsin.

Aşılar her sene 3 milyon çocuğun yaşamını kurtarıyor

Aşılar her sene 3 milyon çocuğun yaşamını kurtarıyor

Aşıların hastalıkların önlenmesindeki en esas unsurlarından biri olduğunun altını çizen DoktorTakvimi.com hekimlerinden Uzman Dr. Efsun Sızmaz, bu iddiaların bilimsel bir desteğinin olmadığına dikkat sürükleyerek “Aşı cemiyet sıhhatinin iyileştirilmesi açısından insanlık tarihinin en ehemmiyetli buluşlarından biridir” diyor.

Bazı hekimler aşıya gerek olmadığını, aşının değişik hastalıklara neden olduğunu iddia ederken; uzmanlar ve sıhhat iş teşkilatları, özellikle çocuklarda aşılanma yapılmadığı takdirde yalnızca çocuğun sıhhatinin de tehlikeye girdiğinin söylüyor. Çocuk sıhhatinde gözetici sıhhat hizmetlerinin son derece ehemmiyetli bir yer yakaladığına dikkat sürükleyen Sızmaz, “Gözetici sıhhat hizmetlerinin en ehemmiyetli unsurlarından birisi de aşıyla yapılan bağışıklamadır. Hastalıkların önlenmesi, rehabilitasyona göre her zaman daha tesirli ve daha ucuzdur. Aşılar da hastalıkların önlenmesinde en esas unsurlardan biridir. Ayrıca bazı aşılar yalnız aşılanan çocukları değil aşılanmayan çocukları da gözetir. Aşılama cemiyet sıhhatinin iyileştirilmesi açısından insanlık tarihinin en ehemmiyetli buluşlarından biridir” diyor.

Pnömokok ve Rotavirus aşılarıyla vefat oranları daha da eksilecek

Efsun Sızmaz, hastalık yapma beceriyi yok edilmiş bakteri veya virüslerin ya da bakterilerin zehirli maddelerinin hasarlı tesirlerinin yok edilmesiyle elde edilen aşının, hastalığın ortaya çıkmasını veya hastalıkların negatif tesirlerinin yaradılışını yasakladığını andırdırıyor. Uzm. Dr. Sızmaz, laflarını şöyle sürdürüyor: “Günümüzde kullanılan aşılarla bağışıklama oranlarının artırılması ve ehemmiyetli vefat sebeplerinden ikisi olan pnömokok ve rotavirus gibi mikroorganizmalara karşı yeni geliştirilen aşıların kullanıma girmesiyle beraber çocuk vefatlarının daha da eksiltilmesi amaçlanıyor. Ancak yeni geliştirilen aşıların pahalı olması sebebiyle bu aşıların milli aşı takvimlerinde yer almaları zaman alacak.”

Aşıyla olan bağışıklık uzun müddetlidir

Bağışıklık sisteminin bir kısmının enfeksiyon hastalıklarına karşı korunma için çalıştığını söyleyen Uzm. Dr. Sızmaz, bağışıklığın faal ve pasif olmak üzere iki yolla kazanılabildiğini anlatıyor: “Faal bağışıklık ya hastalık geçirilmesiyle ya da aşılarla sağlanır. Bu cins kazanılan bağışıklık uzun müddetlidir. Pasif bağışıklık ise öteki insanlar ya da hayvanlardan antikorların immün globülinler alınmasıyla sağlanır. Bu yolla sağlanan bağışıklık kısa müddetlidir, birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişir. Anneden bebeğe plasenta yolu ile antikorların geçmesi, kan ve kan mahsullerinin verilmesi bütün kan, plazma, alyuvar ve trombosit süspansiyonları, immün globülin preparatları gibi pasif bağışıklık sağlayan vaziyetlerdir.” dedi.

İddiaların bilimsel bir ispatı yok

Uzm. Dr. Sızmaz: “Misalin DTP ile ani çocuk vefatı belirtiyi, hepatit B aşısı ile MS, MMR aşısı ile otizm, Hib ile DM, Tiomersal ile akıl geriliği, OPV ile AIDS, kombine aşılar ile immün sistemin fazla yüklenmesi gibi henüz bilimsel olarak bir ispatı bulunmayan yargılamalar oldukça yaygın. Günümüzde bazı aşıların stabilizasyonunu sağlamak için tiomersal sınan etil cıvaya eş bir organik madde kullanılır. Bu sıhhate hasarlı metil cıvaya benzemez, bedenden daha süratli metabolize olur ve atılır. 6 dozluk uygulama ile maksimum 200 mikrogram cıva alınır ve bu kıymet Dünya Sıhhat Örgütü’nün limitinin çok altındadır. Aşılar iddia edildiği gibi astım da yapmaz” diye söyledi.

