Zatürreyi önlemenin ve korunmanın yolları

Zatürreyi önlemenin ve korunmanın yolları

Zatürre, rehabilitasyon usullerindeki büyümeler, aşılar sayesinde daha basit rehabilitasyon edilse de, hala ehemmiyetli bir mesele olmaya devam ediyor. Acıbadem İnternational Sağlık Kurumu Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Şeyma Ceyla Cüneydi, önlenebilir bir mesele olduğuna dikkat sürükleyerek, anne babaların çocuklarını zatürreden gözetmek için nelere dikkat etmeleri gerektiği hakkında bilgi verdi.

Çocuklar için riskli

Pnömoni, başka bir deyişle yaygın öğrenilen ismiyle zatürre, virüs ya da bakteriler sebebiyle akciğerlerde alana gelen bir enfeksiyon. Özellikle geçmişte bu enfeksiyonlar son derece riskli ebatlarda olmasına karşın, günümüzde gerek geliştirilen aşılar, gerekse rehabilitasyon usullerindeki büyümeler sayesinde artık çok daha basit rehabilitasyon edilebiliyor. Ancak, zatürre hala ebeveynleri sıkıntılı eden hastalıkların da başında da geliyor. Zira önlenebilir bir hastalık olmasına karşın, hala özellikle büyümekte olan ülkelerde 0-4 yaş arasındaki çocuklardaki vefatların ikinci sebebi olmaya devam ediyor. Dünya genelinde her sene takribî 10-20 milyon arasında çocuk zatürre sebebiyle sağlık kurumuna yatırılıyor ve bunların da takribî 2 milyonu da ne yazık ki hayatını kaybediyor. Ülkemizde ise; ilk yaşta sağlık kurumuna uyuyuşların yüzde 30-50’sinin sebebini zatürre oluşturuyor. Tüm çocuk hastaların zatürreye tutulma oranı da takribî yüzde 40 olarak gösteriliyor.

Zatürrenin en ehemmiyetli sebepleri

Sağlık Kurumuna gitmekte geç kalınması, aşılanmaların doğru yapılamaması, göçler zatürre sebebiyle hayat kayıplarının devem etmesindeki en ehemmiyetli unsurları oluşturuyor. Sualin bu ebatta devam etmesinin bir öteki sebebi ise bir hayli virüse bağlı zatürreye karşı hala bir aşının bulunmaması Grip mikrobu ve influenza hariç. Bir virüs olan influenza aşısının tehlike gruplarında yapılması viral pnömonilerin büyük bir kısmını yasaklayabiliyor.

0-1 yaş en tehlikeli grup

Zatürre şahıstan şahsa dağılan viral ya da bakteri kaynaklı enfeksiyonlarla irtibatlı olduğundan, çocukların yakın temas halinde oldukları güz ve kış aylarında yaygınlığı çoğalıyor. Solunum yoluyla alınan bakteri veya virüs üst solunum yolunu yakalanmıyorsa dolaysız akciğere inerek enfeksiyon yaratıyor. İyi beslenmeyen, hastalıklar sebebiyle bağışıklık sistemi zayıflamış olan, alerjik bir yapısı bulunan çocukların zatürre geçirme tehlikeyi daha yüksek oluyor.

En ehemmiyetli korunma aşılama

Zatürre açısından en ehemmiyetli nokta korunabilmek. Bunun için de aşılanma, sıhhatli beslenme, kumpaslı uyku gibi bağışıklık sisteminin kuvvetlendirilmesi son derece ehemmiyet taşıyor. Zatürrenin yaracağı problemler ve vefatların önüne geçilmesi için uygulanacak en ehemmiyetli strateji aşılanma. Türkiye’de de takribî 25 senelik kullanılan karma aşısının içinde zatürre sebeplerden biri olan hemofilüs influenzaya karşı da aşılama yapılıyor. Çocukların rutin aşı takviminde de yer alan ve içinde bir tip zatürre mikrobuna karşı aşının da olduğu karma aşının 2,4,6. aylarda ve 18. ay kesinlikle uygulanması gerekiyor. Bir de zatürre aşısı ismi altında 2-4-6 ay ve 1 yaşında da yapılan aşının uygulanması gerekiyor. Ayrıca, viral zatürrelerden korunmak için de özellikle 6 ay 3 yaş arası çocuklara kesinlikle grip aşısı yapılması öneriliyor. Bununla beraber, değişik hastalıkları bağlı olarak, bağışıklık sistemi düşmüş ya da dalağı alınan, özel kan hastalıkları olması gibi sıhhat meseleleri bulunan vaziyetlerde özel bir zatürre aşısı yapılması ve vaziyete göre yinelenmesi ehemmiyet taşıyor. Bu aşı da kalıcı hastalığı olan şahısta 5 senede bir yinelenirken, geçici hastalığı olan şahısta o hastalık yarıyılında yapılıyor.

3 gün süresince ateş düşmüyorsa dikkat!

Ateş pek çok enfeksiyonda olduğu gibi zatürrede de ilk bulgu olarak ortaya çıkıyor. Özellikle 0-5 yaş arası çocuklarda apaçık bir hastalık hali olmasa da 3 gün süresince rehabilitasyona karşın düşmeyen ateşin uyarıcı olması ve zaman kaybedilmeden doktora müracaat etilmesi gerekiyor. Bununla beraber öksürük, burun akıntısı, beslenme güçlüğü, tedirginlik hali de hastalığın öteki bulguları arasında yer alıyor.

Çocuklarda zatürre ile alakalı andırılması gerekenler:

– Zamanında tanı alıp rehabilitasyon edilen zatürrede oldukça süratli iyileşme sağlanabiliyor.

– Rehabilitasyon vaktinde çocukların kesinlikle dinlenmesini sağlayın.

– Korunmak için aşıların aksatmayın.

– Özellikle kış aylarında çocukları kapalı alanlarda ve hasta çocukların olduğu alanlara götürmeyin.

– Rehabilitasyon sırasında ve yevmiye hayat içinde çocukların bulunduğu alanların sık sık havalandırın.

– Çocukların beslenmesinde tüm gıda öğelerinden kesinlikle harcamasına itina gösterin.

– Çocukların yanında netlikle sigara içilmemesi ve içilen bir civarda bulundurulmasına dikkat edin.

