Demans hastalarının şifası seçenek tıpta

Demans hastalarının şifası seçenek tıpta

Demans bunama bazı şeyleri unutmayla başlayan ciddi bir rahatsızlıktır. Belleğin zamanla zayıflaması, bağlantı maharetinde düşüş, düşünme ve idrak hünerinin eksilmesi demansla beraber gelen semptomlardan kimileridir. Bir bireyde yalnızca bir demans çeşidi bulunmayabilir. Birden fazla demans görülüyorsa bireyde miks demans var denir. En öğrenileni ise Alzheimer’dır.

Creutzfeldt-jakob, AIDS gibi hastalıklar veya içki bağımlılığı gibi gidişatlar da aynı zamanda demansa neden olabilir. Bir Hayli insanda 65 yaş üstünde görülmeye başlanır ancak 65 yaş altı fertlerde de görülme sıklığı son zamanlarda çoğalmıştır. İngiltere’de Alzeimer’s Research UK tarafından yapılan araştırmalarda 65 yaş üstü 850 bin fertte görülürken, 65 yaş altı 40 bin fertte demans ortaya çıktı.

Peki demans teşhisi nasıl koyulur, nasıl rehabilitasyon edilir?

Yrd. Doç. Dr. Gamze Şenbursa, bu mevzuda ehemmiyetli bilgiler verdi.

Anksiyete, bunalım, vitamin beceriksizliği ve tiroid problemleri gibi rahatsızlıklarda alınan rehabilitasyonlara veya ilaçlara bağlı olarak unutkanlık başlayabilir. Bundan dolayı hasta öyküsü teşhiste çok ehemmiyetlidir.

Şayet unutkanlığınız ve hafıza kaybınız gün geçtikçe çoğalıyor ve gitgide makûsa gidiyorsanız kesinlikle bir uzmana danışmalısınız. Hafıza, mental gidişat, konuşma marifeti, karakter ve tutumlardaki metamorfozlar değerlendirilmelidir.

Demansın erken teşhisi; rehabilitasyon ve hastalığın ilerleyişi açısından çok ehemmiyetlidir. Semptomlar hafıza kaybı ve unutkanlıkla hudutlu değildir. Adları ve suratları unutma, eşyaların koyulduğu yerleri andıramama, kaybolma, doğru sözcükleri kullanamama, korkak ve rahat olmayan tutumlar, bağlantı problemleri, yürümede güçlük, birden fazla duyguyu aynı anda hayata gibi meseleler de demansla beraber karşımıza çıkar.

Ayçiçeği kuşkonmaz üzüm böğürtlen

Bir ekip ilaçlar demans için destekleyici olmaktadır. Hekiminizin hakimiyetinde kullandığınız ilaçlarla hastalığın seyri takip edilmelidir. Vitamin C ve vitamin E’nin demansın rehabilitasyonu ve hastalığı önlemede bereketli olduğu ispatlanmıştır. Ayçiçeği, kuşkonmaz, yeşil yapraklı nebatlar vitamin E güzergahından zenginken; narenciye, taneli meyveler üzüm, böğürtlen gibi ve bir hayli sebze de vitamin C güzergahından zengindir. Aynı zamanda etkin olmak da demansa karşı bir temkindir. Rastgele bir hobi edinmek, günlük olarak kumpaslı egzersiz yapmak, sosyal etkinliklere katılmak da beyni etkin yakalamada takviyeci olur.

Seçenek tıpta demansın dermanı nedir

Demansın bir öteki şifası da seçenek tıpta. Surat ve ayaktan yapılan bir uygulama olan refleks terapi benim Türkiye’ye getirdiğim bir usuldür. Refleks terapi ile beynin işlevlerini çoğaldırmaya müteveccih yapılan çalışmalar ile bireydeki işlev kayıplarına uygun rehabilitasyon programı tanımlanır. Düzenlenmesi istenilen işlevlerin kendilerine has çalışma ilkeleriyle beraber disiplinli bir rehabilitasyon süreci tasarlanır. Us yürütme, motor hünerler, yosunu, konuşma ve tasarılama hareketlerinden mesul frontal ve temporal loba yapılan çalışmalar ile işlev kayıpları önlenmeye veya eksiltilmeye çalışılır. Rehabilitasyon müddetince hastadaki ilerleyişin yavaşlaması veya durması beklenir. Uzun soluklu rehabilitasyonlarda ise kaybolan işlevlerin bir kısmının geri gelmesi de mevzubahisidir.