Aşıların ani bebek vefat belirtisine yol açtığına dair iddialar da var. Bu iddiaların bilimsel bir yardımı olmadığını belirten Uzm. Dr. Sızmaz, bilimsel olarak ani bebek vefat belirtisinin nedenlerinin prone yüzüstü pozisyonunda yattırmak, annenin sigara kullanımı, yumuşak yatak, biberonla beslenme, düşük doğum ağırlığı olduğunu anlatıyor. Son yarıyılda bu belirtinin yaşandığı çocukların genellikle aşısız olduğunun görüldüğünü söylüyor.

Aşılar mevzusunda duyarlı olunmalı

Uzm. Dr. Sızmaz, yeniden grip aşısı ve GBS Guillain Barre Belirtiyi- Adale eforsuzluğu ve geçici paraliziler arasındaki ilişki denetlendiğinde bu çocukların yüzde 99’unun aşılanmamış çocuklar olduğu görüldüğünü andırdırıyor. Grip aşısı sonrası GBS görülme ihtimalinin bir milyonda 1-2 iken, cemiyette bir milyonda 10-20, grip geçirenlerde ise bir milyonda 40 olduğunu ifade ediyor. Her sene aşı uygulamalarıyla 3 milyon çocuk aşılanmamaya bağlı oluşan hastalıkların yol açtığı vefatlardan kurtulduğunun altını çizen Uzman Dr. Sızmaz, “Aşılanma çocukların hakkıdır ve bu hak ellerinden alınmamalıdır. Ayrıca aşılar ve gözetici doktorluk mevzusunda duyarlı davranmak biz doktorların da mesullüğü” diyor.

Çocuklarda görülen astım için öneriler

Çocuklarda görülen astım için öneriler

Türkiye’de her 13 şahıstan biri astım hastası. Genetik, alerjik veya etrafsal etmenlere bağlı olarak ortaya çıkabilen ve 7-8 çocuktan birinde görülen bu hastalıkla hayat niteliğinde düşüş yaşamadan yaşamak olası.

2 Mayıs Dünya Astım Günü’nde uzmanlardan öneriler;

– İlaçlarınızı kumpaslı kullanın

– Spordan korkmayın

– Kilo verin

– Sigarayı vazgeçin

Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim abonesi ve Türk toraks Derneği Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Arzu Yorgancıoğlu, “Uygun ve kumpaslı ilaç rehabilitasyonuyla astım hastaları iş ve mektep dâhil günlük hayatlarına, hastalık sebebi ile rastgele bir kısıtlanma olmadan devam edebilirler” dedi. Hastalar için rehabilitasyonlarını takip etkenin en ehemmiyetli noktalarından birinin astım hakimiyet testi AKT olduğunu belirten Prof. Yorgancıoğlu şu bilgileri verdi:

Astımınızı hakimiyet edin

Hastaya astımın günlük yaşantısını nasıl etkilediğini değerlendirme olanağı sağlar. 5 sualden oluşan, 4 haftalık yarıyılda bireye astımının ne kadar hakimiyet altında olduğunu gösteren emin bir testtir. Astım bulguları aylara ve sezonlara göre değişebileceği için testi bir kez yapmakla kanaat etmeyip kumpaslı aralıklarla doldurmanız da sıhhatli bir netice almak için ehemmiyetlidir. Ancak astımınızın hakimiyet altında olmadığını düşünüyorsanız zaman kaybetmeden hekiminize müracaat etin.

Astım hastası çocuklar için spor çok verimli

İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi öğretim abonesi ve Türk TORAKS Derneği Onur Heyeti abonesi Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu da Türkiye’de astımlı hastaların surata 10’undan aşırısının hali hazırda sigara içmekte olduğunu ve yüzde 30-40’nın obez olduğu belirterek, sigarayı vazgeçmenin ve obez hastaların kilo vermesinin, astımın hakimiyetini basitleştirdiğine dikkat çekti. Astımın spor yapılmasına mani olmadığını belirten uzmanlar, hastaların hekimlerinin danışmanlığında ve onlarla görüş alışverişinde bulunarak spor yapabileceklerini belirtti.

Prof.Dr. Gemicioğlu “Astımlı hastalar hekimleriyle paylaşarak ve etrafsal tetikleyicilere dikkat ederek yürüyebilirler, hafif koşu yapabilirler, yüzebilirler. Bir Hayli astımlı hasta performans sporlarını yapabilir” derken özellikler çocuklarda fiziksel etkinliğin artırılmasının, muhtemelse kumpaslı sporun hastalığın seyrine pozitif katkıları olduğu gösterildiğini belirtti. Gemicioğlu “Bu sayede günlük kullanılan ilaç dozları, buluşmasız doktor müracaatları ve astım sebebiyle sağlık kurumuna uyuyuşlar, acile müracaatların eksiltilebildiği tespit etilmiştir” dedi.