Çocukları en çok yaralayan sporlar

Çocukları en çok yaralayan sporlar

Kız çocukları erkeklere oranla daha çok yaralanıyor.Yrd. Doç. Dr. Gamze Şenbursa, çocukların en çok yaralandığı spor dalları hakkında bilgiler verdi.

Jimnastik yaralanmaları

Jimnastik sporu son yarıyılda aileler tarafından sık seçim edilen bir spor cinsidir ve çocuk sıhhati üzerine bir hayli pozitif katkısı vardır. Osteoporosis İnternational’da yayınlanan çalışmada 4-12 yaşlarında ki çocuklarda jimnastiğin el bileğinde ki kemik gelişimini desteklediği görülmüştür ancak Acta Ortopedica Brasileira’da yayınlanan çalışmada ise jimnastik yapan çocukların yüzde 65’inde el bileği yaralanması, yüzde 82’sinde el bileği sızısı tespit edilmiştir. Bu gidişatın nedeni olarak bağların zamanla elastikliğinin çoğalması ve stabilizasyon kaybı gösterilmiştir. 2016 Rio de Janeiro da yapılan Yaz Olimpiyatlarında bin 100 yaralanma oluşmuştur ve azami yüzdeye jimnastik sahiptir. Elastiklik ve stabilizasyon muntazam bir biçimde hakimiyet altına alınmazsa çocukluktan gelen yaralanmalar uzun vade de yinelenir.

En çok yaralanma futbol, hentbol ve güreşte

Çocuklarda yaralanmalara bakıldığı zaman genel olarak alt beden, üst bedene göre daha fazla faydalanmaktadır. Futbol, hentbol gibi sporları ele alacak olursak çocuklarda diz yaralanmalarına neden olduğu ortaya çıkmıştır. Bu cins sporlar temas kapsayan sporlar oldukları için yaralanma yüzdeleri oldukça fazladır. Mektep çağında ki sporcuları araştıran çalışmalarda, çocuklarda en çok ayak bileği yaralanması olduğu ortaya çıkmıştır. En çok yaralanma futbol, hentbol ve güreş gibi sporlarda ortaya çıkmıştır.

En az yaralanma dalış, tenis, su topu, yüzme ve golfte

Dalış, tenis, su topu, yüzme ve golf en düşük yaralanma oranlarına sahip sporlar olarak ortaya çıkmıştır. Bu spor cinslerinin hemen hemen hepsi yumuşak stilde ki sporlardır ancak bedenin tek bir tarafına asimetrik odaklandıkları için uzun süreli problemlere yol açabilir. Ergenler üzerinde yapılan çalışmalarda yüzme sporunun gövde asimetrisi ve kifozu kamburluk çoğaldırdığı özellikle genç kızlarda bel sızısı ile ilişkisi tespit edilmiştir.

Peki çocuklar spor yapmasın mı

Yapılan spor cinsi ne olursa olsun beden için elastiklik, güç ve stabilizasyon parametreleri denge de olmalıdır. Özellikle gözden her zaman kaçan stabilizasyon egzersizleri idman programlarına netlikle ilave edilmelidir. “Sporun cinsine bağlı olarak şahsın gereksinimleri tanımlanmalı stabilizasyon egzersizlerinin her zaman üst sıralarda olduğu fertsel egzersiz programları hazırlanmalıdır.”

Kanser için D vitamini bedellerinize önemseyin

Kanser için D vitamini bedellerinize önemseyin

İnsan bedeninde bir hayli ehemmiyetli işleve hizmet eden D vitamini kanser yaradılışına karşı da büyük ehemmiyet taşıyor. Dünya Kanser Haftası’nda D vitamininin uzuvların çoğunu etkileyen bir hormon olduğuna dikkat sürükleyen Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr.Rüştü Serter, ” D vitamini eksik olan fertlerde sütun, rektum, meme, over, prostat, mide, mesane,özefagus, böbrek, akciğer, pankreas, uterus, non-Hodgkin lenfoma, multiple myeloma kanser cinslerine daha sıkrastlanıyor. Daha sarihçe şöyle ifade edebiliriz ki, D vitamini yeterli olan şahıslara mukayeseyle eksik olanların bu kanser cinslerine karşı tehlikeleri daha yüksek oluyor. Ayrıca ,D vitamini seviyeleri çoğaldıkça kanser insidansı eksiliyor. Türkiye gibi 37. enlemin kuzeyinde olan ülkelerde güneş ışınlarının büyü açısı D vitamini gereksiniminin karşılamasında beceriksiz kalıyor ve bu ülkelerde çoğalış gösteren D vitamini yetersizliği bunalım gibi psikolojik meselelere neden olabiliyor. Tüm bu nedenler dolayısıyla 37. enlemin güneyinde daha az kronik hastalık görülüyor” söylemesinde bulundu.

D vitamini, kanserin ilerlemesini ve vefat oranını eksiltiyor

D vitamininin kanserli fertlerde vefat oranını eksilttiğine dikkat sürükleyen Prof. Dr. Rüştü Serter, D vitamini kanserin ilerlemesini ve hastayı negatif etkileme sürecini de yavaşlatıyor. Avrupa Endokrin Derneği Muayenehane Uygulama Rehberine göre D vitamini alımında günlük idame dozlar;

– 1 yaşından ufak bebeklere günde 400 birim,

– 1-18 yaş arası çocuklara günde 600 birim,

– 18 yaş ve üzeri erişkinlerde günlük 1000 birimdir.

Son yarıyıllarda sprey formu gibi kullanımı basit, katkı maddesi ve BHA kapsamayan D3 vitaminleri seçim edilmektedir.

Hırıltının sebepleri ve rehabilitasyonu

Hırıltının sebepleri ve rehabilitasyonu

Hırıltının sebepleri bronşoillerde oluşan tıkanmadır. Bu sebepten dolayı zorlanarak giren çıkan hava ıslık sesine eş bir ses çıkarmaya başlar. Çocuğunuzun bu vaziyette oksijen alımını artırmak için daha süratli ve daha sık bir biçimde soluk almaya başladığını fark edebilirsiniz. Anne babalar bu gidişatı genelde çocuğum sanki karnından soluk alıyor gibiydi diyerek tarifler.