Sadece rehabilitasyon olarak düşünmeden gözetici bir usul olarak da refleks terapi uygulaması yaptırabilirsiniz. Unutmayın nitelikli bir hayat istiyorsak, işini öğrenen uzman şahıslardan dayanak almamız gerekmektedir. Sizler de kendiniz için harekete geçin.

Akdeniz tipi beslenmek demansı yavaşlatıyor

Akdeniz tipi beslenmek demansı yavaşlatıyor

Belleğinizle alakalı meseleler mi başladı? Unutkanlığınız büyük bir problem haline mi geldi? Artık günlük işlerinizi dahi yapamaz gidişatta mısınız? Şayet yanıtınız ‘evet’se demans kapınızda olabilir. Medical Park Gaziosmanpaşa Sağlık Kurumu Nöroloji Uzmanı Dr. Eser Buluş, 65 yaş ve üstü şahıslarda görülen demans başka bir deyişle bunama ile alakalı önemli uyarılarda bulundu: “İçeriğinde alüminyum bulunan kaplar, tencereler ve alüminyum folyo içerisinde pişirilen besinlerden uzak durun!”

Demans nedir

“Demans” millet arasında öğrenilen ismiyle “bunama”, dünya popülasyonunun ihtiyarlaması ile süratle yayınlaştı. Hastalığın özellikle 65 yaş ve sonrasında ortaya çıkabildiğini söyleyen Dr. Buluş, tutum bozuklukları, sosyal ve mesleksel etkinliklere ait bozukluklar ve günlük hayat etkinliklerinde bozulmaların demansın varlığına bir işaret olduğunu belirtti.

demans

Hastalar geçmişte yaşıyor

Bulgular hastalığın düzeyine göre farklılık gösterir. Hafif düzeyde adları unutmak, eşyaları koydukları yerleri anımsamakta eforluk sürükleme ve uzak hafıza görece korunmuş olup daha çok yakın hafıza ile alakalı problemler yaşanmaya başlar. Şahsın konuşma ölçüyü giderek eksilir ve özellikle karışık mevzular konuşulurken kelime bulma güçleşir. Orta düzeyde ise hafıza bozukluğu daha ilerlemiş olup daha önceki vakaların da unutulduğu kollanır. Birey-yer-zaman kavramlarında bozulmalar olur ve hasta tanımadığı etraflarda kaybolmaya başlar. Anlama bozuklukları, yanlış anlamalar ve bunlara bağlı olabilecek tutum yanılgıları ve sanrı, varsanı sanrı gibi psikiyatrik bulgular ortaya çıkar. Giyinmede, tuvalet ve banyo lüzumlarının giderilmesinde bağımsızlık giderek eksilir. İleri düzeyde ise hasta tamamen geçmişte yaşar, aile abonelerini tanıyamayabilir. Konuşma tamamen mevzuyla ilişkisiz hale kazanç ve sonunda tamamen yitirilir. Emelsiz dolaşma, yineleyici hareketler, tedirginlik ve haykırma sık görülür. İdrar ve büyük abdestini yakalayamama da tabloya ilave edilir.

demans bunama

Rehabilitasyonu var mı

Rehabilitasyonda kullanmakta olduğumuz donepezil, rivastigmin, memantin vs gibi değişik gruplarda ilaçlar mevcuttur. Ancak bu ilaçlar hastalığı tamamen iyileştirmez, seyri üzerine tesir ederler. Hastalığın ilerlemesini yavaşlatırlar. Ayrıca hastanın eşlik eden sanrı, varsanı sanrı, tedirginlik, uykusuzluk gibi eşlik eden yakınmaları da varsa bunlara müteveccih de semptomatik rehabilitasyon dediğimiz şikayete müteveccih ilaçlar da mevcuttur.