Cinnet bulguları 1 ay evvelden ortaya çıkıyor

25 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Cinnet bulguları 1 ay evvelden ortaya çıkıyor

Psikiyatr Dr. İbrahim Bilgen, yaptığı söylemede, her ferdin günlük hayatında muhtelif sebeplerden kaynaklanan strese karşı sabretme eşiği olduğunu, bu eşiğin bireyden bireye fark gösterdiğini, eşik aşıldığında cinnet gibi acı veren hadiseler yaşanabildiğini belirtti.

Cinnet aniden ortaya çıkmıyor

Cinnetin bireyin strese karşı sabretme gücünün kalmadığı ağır bir ruhsal çöküntü neticeyi yaşandığına ancak aniden ortaya çıkmadığına dikkati sürükleyen Bilgen, “Cinnet getirme ağır bunalım geçiren, ani şok yaşayan birinde, paranoid belirtilerde, organik us bozuklukları ile içki ve madde bağımlılarında da görülebilir, genetik de olabilir. Bunun yanı gizeme fazla kuşkucu, kıskanç, şizofren veya paranoyak insanlar da cinnet getirebilir” dedi.

Cinnet en geç 1 ay evvelinden bulgu verir

Bilgen, cinnetten laf edilirken “Bir anda cinnet getirdi” ifadelerinin çok sık kullanıldığını oysa cinnetin aniden ortaya çıkmadığını ifade ederek, şunları kaydoldu: “Cinnet en geç 1 ay evvelinden bulgu verir. Birey sessizleşir, daha içine kapanabilir, kendine bakımı eksilebilir, bakışları matlaşır, minik minik veda kelimeleri kullanabilir. Umutsuzluğu her halinden emindir. Gelecekten hiçbir temennisi olmayan yorgun bir haldedir. Ama ne enteresandır ki birey cinnetten 1 saat gibi kısa bir zaman evvel bunun bütün tersi bir gidişat sergileyebilir. O kızgın, içine kapanık insan gitmiş yerini canlı, keyifli insana vazgeçmiştir. Etrafındakiler ‘Çok şükür bayağıya döndü, iyileşiyor’ diye düşünür. Oysa birey artık ne yapacağına karar vermiş ve onun rahatlığı içindedir. Bu surattan tüm acılarından kurtulacağını düşündüğü için son dakikalarında keyifli olur.”

Birey nefret ettiği için evladını öldürmüyor

Psikiyatr Bilgen, en fazla merak edilen mevzunun son olarak Rize’de yaşanan cinnet hadisesinde olduğu gibi bir ebeveynin öz evladını nasıl öldürebileceği olduğunu belirterek, şöyle devam etti:”Birey hakikatinde nefret ettiği için evladını öldürmüyor. Bunun bütün tersi evlatlarına olan düşkünlüğü onu bu yola iter. Zira ona göre dünya acılarla, makûsluklarla doludur. Kendisi can verdikten sonra çocuklarına ne olacağını düşünür. Kızının yaşam bayanı, oğlunun uyuşturucu bağımlısı olduğunu düşünebilir. O surattan yaşama veda ettikten sonra onları bu dünyada yalnız vazgeçmemek için canlarına kıyar. Bu psikopatlık değildir. Birey kendini öldürmüyor ancak yalnızca evladını veya öteki yakınlarını öldürüyorsa işte bu psikopatlığa girer.” Psikiyatr Bilgen, sanki “geliyorum” diye bulgu veren cinneti önlemenin olası olduğuna işaret ederek, bu mevzuda aile fertlerine ehemmiyetli vazife düştüğünü söyledi.

Cinneti önlemek olası

Aile fertlerinin birbirlerinin düşünce, duygu ve tutumlarındaki farklılıkları çok iyi izlemesi gerektiğini ifade eden Bilgen, şöyle konuştu: “Evvelden bireyde olmayan asaplılık, saldırganlık varsa, uykusuzluk, iştahsızlık, kuşkuculuk başladıysa veya birey bunun bütün tersi konuşkan bir karaktere sahipken içine kapandıysa, fazla içki tüketimi başladıysa, mesullüklerine duyarsız olmaya başladıysa hemen uzmandan destek alınmalı. Bireyin ruh halindeki bozukluğun şiddetine göre rehabilitasyondan en geç 1 ay içinde netice almak muhtemeldir. Bu vaziyetteki şahıslar rehabilitasyona karşı çıkabilir ancak aile fertleri onu kesinlikle ikna etmelidir. Aksi takdirde cemiyette cinnet hadiselerini görmeye devam ederiz.”