Nasıl fark edilir

Hırıltı soluk almak birden fazla belirtiyle birlikte oluşabilir:

– Çocuktaki soluk rakamının çoğalması

– Çocuğun daha çok soluk alabilmek için burun kanatlarının açılıp kapanması

– Aynı sebepten dolayı kaburga adaleleri ve diyagramın çevresindeki adalelerin kasılıp hafiflemesi

– Daha çok soluk verirken görülen hırıltı, göğse bastırılması ile kedi mırıltısına eş

Hırıltıya karşı konutta neler yapılabilir

Çocuklarda hırıltı genelde viral enfeksiyonlar kaynaklı olduğundan, yakın temastan sakınılmalı, konutta sık sık eller yıkanmalı. Konut etrafı pak yakalanmalı, sigara dumanı, kimyevi hava lekeleyiciler olmamalı, odanın nemi 40-45 derece, sıcaklık 22-24 derece arasında olmalıdır. Akışkan alımını artırmak, burun ve boğazdaki sekresyonları arınmak önerilir.

Bebeklerde hırıltı görülürse ne zaman hekime gidilmelidir

Öksürük çocuğun uykusunu, beslenmesini etkiliyorsa, süratli soluk alıp veriyorsa, ateş eşlik ediyorsa, üst üste öksürüp ardından kusuyorsa, hafif başlayıp giderek şiddetlendiyse, spazmatik öksürük veya krup dediğimiz boğuk öksürük varsa hekime kesinlikle müracaat etilmelidir. Viral enfeksiyon kaynaklı rahatsızlıklar bulaşıcı olduğu için çocuklarda hırıltı varsa lüzumlu ihtiyatların alınmasını, muhtemel bulaşıcılığı önlemek için hastalık sırasında çocuklar mektebe sevk edilmemelidir.

Bademcik ve geniz eti ne zaman alınmalı

Bademcik ve geniz eti ne zaman alınmalı

Geniz eti ve bademcik problemleri özellikle 3-6 yaş grubunda çocukları olan ebeveynlerin en çok şikayet ettikleri meselelerin başında geliyor. Bağışıklık sistemi bütün olarak büyümemiş olan bu çocuklarda; yoğun ateş, soluk almada eforluk, gece uykusuzlukları gibi problemler sık görülüyor . Bademcik ve geniz eti problemlerinin çocukların hayat niteliğini etkilemesinin yanında değişik sıhhat meselelerine neden olabileceğini belirten Acıbadem Kadıköy Sağlık Kurumu Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Haluk Özkarakaş, ailelerin kararsız ettiği ve karar vermekte zorlandığı bademcik ve geniz eti operasyonları mevzusunu anlattı.

Şikayetlerin ağırlıklı olarak 3-4 yaşlarında başladığını söyleyen Acıbadem Kadıköy Sağlık Kurumu Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Haluk Özkarakaş, “Özellikle mektep evveli eğitimle beraber çocukların virüs ve bakteriyel uyaranlara maruz kalmaları gerek enfeksiyona neden olan, gerekse enfeksiyon dışı bademcik ve geniz eti gelişmelerinde ehemmiyetli etmen oluşturuyor” diyor. Yineleyen enfeksiyonların bağışıklığın büyümesi ile 6 yaşından sonra eksildiği ve ergenliğin başladığı 12-13 yaşlarında ise seyrekleşerek kaybolduğu kollanıyor.

Bir Hayli ehemmiyetli sualin sebebi olabilir

Bademcik ve geniz eti problemleri çocukların hayatını etkileyebildiği gibi gelişmesine göre değişik meselelere de neden olabiliyor. Misalin en sık görülen kolay sihrimeler ve/ veya sık yineleyen enfeksiyonlar çocuğun mektebe gitmesini yasaklayabiliyor. Ancak geniz etindeki gelişmenin tıkayıcı özelliğinden dolayı, ağzı sarih biçimde soluk alma, yatakta sık yer değiştirme, ense, yaka bölgesinde yoğun terleme gibi çocuğun yaşamını güçleştirebilen şikayetler de ortaya çıkabiliyor. Bununla beraber çocuklar sıklıkla uyku problemleri, sık burun akıntısı, rinosinüzitler, kulakta geçici veya kalıcı akışkan bir araya gelmesi ve bunun getirisi olan duyma kaybıyla karşı karşılaşıyor. Ayrıca, damak-diş büyüme meseleleriyle de baş etmek gidişatında kalabiliyor. Bunların gözden kaçması, yeterli rehabilitasyon edilmemesi veya umursamama edilmesi gidişatında ileriki yaşlarda ehemmiyetli operasyonları gerektirebilecek kulak meseleleri de ortaya çıkabiliyor.

Antibiyotik kullanımına dikkat

Bu çocuklarda üst solunum yolu viral enfeksiyonuna bağlı olarak ortaya çıkan rinosinüzit sebebiyle sıklıkla antibiyotik kullanıldığına dikkat sürükleyen Prof. Dr. Haluk Özkarakaş, “Ancak burnun arkadan havalanmasının bozuk olması sebebiyle rinosinüzit yinelediğinden tıkayıcı etken devam ediyor. Dolayısıyla antibiyotik kullanılmasına karşın kalıcı olarak rehabilitasyon edilemiyor ve antibiyotik rehabilitasyonu tamamlandıktan kısa müddet sonra burun akıntısı tekerrür başlıyor. Neticede, afaki kullanılan antibiyotik meseleye kalıcı çözüm getiremediği mukavemetinin de çoğalmasına neden oluyor” diyor.

Bademcik ve geniz eti ne zaman alınmalı

Bu meseleyle karşı karşıya kalan ebeveynlerin vermek zorunda kaldıkları kararlardan biri de cerrahi rehabilitasyon oluyor. Sıhhatlı ve çalışan dokunun alınmasının doğru olmadığını, dolayısıyla geniz eti ve bademcik operasyonları için de bazı kriterlerin bulunduğunu andırdıran KBB Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Haluk Özkarakaş, ur, tanı emelli tahlillerde, tonsil veremi, difteri gibi özel hastalıklar gidişatlarında operasyonun tartışılmaz bir lüzumluluk olduğunu söylüyor. Sık karşılaşılan kolay bademcik ve geniz eti gelişmelerindeki cerrahi yaklaşımı ise şöyle anlatıyor:

Adenoidektomi geniz eti alınması: Geniz etinin alınması için yaş kriteri bulunmuyor. Çocukta, geniz eti dokusuna bağlı horlama, ağız sarih soluk alma, yatarken yer değiştirme gibi bulgular varsa büyüklüğüne bakılmaksızın alınması öneriliyor. 3 yaş evveli ve 7 yaş sonrasında çok ender görülen geniz eti gelişmesi yaş ilerledikçe küçülüyor. Bu sebeple 13-14 yaş veya daha sonrasında daha evvel yakınma yokken aniden gelişmeye ait semptomlar başladıysa ciddiye alıp doktora müracaat etilmesi ve genizden doku alınıp patolojik analiz yapılması gerekiyor.