Alüminyum tencereler demansı etkiliyor

İhtiyarlama süreci başta olmak üzere hayat süresince beden kütle indeksinin klasik aralıkta yakalanması ve sıhhatli beslenmenin hayat stiline dönüştürülmesi demans tehlikesinin eksiltilmesinde büyük ehemmiyet taşır. Yaşlı fertler başta olmak üzere demanstan korunmak isteyen fertlerin günlük beslenmelerinde omega-3 yağ asitlerini, polifenol kapsayan yiyecekleri çay, meyve suyu ve antioksidan vitaminler E-C vitamini başta olmak üzere vitamin alımlarını artırmaları gerekir. Akdeniz tipi beslenme modelinin uygulanması da demanstan korunmaya destekçi olmasının yanı gizeme demans bulguların eksilmesi ve hastalığın ilerlemesinin yavaşlaması açısından ehemmiyet taşır. Alüminyumun Alzheimer’i tetiklediği düşünülmektedir. Bu sebeple içeriğinde alüminyum bulunan kaplar, tencereler ve alüminyum folyo içerisinde pişilen besinlerden uzak durun. Alüminyum kapsayan kabartma tozları kullanmayın.

demans

Genetik etkenler tesirli

Özellikle Alzheimer hastalığı olgularının yüzde 5-10 kadarında otozomal hakim dediğimiz bir cins genetik geçiş mevzubahisidir. Bu gidişatta demans bunama tablosu 65 yaş üstünde değil de 40 yaş gibi erken yaşlarda başlar. Ailesinde demans hastası olan biri, gençlik çağlarından itibaren beslenme biçimine, uyku kumpasına, kumpaslı egzersiz yapmaya ve beden kitle indeksine göre tanımlanan kilo gidişatına dikkat etmelidir. Erken yarıyılda fark ettiği veya yakınları tarafından fark edilen çok yakın tanıdıklarının adlarını unutma, eşyaları koyduğu yerleri bulamama, yapmayı tasarladığı işleri organize edememe veya konutun yolunu karıştırma gibi gidişatlarda süre kaybetmeden nöroloji doktora müracaat etmelidir.

demans bunama

Balık ve ceviz harcayın

Akdeniz tipi beslenme önerebileceğimiz bir beslenme tipidir. Doymuş hayvansal yağlardan uzak daha çok doymamış nebatsal kaynaklı yağları harcamak, fazla karbonhidratlı besinlerden uzak durmak, yağsız kırmızı et, ıspanak başta olmak üzere yeşil yaprakları sebzeler, ceviz ve omega açısından balık tüketimi önerilmektedir.

demans

İyi yatın, bulmaca çözün

Zeka egzersizleri yapmamıza destekçi olan bulmaca çözme, sudoku doldurma veya şahsın yapmaktan neşe aldığı el işlerini yapması önerilebilir. Aynı zamanda haftada 3-4 kere 30-45 dakikalık tempolu yürüyüş yapılması, uyku kumpasına dikkat edilmesi, içki-tütün ve uyarıcı maddelerden uzak durulması, fazla karbonhidratlı ve yağlı gıdalardan da sakınılması önerilir.

Yakın yarıyılı unutuyorsanız dikkat

Yakın yarıyılı unutuyorsanız dikkat

Uzmanlar alzheimerde erken teşhisin ehemmiyetine dikkat sürükleyerek 55-60 yaşından sonra senede bir kere beyin check-up’ı ve hafıza testi teklifinde bulunuyor. Şayet yarım saat evvel reelleşmiş bir hadise unutuluyorsa ve yaşanmamış gibi davranılıyorsa beklemeden hekime gidilmesi gerekiyor!

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, bulgu vermeyen ve kanser gibi sinsi ilerleyen Alzheimer’da erken teşhisin ehemmiyetli olduğunu vurguladı.

Erken teşhis ehemmiyetli

Erken tanı için 55-60 yaşından sonra senede bir kere kalp check-up’ı gibi beyin check-up’ı yaptırılması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tanrıdağ, şu söylemelerde bulundu:

“Alzheimer’ın beyinde ne zaman başladığı hiçbir zaman belli değil. Çok erken başlayabiliyor ve beyinde yetersizlikler başlıyor. Beyindeki rezerve ehemmiyetli miktarda eksilince de hastalık ortaya çıkıyor. Alzheimer tanısı konulduktan sonra reelinde hastalığın 25 sene evvel başladığı kabul ediliyor, tanı konulamıyor, yaşa açıklanıyor. Hastalığı erken yarıyılda teşhis etmek muhtemel olmuyor, orta aşamaya gelince tıp dünyasının ilgisine sürüklüyor ve tanı konulabiliyor. Alzheimer de kanser gibi. Erken tanı son derece ehemmiyetli. Rehabilitasyon imkânları bakımından son derece ehemmiyetli. Erken tanı için 55-60 yaşından sonra senede bir kere kalp check-up’ı gibi beyin check-up’ı yaptırılmalı. Hafıza testlerine girilmeli. Bu testlerde yavaşlama tespit edilirse erken teşhis sağlanabilir. Mukadderatçı olmaktan çıkıp hastalıklara karşı farkındalık çoğalırsa erken tanı mevzubahisi olabilir. Eğitim beyni çalıştırır, kuvvetlendirir. Eğitim görmemek beyni geri vazgeçer.”

Alzheimer ve bunalım karıştırılabiliyor

Alzheimer’la yalnızca unutkanlığın değil, başka hastalık ve vaziyetlerin de ortaya çıktığını belirten Prof.Dr. Tanrıdağ, “Çeşit çeşit unutkanlık vardır. Unutkanlığın ortaya çıktığı yaş ehemmiyetli. Unutkanlık yakın zamanda olan şeyleri beyin andırmadığı zaman riskli oluyor. Alzheimer ve demans yalnızca unutkanlıkla olmuyor. Kıskançlık oluyor, kuşkuculuk oluyor. Alzheimer’da yalnızca unutkanlık oluyor diye bir kaide yok. En sık tesadüfülen bunalım. Hekimler Alzheimer başlangıcıyla bunalım başlangıcını sık sık karıştırıyorlar. Bu da gittiğiniz hekime göre değişiyor. Unutkanlık sebebiyle psikiyatristte gittiğiniz zaman bunalım rehabilitasyonuna başlıyor” biçiminde konuştu.

Diyabet unutkanlığı tetikliyor

Şeker hastalığının Alzheimer’da bir tehlike etmeni olduğunu ifade eden Prof. Dr. Tanrıdağ, “Diyabet unutkanlığı artırır. Diyabet hastalarının kesinlikle unutkanlık testlerine girmeleri gerekir. Beyin sağlık kurumunda şöyle bir analiz yapıyoruz: Beyin Check-up’ı. Beyninizin MR’ını çektiriyorsunuz. Sonra unutkanlık testine giriyorsunuz. Sonra da beyninizin elektrosuna sürükletiyorsunuz. Üçü de aynı şeyi gösteriyorsa riskli demektir” ifadelerini kullandı.

Alzheimer hastalık demans ise neticedir

“Demans” sözcüğünün bir hastalık ismi olmadığını, bir hayli hastalığın yol açtığı ortak bir netice olduğunu kaydolan Prof. Dr. Tanrıdağ, şunları söyledi:

“Alzheimer bir hastalık, demans ise bir neticedir. Her Alzheimer bir demanstır ama her demans bir Alzheimer değildir. Demansın üç ana özelliği vardır: Unutkanlık, dikkat azlığı, konuşmada meseleler ve beyin hünerlerinde eksilme. İkincisi tutumlarda bozukluk veya anormallik. Üçüncüsü de yevmiye yaşamda sürdürdüğümüz alışkanlıkların bozulması. Bir insanda 50 yaşından sonra yavaş yavaş bu bulgular başlayıp yavaş seyirle ilerliyorsa büyük olasılık demans olabilir. Demansa yol açan hastalıklar var. En çok yol açan ise Alzheimer. Alzheimer hastalığının genlerle alakası var.”

Yakın yarıyılda yaşanılanları unutuyorsanız dikkat

Basmakalıp unutkanlığın herkeste görülen bir gidişat olmasına karşın demansta en ehemmiyetli özelliğin yakın yarıyılda olmuş hadiseleri beynin kayıt etmemesi, hiç yaşanmamış gibi davranılması olduğunu ifade eden Prof. Dr. Tanrıdağ, “Şayet yarım saat evvel reelleşmiş bir vakayı unutuyor yaşanmamış gibi davranıyorsanız hiç beklemeden hekime gitmek gerekir. Demansı yasaklayacak bir eğitim ya da temkin yok. Hastalığın ortaya çıkmasını süratlendiren etmenler var. Şeker hastalığı, tansiyon, kolestrol hastalığı süratlendiriyor. Kafa travması geçirenler de tehlike altında olabiliyor” dedi.