Tonsillektomi bademcik alınması: İltihabi olmayan ancak kapatıcı bademcik gelişmesinde küçültme cerrahisi yeterli oluyor. Bunun için de rastgele bir yaş hududu bulunmuyor. Bademcik tıkayıcı derecede büyükse küçültülebilen dokunun kalan kısmı vazifesini yapmaya devam edebiliyor. Küçültmek hava pasajını sağlamaya yeterli oluyor. Ancak; misalin, son üç yıldır ateşli tonsillit hamleleri senede dört ve üzerindeyse, yeniden son iki senede yaşanan ateşli tonsillit hamleleri toplam 10’u buldu ve geçtiyse veya son bir senede başlamış hamleler yedi defa yinelendiyse cerrahi ile alınması öneriliyor. Zira her hamlede antibiyotik kullanımı çocuğa hasar verebiliyor.

Kendiliğindene meme tetkiki nasıl yapılır

Kendiliğindene meme tetkiki nasıl yapılır

Dünyada her 8 bayandan 1’inde büyüyebilen meme kanseri, şahsın şuurlu olması ve bulguları tanıması ile başlayan erken teşhis süreci, rehabilitasyon galibiyetini de büyük oranda artırıyor. Memorial Ankara Sağlık Kurumu Genel Cerrahi Bölümü’nden Prof. Dr. Erhan Reis, meme kanserinde en ehemmiyetli 8 tehlike etkeni ve hastalığın rehabilitasyon tasarılamasında dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.

meme kanseri

8 tehlike etkeni

1 – Yaş

Bayanlarda yaş ilerledikçe meme kanseri tehlikeyi çoğalmaktadır. Çoğu meme kanseri olgusu 60 yaşın üzerinde görülür. Ancak erken yarıyıllarda da kanserin görülme sıklığında çoğalış olduğu gözlemlenmektedir.

2 – Aynı bireyde daha evvel meme kanseri gelişmiş olması

Bir memesinde kanserli kitle saptanmış olan bayanların öteki memesinde kanser büyüme tehlikeyi daha fazladır.

3 – Aile öyküsü

Bir şahsın anne, kız kardeş ya da kızında meme veya yumurtalık kanseri olması o bireyde meme kanseri büyüme tehlikesini artırır. Bu tehlike, ailede ilk kanser tespit edilen şahsın yaşı 40’ın altında ise daha da yüksektir.

4 – Bazı genetik farklılıklar

Emin genlerdeki bozukluklar BRCA1, BRCA2 gibi meme kanseri tehlikesini artırmaktadır. Bu gen farklılığı olan şahısların takipleri özel protokollerle yürütülür.

5 – Kilonun yaşa ve boya göre ideal seviyenin üzerinde olması

Özellikle menopoz sonrası yarıyılda kilo çoğalışı olan bireyler daha yüksek tehlike altındadır. Meme kanserinden korunmak için şahsın kendisi için en sıhhatli kiloda kalması çok ehemmiyetlidir.

6 – Faize ve adet görme, emzirme

İlk adet görme yaşı 12’nin altında, menopoz yaşı 55’in üzerinde olan, hiç doğum yapmamış, uzun vakit östrojen rehabilitasyonu kullanan şahıslarda tehlike çoğalmaktadır. Aynı biçimde ne kadar geç çocuk sahibi olunursa tehlike o kadar yüksektir. Yapılan çalışmalarda bebeklerini 1 seneden fazla emziren annelerde meme kanseri tehlikesinin takribî 4 kat eksildiği gözlemlenmiştir.

7 – Hormon rehabilitasyonu

Ufak dozlarda, hekim hakimiyetinde verilen hormon rehabilitasyonu kullanımında dahi takiplerin daha sık aralıklarla yapılması önerilmektedir.

8 – Işınım rehabilitasyonu

Çocukluk ya da ergenlik yarıyılında göğüs duvarına ışınım rehabilitasyonu uygulanmış olması tehlike etmenlerinden biridir.

meme kaseri

Bu bulgulara dikkat

– Meme ve meme başının biçiminde ya da ebadında farklılık.

– Meme dokusu içinde ya da koltuk altında ele gelen kitle.

– Meme başı hassasiyeti.

– Meme başının meme dokusu içine doğru dönmesi.

– Meme üzerindeki tenin kızarıklığı, şişmesi, meme başı akıntısı gibi şikayetleriniz varsa zaman kaybetmeden hekiminize müracaat etiniz.

Meme kanseri genellikle sızıya neden olmaz.

elle muayene

İlk adım kendiliğindene tetkik

Şahıs her ay kendi memesinde bir farklılık olup olmadığını hakimiyet etmelidir. İhtiyarlama, adet yarıyılı, gebelik, lohusalık ve menopoz yarıyıllarında natürel farklılıklar olacağı usta yakalanmalıdır. Bu yarıyıllarda meme dokusu daha sert, şiş ya da alıngan olabilir.

Bunun dışında bulgulardan rastgele biri tespit etildiğinde kesinlikle hekime müracaat etilmelidir. Son senelerde genç doğurganlık çağında da meme kanseri olaylarıyla sıkça karşılaşılmaktadır. Bu sebeple özellikle lohusalık yarıyılında emzirmeyle kaybolmayan kitleler veya yineleyen enfeksiyon vaziyetlerinde kesinlikle meme kanseri ekarte edilmelidir.

Henüz hiçbir şikayet oluşmadan meme kanseri taraması yapılması, hastalığın erken tanısına ve doğru rehabilitasyon tasarılamasına imkân tanır. Kanser ne kadar erken tespit edilirse rehabilitasyon zaferi o kadar yüksektir. Bu emelle kullanılan usuller; şahsın kendiliğindene elle meme tetkiki, kumpaslı hekim tetkiki ve tarama için mamografi harekâtıdır. 20–30 yaş grubunda aylık olarak kendiliğindene meme tetkiki, senede bir muayenehane tetkik ve 40 yaşından başlayarak senede 1 defa iki taraflı mamografi uygulanması ehemmiyetlidir.

meme kanseri

Meme kanserinde kitlenin ebadına bağlı olarak rehabilitasyon tanımlanır

Meme kanseri operasyon ve operasyon sonrası destekleyici rehabilitasyonların beraber kullanılması ile rehabilitasyon edilir. Operasyon usulü kanserin ebadına ve hastanın özelliklerine göre tanımlanır. Memenin yalnızca etkilenen kısmının alındığı usuller uygulanabildiği gibi, memenin tamamının alınması da lüzumlu olabilir.

Memenin alınmasından sonra onkoplastik cerrahi harekâtları ile memeye estetik görünümü yine kazandırılır. Koltuk altı lenf bezlerine müteveccih harekâtlar da hastalığın aşamasına bağlı olarak değişmektedir. Bugün pek çok hasta da koltuk altı lenf bezlerinin operasyon ile çıkarılmasına gerek kalmamaktadır. Cerrahi teşebbüs sonrasında rehabilitasyonun bitirilmesi ve kanserin yine oluşmasının önlenmesi emeliyle ilaç, hormon ya da ışınım rehabilitasyonu önerilir. Bu rehabilitasyonların hangilerinin uygulanacağı kanserli bölgede büyüklük, tür, yayılım gibi özelliklerine göre tanımlanır.

Ateş hastalıkların tanımlanmasında bir uyarıcı

Ateş hastalıkların tanımlanmasında bir uyarıcı

Bebeklerde ve çocuklarda görülen ateş, anne-babaların en sıkıntılı olduğu mevzuların başında geliyor. Central Hospital’dan Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Hasan Ünlütürk, “Ateş, hastalığın yalnızca bir parçasıdır. Bu nedenle de ciddi bir gidişat olmadığı sürece beden için bereketli bir uyarandır. Ayrıca ateşin derecesi ile hastalığın şiddeti arasında rastgele bir ilişki de yoktur” diyor.

ateş

Çocukların beden ısısı daha yüksek

Bedenin hayatsal işlevlerini yerine getirilebilmesi için muhakkak bir sıcaklıkta olması gerekir. İnsan beynindeki hipotalamus ön beyin sayesinde iç beden sıcaklığı hakimiyet edilir. Bu nedenle beden klasik koşullar altında dış civarın sıcaklığından çok fazla etkilenmez. Hipotalamus termostat vazifeyi üstlenerek beden ısısını soğuk veya sıcağa karşı balansta meblağ. Klasik beden sıcaklığı 37,2 ile 37,7 derece arasında değişir. Beden sıcaklığının bu kıymetler üzerinde olmasına yüksek ateş denir. Çocukların klasik beden sıcaklığı erişkinlere kıyasla azıcık daha yüksektir. Bu gayet klasik bir gidişattır.

ateş

Ateş bağışıklık sistemini uyarır

Ateşin 2 başlıca vazifeyi vardır. Bunlar bağışıklık sistemini uyarmak ve saldırgan mikroplarla savaşmaktır. Rastgele bir mikrop bedene yerleştiğinde ilk olarak makrofaj büyük yiyiciler olarak adlandırılan hücreler mikropla savaşır. Bu hücreler daha sonra mikrobu yok etmeye başlar. Makrofajlar tarafından uyarılan bağışıklık sistemi de pirojen ateş yapıcı maddenin birleşimlenmesine neden olurlar. Bu nedenle beden sıcaklığında çoğalış yaşanır.

ateş

Terleme, titreme, el ve ayakların soğuması ateş bulgusu

Bedende ateşin yükselmesiyle bazı belirtiler görülmeye başlanır. Titreme, terleme, ellerin ve ayakların soğuması, tüylerin dikenleşmesi ve tiroid uyarıcı hormonun tetiklenmesi gibi vaziyetler ateşin yükseldiğini işaret eder. Ayrıca terleme bedenin kendi kendini soğutma mekanizmalarından biridir. Çocuğun ateşi yükseldiğinde öncelikle üzerinde kalın kıyafetler varsa çıkarılmalıdır. Zira kalın ve hava aldırmayan giysiler beden sıcaklığını dışarı geçirmez ve ateşin daha da yükselmesine neden olur. Çocukta ateş yükselirken titreme olması sıradandır, ateş düşerken de terleme olur.

ateş

Ateşe enfeksiyonlar neden oluyor

Ateşin bir hayli sebebi olabilir ancak en ehemmiyetli faktör genellikle enfeksiyonlardır. Çocuklar yaşamlarının ilk 5-6 seneyi içerisinde çok sık virüs enfeksiyonlarına bağlı ateşli hastalıklar geçirebilir. Çocukların korunma sisteminde bir mesele olmadığı sürece, geçirilen hafif dereceli enfeksiyonlar bağışıklık sistemlerini daha da kuvvetlendirir. Ateşe neden olabilen öbür etkenler ise; ilaçlar antibiyotikler, aspirin vb, aşılar, diş çıkarma, urlar, romatizmal hastalıklar ve transfüzyon tepkinleridir kan nakli tepkimesi.

ateş

Ateş beden için verimlidir

Ateşin öğrenilenin aksine bedene bir hayli verimi vardır. Bunlar; lökosit rakamını arttırma, antikor yapımını artırma, interferon salgısını artırma virüslerin hücrelere saldırmasını temkine, mikropların üremesini yavaşlatma ve bakterilerin demirle beslenmesini yasaklamaktır. Özetle ateş, hastalığın yalnızca bir parçasıdır. Bu nedenle de ciddi bir gidişat olmadığı sürece beden için bereketli bir uyarandır. Ayrıca ateşin derecesi ile hastalığın şiddeti arasında rastgele bir ilişki de yoktur.