İlaç rehabilitasyonunda kumpaslı kullanım ehemmiyetli

Alzheimer ve demans rehabilitasyonunda kullanılan ilaçların kesinlikle hekimin nasihat ettiği biçimde kullanılmasının ehemmiyetini vurgulayan Prof. Dr. Tanrıdağ, “İlaçlara karşı çıkmak son derece absürt. İlaçların hiçbir hasarı yok, ilaçlara karşı çıkmak hastayı rehabilitasyonsuz vazgeçmek anlamına geliyor. Yeryüzünde Alzheimer için 4-5 ilaç var. Mevcut ilaçlardan hastaya emin uygun dozda verilmesi gerekir. Bu ilaçlar 24 yıl evvel çıktı ve bu ilaçların kullanılması gerekiyor. Takip ettiğim hastalarda bu ilaçların kullanılmasıyla hastalığın ilerleme sürati yavaşlayabiliyor. Hastalığın ortadan kalkması veya tamamen rehabilitasyon edilmesi mevzubahisi değil. Bu surattan ilaçların verilmesi daha da ehemmiyet kazanıyor. 6 aylık süreçlerde yaptığımız hakimiyetlerde, yaptığımız testlerde ilaç kullanan ve kullanmayan hastalar arasında ehemmiyetli farklar ortaya çıkıyor. İlaç rehabilitasyonu yarım vazgeçilmemelidir” biçiminde nasihatler verdi.

Kumpaslı yemek bunamayı önlüyor

Kumpaslı yemek bunamayı önlüyor

Millet arasında bunama olarak öğrenilen demans, zekâsal maharetlerin zayıflaması gidişatıdır. Demas hastalığının bir cinsi olarak adlandırılabilen alzheimer gerçeğinde demansın en büyük sebebidir. Yeşilçam’ın büyük ustası Münir Özkul’un da senelerce gayret eden hastalıkla alakalı yeni bir büyüme var.

Kumpaslı yemek hayat kalitesini çoğaldırıyor

California Üniversitesi’nde fareler üzerinde yapılan bir araştırma, kumpaslı yeme alışkanlığının kazandırılmasının uyku niteliği, kalp sıhhati ve demans üzerinde pozitif tesir yaptığı kollandı. Bu neticeye göre her gün aynı saatte yemek yenmesi, demansla çabaya dayanakçı olabilir. Kumpaslı yemekler, demansla beraber dejenere olan, beden hakimiyeti ile irtibatlı beyin bölgesindeki gen ifadesini geliştiriyor. Tahlilciler, belirtilerin demans gibi rehabilitasyonu muhtemel olmayan hastaların hayat niteliklerini çoğaldıracağına inanıyor.

California Üniversitesi’nden Profesör Christopher Colwell, “Demans, genetik olduğu bililnen ve rehabilitasyonu olmayan bir hastalıktır. Bu neticeler, hayat niteliğini çoğaldırmakla kalmayıp, hastalığın ilerlemesini de geciktirecektir.” dedi. Türkiye’de takribî 1 milyon demans hastası olduğu varsayım ediliyor.

Cep telefonunu doğru kullanmak beyni geliştiriyor

Cep telefonunu doğru kullanmak beyni geliştiriyor

Beyni bereketli bir biçimde kullanmak ve hastalıklardan korunmak için özellikle beyin işlevlerini üst seviyede yakalamak ehemmiyetli. Anadolu Sağlık Merkezi Nöroloji Kısmı Direktörü Prof. Dr. Yaşar Kütükçü, “Sağlıklı beslenme, hadiselere ve konuşmalara dikkat yoğunlaştırma ve konsantrasyon, fiziksel olarak etkin olma ve etkinlikleri devam ettirme, sosyalleşme ve dost grup ve buluşmalarına etkin olarak katılma, yeterli ve aktif bir uykuya sahip olma, okuma ve bilmeye devam etme ve hadiselere pozitif yanaşma gibi tutumlar beynin daha bereketli kullanılmasını sağlar. Ayrıca uslu telefonlar da doğru kullanıldığında beyne faydalı olabilir” söylemesinde bulundu.