Enfeksiyonlarla savaşmak için lüzumlu

Ateş, bedenin enfeksiyonlarla savaşma usullerinden biridir. Çocuğun her ateşi çıktığında hekime gidilmesini gerektirecek bir gidişat olmayabilir. Dikkatli olmak koşuluyla anne-babalar çocuğun ateşini hakimiyet altına alabilir. Ancak bazı gidişatlarda acilen hekim müdahalesi gerekebilir. Çocuğun ateşi koltuk altından ölçüldüğünde 37,5 dereceyi geçiyorsa, kulaktan veya makattan ölçüldüğünde ise 38 derecenin üzerindeyse çocuğa ateş düşürücü verilebilir. Çocuğun ateşi 39 derece ya da üzeriyse veya mukavemetliyse, ılık bir duş aldırılabilir. Ilık suyla nemlendirilmiş havlularla koltuk altı, diz arkaları, dirsek içleri, boyun etrafı gibi büyük damarların yüzeye yakın geçtiği yerlere de kompres yapılabilir. Çocuk 3 aydan daha ufak ise ilk müdahaleden sonra hemen uzman bir hekime müracaat etilmelidir.

10 sualde romatizma

10 sualde romatizma

Ülkemizde romatizmal hastalıklar oldukça yaygın olarak görülüyor. Başta eklemler olmak üzere, adaleler, kemikler, eklem bağları ve omurga gibi hareketi sağlayan doku ve uzuvlar hastalıktan etkileniyor. Romatizmanın, kalp-damar sistemini yakalaması ise bulgu vermeden izleyebildiği için yaşamı tehdit edici olabiliyor. Liv Hospital Romatoloji Uzmanı Prof. Dr. Şenol Kobak romatizma ile alakalı merak edilenleri anlattı.

1 – Romatizma nedir

Adale – iskelet sistemini öncelikle yakalayan, fakat bir hayli iç uzuv yakalanışı da yapabilen, kronik hastalıklardır.

2 – Kimler romatizmal hastalıklara tutulur

Romatizmal hastalıklar çocukluk çağında dahil her yaşta görülebilir. Genç yaştaki erkeklerin veya doğurganlık çağında bayanların yanı gizeme, yaşlılarda dejeneratif ağırlıklı romatizmal hastalıklar da görülebilir.

3 – Genetik bir geçiş mevzubahisi mudur

Evet, bir hayli romatizmal hastalıklarda, genetik geçiş mevzubahisi olabilir. Bazı genlerin varlığında, hastalığa yatkınlık çoğalmıştır ve hastalık daha ağır izler.

4 – Hangi şikayetler varsa, romatizmal bir hastalıktan şüphelenmelidir

Romatizmal hastalıklar, çok geniş ve değişik belirtiler ile kendini gösterebilir. Her ne kadar sızı şikayeti ön tasarıda olsa da, bu buzdağın yalnızca görünen kısmıdır. Genel olarak, eklemlerde sızı, şişlik, hareket kısıtlığı ve sabah tutukluğu mevcuttur.

5 – Hangi şikayetleri ile hastalar hekime müracaat etir

Sızı, hastayı hekime getiren en ehemmiyetli şikayettir. Genç erkeklerde oluşan, sabah tutukluğu ile beraber olan bel, sırt ve boyun sızıları varlığında, romatizmal bir hastalık düşünülmelidir. Genç/orta yaş bayanlarda minik eklemlerde sızı, şişlik ve sabah tutukluğu da görülebilir. Bunun yanı gizeme, ağız ve göz kuruluğu, ten döküntüleri, ağız ve genital bölgede aftlar, el veya ayak parmaklarda beyazlaşma, sararma ve morarma, ten sertliği, saç dökülmesi, adale sızıları ve eforsuzluk, yineleyen ateş, karın ve/veya göğüs sızıları hamleleri de görülebilir.

6 – Romatizmal hastalıklar yalnızca eklemleri mi meblağ

Hayır, eklem yakalanışı, buzdağının yalnızca görünen kısmıdır. Evet, hastalar sıklıkla bu şikayetleri ile müracaat etir. Fakat romatizmal hastalıkları, yaşamı tehdit eden iç uzuv kalp, akciğer, böbrek, asap sistemi yakalanışları da yapabilir. Efor ile büyüyen soluk darlığı ve/veya kuru öksürük, akciğer yakalanışın ilk semptomları olabilir. Göğüs sızısı ve/veya çarpıntı, kalp yakalanışın belirtileri olabilir. İdrarda renk farklılığı, hipertansiyon ve/veya böbrek yetmezliğine kadar varan, böbrek yakalanışı görülebilir. Yeniden baş sızısı, unutkanlık, sara veya el ve ayaklarda anlaşma, karıncalanma ve eforsuzluk, asap sistemini yakalanışın bazı bulgularıdır.

7 – Romatizmal hastalıklar sakatlık yapar mı

En sık görülen romatizmal hastalıkların cemiyette görülme oranı 100’de 1’dir. Romatizmal hastalıkları, değişik seyir ve prognoza sahipler. Bu seyri tanımlayan etkenlerin içinde, hastalığın tipi, erken tanı ve rehabilitasyon yanı gizeme, hasta eğitimi ve bilinçlendirilmesi kazanç. Bazı romatizmal hastalıklar, sakatlıkla ile sonuçlanabilir.

8 – Romatizmal hastalıkların tanısı nasıl konulur

Erken tanı romatizmal hastalıklarda çok ehemmiyetlidir. Erken tanı, sakatlıkları ve iç uzuv yakalanışlarını önleyebilir. Hastalığın tanısında en ehemmiyetli unsur, hastalıkla ile alakalı iyi bir hikaye ve hasta tetkikidir. Hastanın şikayetleri, öz ve soygeçmişi ile alakalı belirtiler, iyi bir tetkik ile birlikte, doğru tanı için olmazsa olmazlarıdır. Kan ve idrar muayeneleri yanı gizeme, direk grafi, ultrasonografi, bilgisayar tomografi de gerekebilir.

9 – Romatizmal hastalıkların rehabilitasyonu muhtemel mi

Romatizmal hastalıklar, kronik, enflamatuvar hastalıklardır. Rehabilitasyondaki emel yalnızca hastalığı hakimiyet altına almak değil, hastaların fonksiyonel vaziyetini ve hayat niteliğini de artırmaktır. Son senelerde büyüyen rehabilitasyon alternatifleri ile bu amaçlara büyük bir oranda erişilir. Romatizmal hastalıklar sızı kesici ilaçlarla değil, hastalığın seyrini ve prognozunu değiştiren, esas tesirli ilaçlar ile olmalıdır. Hedef yalnızca sızıyı değil, hastalığı hakimiyet altına almak olmalıdır. Son 10 seneden beri, romatizmal hastalıkların rehabilitasyonunda, devrim kalitesinde büyümeler olmuştur. Bu hastalıkların oluşmasında misyon alan bazı moleküller keşfedilmiş ve bunlara müteveccih geliştirilen ilaçlar ile hastalığın hakimiyet altında yakalanması muhtemel olmuştur.

10 – Kortizon ilacı hakkında ne düşünüyorsunuz

Kortizon, romatizmal hastalıkların rehabilitasyonunda sıklıkla kullanılan bir ilaçtır. Gerektiği gidişatlarda, uygun doz ve kesinlikle hekim hakimiyeti altında, güvenle kullanılabilir.

Hırpalama yaptırırken hepatite karşı önlemli olun

Hırpalama yaptırırken hepatite karşı önlemli olun

Acıbadem Ankara Sağlık Kurumu Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Hakan Kutlu, millet arasında hepatitler hakkında öğrenilen yanlışları anlattı. Son zamanlarda hırpalama modasının yaygınlaştığına dikkat sürükleyen Kutlu “Hırpalama için kullanılan iğnelerin muhtemelse tek kullanımlık olmasına dikkat ediyoruz” dedi.

Hepatit hakkında birbirinden özel söylemelerde bulunan Dr. Kutlu, “En ehemmiyetlileri Hepatit A, Hepatit B ve Hepatit C. Özellikle Hepatit A, çocukluk çağında genelde ateşli bir hastalık geçirdiğimiz, erişkinlikte çok daha şiddetli hatta karaciğer yetmezliğine kadar gidebilen, sarılığa gidebilen ve genelde de temas yoluyla bulaşabilen bir virüs. Ancak bizim için en ehemmiyetlisi, ülkemiz için en zahmetli olan Hepatit B ve C virüsleri. Hepatit B ve C genelde ulusumuz tarafından yanlış öğreniliyor. Sanki Hepatit B’ymiş de Hepatit C’ye çevirmiş gibi değişik bir inanış var. Hepatit B ve C virüsleri değişik virüslerdir. İkisi de kendine has hepatitler yaparlar ama değişiktirler.

Hepatit B özellikle kan ve cinsel yolla, Hepatit C de başlıca kan yoluyla daha seyrek de cinsel yolla bulaşabilir. Her iki hepatit türü de çok ender olarak son zamanlarda moda olan hırpalama yaptırma, onun dışında operasyon civarlarında şayet sterilite uygun yapılmıyorsa yeniden pedikür, manikür özellikle kadınların çok uğradığı berber ve kuaförlerden de bulaşabiliyor. Böyle hadiselerimiz de var. Hepatit B ve C karaciğere yerleşen bir mikrop. Karaciğer şayet rehabilitasyon edilmezse, takip edilmezse karaciğer yetmezliği yapabilen bir mikrop ileri düzeylerde ve hatta karaciğer kanserine, siroza götürebilen bir mikrop” biçiminde konuştu.

Taşıyıcı hastalar da tehlike altında

Hepatit B için yanlış bir algının olduğunu söyleyen Dr. Kutlu, “Hepatit B, bayağıda iki biçimde olur. Genel itibariyle söylersek taşıyıcılık ve kronik faal hepatit biçiminde. Taşıyıcıları genelde ulusumuz ‘bu mikrobu ben taşıyorum, bana hasar vermiyor yalnızca kan vermeme mani’ gibi düşünüyorlar ama biz taşıyıcılığı bu mikrobun karaciğerde uykuda olduğu biçiminde tanım edebiliriz. Ama uyanmayacağı anlamına gelmiyor. Beş gün sonra da uyanabilir beş sene sonra da uyanabilir ve karaciğer yetmezliği yapıncaya kadar bulgu vermeyeceği için hastalar bunu ‘bende bir şikayet yok, o surattan hekime de gitmeme gerek yok’ diyorlar ve en son safhada geliyor genelde bu taşıyıcı hastalar. Taşıyıcı hastalar da tehlike altında o surattan kesinlikle hepatitle alakalı bir hekimleri olmak zorunda. Ve hekimleri değişik bir şey söylemediği sürece en az 6 ayda bir kesinlikle hakimiyetlerini yaptırmalılar. Şayet bu mikrop etkinleşmişse, uyanmışsa o zaman da rehabilitasyon açısından değerlendirilecektir zati hekimleri tarafından” ifadeleri kullandı.

Hepatit C için çok zaferli rehabilitasyonlar sürdürüyoruz

Dr. Kutlu, hastalığın rehabilitasyon düzeyi ile alakalı da şu bilgileri verdi: “Yeni rehabilitasyon alternatiflerimiz var Hepatit C ve B için. Özellikle Hepatit C son zamanlarda çok daha basitleşti, yüzde 90-95’e varan rehabilitasyon talihi olan yeni ilaçlarımız geldi. Evvelden Hepatit C’nin rehabilitasyonu çok daha güç, uzun süren bir rehabilitasyondu ve zafer oranı çok yüksek değildi ama Türkiye’ye yeni gelen ilaçlar artık kullanılmaya başlandı. Çok zaferli rehabilitasyonlar sürdürüyoruz Hepatit C için. Hepatit B’de de yeniden rehabilitasyon alternatiflerimiz var, zafer oranlarımız Hepatit C kadar yüksek olmasa da en azından bu mikrobun karaciğere hasar vermesini bu ilaçlarla yasaklıyoruz diyebiliriz ve bir kısım hastada da tamamen bedenden atabiliyoruz Hepatit B’yi. Rehabilitasyonu olmayan bir hastalık gibi düşünmemek gerekiyor, her hepatit hastasının B ve C olsun kesinlikle bir hekimi olmak gidişatında ve 6 ayda bir şikayetleri, hakimiyetleri olsun, olmasın gitmek vaziyetindeler” dedi.

Tırnak makasına törpüye dikkat

Hepatit B taşıyıcılarının aile abonelerinin de kesinlikle Hepatit B açısından taranmaları henüz bulaşmadıysa da aşı yapılabileceğini kaydolan Dr. Kutlu, “Aşı yapıldığı takdirde bulaşma olasılığı yok, korunabiliyoruz. Özellikle şu an yeni bir aşı programı ile yeni jenerasyon aşılı ama eskiki jenerasyonlarda aşısız hadiselerimiz var. Onları da 3 doz aşıyla Hepatit B’ye karşı gözetebiliyoruz. Kanamayla bulaştığını söylemiştik, aynı aile içerisinde tırnak makası, törpü, diş fırçası bunların ayrı yerlerde yakalanması çok ehemmiyetli. Eliniz kesilir, bir yere kan damlarsa burayı çamaşır suyu ile silmeniz yeterli ama taşıyıcı olsun veya hastalansın en büyük kasveti kendilerini çok sürüklemeleri. Aile aboneleri arasında bulaşabileceği fobisi sebebiyle kendi çocuklarına dahi sarılamayan hastalar var ama bu öpmekle, sarılmakla bulaşabilen bir hastalık değil, kan ve cinsel yolla bulaşan bir hastalık. Bu olmadığı sürece rastgele bir biçimde bulaş mevzubahisi değil. O surattan kendilerini sürüklemelerine gerek yok hastalarımızın. Bu mevzuda özellikle hastalarımız arasında çok yaygın gördüğümüz bir vaziyet. Son zamanlarda hırpalama modası çok yaygın illa yapılmasın demiyoruz ama yapılacaksa da en azından pak bir yer olduğundan emin olmak vaziyetindeyiz. Hırpalama için kullanılan iğnelerin muhtemelse tek kullanımlık olmasına dikkat ediyoruz. Bayanlar da manikür ve pedikür yaptırırken en azından kendi setlerini kuaförlere vermeliler. Herkesin kullandığı setlerle yapılmaması ehemmiyetli bence. Bunlara dikkat edebiliriz” diye söyledi.

Karatay’dan çocuklara Türk kahvesi teklifi

Karatay'dan çocuklara Türk kahvesi teklifi

Şekerin özellikle çocuklar için hasarlı olduğunu her fırsatta dile getiren Prof. Dr. Canan Karatay, bir ezberi daha bozdu ve çocuklara kahve teklifinde bulundu: Çocuklar, Türk kahvesini şekersiz olmak koşuluyla istedikleri kadar içebilir. Kahve çok eforlu bir antioksidandır.

Anadolu Ajansının haberine göre, çocukların sıhhatli ve natürel besinlerle beslenmesinin çok ehemmiyetli olduğunu, ambalajlanmış yapay gıdaları asla harcamamaları gerektiğini söyleyen İç Hastalıkları ve Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Canan Karatay, çocuk beslenmesinin püf noktalarına değindi.

Günümüz çocuklarının hareketsiz yaşadıklarına dikkat sürükleyen Karatay, “Saatlerce bilgisayar başında kalmak beyinleri dumura uğratıyor, çocuklar hareket etsin” dedi. Talebelere şeker yemelerini hiçbir zaman önermediğine dikkat sürükleyen Karatay, şekerin yalnızca geçici bir hafifleme sağladığını ancak beyni beslemediğini söyledi.

Zekasal performans için şeker yerine kahveyi öneren Karatay, Türk kahvesinin beyin için uyarıcı olduğuna vurgu yaptı, “Çocuklar, Türk kahvesini şekersiz olmak koşuluyla istedikleri kadar içebilir. Kahve çok eforlu bir antioksidandır. Şeker beyinde tahribat yapar, Türk kahvesi onu düzenler, cin gibi yapar” diye konuştu.

“Çocuklara paça verin”

Türkiye ‘de zeytin, zeytin yağı, fındık ve fıstığın bol olduğunu anlatan Karatay, şöyle konuştu: “Çocukları bunlara alıştırmamız gerekli. Sarısıyla natürel köy yumurtası, yağıyla natürel kuzu eti yemeleri gerekli. Çocuklara paça vermek de çok ehemmiyetli. Sihrime çağındaki çocukların köy tereyağı yemesi de çok ehemmiyetli. Bunların içinde çocukların sihrime çağında çok lüzumları olan kalsiyum, protein, mineral, vitamin, omega 3 ve tam yağlar bulunuyor. Bu yağlar ve çocukların sihrime çağında lüzumu olan A, D, E ve K vitaminleri bedene girdiği zaman çocuklar cin gibi oluyor.”

“Fıstık fındık çıtır çıtır hem kan yapar, hem ısıtır”

Eskiki konuşmalarında “Fıstık fındık, çıtır çıtır hem kan yapar, hem ısıtır” diyerek sıhhatli kuruyemişlerin ehemmiyetine vurgu yapan Prof. Karatay, çocuklara, kan yapıcı ve bedeni ısıtıcı özelliği bulunan fındık ve fıstığı bolca yemeleri önerisinde de bulundu: “Fındık ve fıstıkta natürel karbonhidrat, yağ, protein, mineral ve vitaminler vardır. Fındık, fıstık tabiatın vitamin ve mineral kaynağıdır.”

“Kantinlerde natürel besinler bulunabilir”

Ktümörü baklagillerin natürel karbonhidrat kapsadığını anımsatan Karatay, mektep kantinlerindeki hazır besinlerin çocukların sıhhatine hasarlı olduğuna vurgu yaparak, kantinleri sıhhatli hale getirmenin güç olmadığını söyledi. Prof. Dr. Canan Karatay, “Kantinlerde natürel, günlük sebze ve meyveler bulunabilir, çocuklara onlar sunulabilir. Sıhhatli, natürel süt, fındık ve fıstık da sunulabilir. Anneler, mektebe giderken çocuklarının ceplerine, çantalarına fındık, fıstık, bir de ayran, konut üretimi yoğurt koysun. Çocuklar konut yoğurdunun içine ceviz koyup kaşıklasın. Kantinlerde kutuya girmiş besin bulunmasın. Ceviz, omega 3, D vitamini çok ehemmiyetli, beyni geliştirmek için. Roma İmparatorluğu zamanında ruh hastalarına ceviz yediriliyordu, beyinlerini geliştirmesi için” diye konuştu.

Page 1 of 71 2 3 7