Beyin gelişiminde bir hayli etkenin ehemmiyetli rolü var. Balanslı beslenmenin ehemmiyetini vurgulayan Prof. Dr. Kütükçü, “Bunun yanında netlikle proteinden zengin ve omega 3 takviyeli bir perhiz olmalı. Özellikle fazla yağlı ve hazır yiyecekler hem obeziteyi artırarak hem de insülin mukavemeti yaratarak erken yarıyılda demans büyümesine neden olur. Bedenin değişik kısımlarından da evvel beyinde insülin mukavemetinin oluştuğu ve bunun da demans için erken bir göstergeç olduğu son zamanlarda tespit etilen yeni bilgilerden biri. Bu sebeple yağlı ve şeker yüklü bir beslenme beyne erkenden hasar verir” ifadelerini kullandı.

Alzheimer geni olsa dahi hastalığın kesin olarak çıkacağı anlamına gelmez

Son yarıyılda sık tesadüfülen Alzheimer hastalığının genetik güzergahını vurgulayan Prof. Dr. Kütükçü, “Alzheimer’ın genetik doğrultuyu iki biçimdedir. Ailesel Alzheimer hastalığı, hadiselerin yüzde beşten azını oluştururken, bu genleri taşıyanlar 50 yaşından evvel hastalığa tutulur ve süratle makûslaşırlar. Değişik sık görülen Alzheimer hastalığı ise sporadik denilen biçimdir ve bu şahıslardan ailesinde Alzheimer hastalığı olanlardan, Apo E4 geni taşıyanların hastalığa tutulma tehlikeyi popülasyonun değişik kısmı olan APO E2 ve E3 taşıyıcılarından daha fazladır. Yeniden de bu genin varlığı hastalığın kesin ortaya çıkacağı anlamına gelmez. Hastalık daha fazla olarak beslenme, kolesterol yüksekliği, D vitamini noksanlığı, hipertansiyon, diyabet gibi değiştirilebilir etkenlerle ilişkili görünmektedir. Hastanın kognitif güzergahtan birikimi ve kendini etkin yakalayıp yakalamaması ve en ehemmiyetlisi de beden egzersizinin azlığı genetik tehlikeye göre daha fazla tesirler” biçiminde konuştu.

Uyku apnesi olanlar dikkat

Fiziksel egzersizin, Alzheimer’ın önüne geçilmesinde en ehemmiyetli etmen olduğunu belirten Prof. Dr. Kütükçü, “Hatta bir müddet kumpaslı egzersiz ile beyindeki farklılıkların dahi bir ölçü geri dönebildiği gösteriliyor. Beslenme ve yaşam stili açısından son zamanlarda en çok dikkati sürükleyen Alzheimer ile ilişkili gidişatlar, obezite ve diyabet, hatta insülin mukavemetidir. Zati bu gidişatlar birbiri ile çok iletişimli, obezite ise insülin mukavemetinin en ehemmiyetli etmenidir. Beslenme açısından kolesterol yüksekliği ehemmiyetli bir tehlike iken Akdeniz tipi beslenme stilinde Alzheimer’ın daha az görüldüğü tespit etilmiştir. Beslenme ve yaşam stilinde son zamanlarda dikkat sürükleyen bir etmen de D vitamini. Beceriksizliğinde bariz oranda Alzheimer tipi demansta çoğalış gösterilmiş. Ayrıca uyku da çok ehemmiyetli. Yeterli ve aktif bir uyku yatılmadığında özellikle de obez bireylerde demans ihtimali çoğalıyor. Derin uyku yarıyılı yatılmadığında, başka bir deyişle uyku apnesi gibi uykunun derinleşmesini bozan gidişatlarda bir müddet sonra Alzheimer hastalığı ortaya çıkıyor. Natürel tuzdan zengin perhiz ve hipertansiyon da demansı artıran etmenlerden biri. Omega 3’ün ise gözetici olduğu uzun zamandır öğreniliyor. Bu sebeple balık ve zeytinyağı ağırlıklı Akdeniz tipi perhiz çok daha sıhhatli bir beyin için lüzumlu gibi görünüyor” dedi.

Uslu telefonu doğru kullanmak yararlı

Beyni etkin yakalamak için beden gibi beyni de çalıştırmanın ehemmiyetine değinen Prof. Dr. Kütükçü, “Buna ‘kognitif reserv’ sınıyor. Başka Bir Deyişle demans sosyokültürel seviye yükseldikçe ve eğitim çoğaldıkça daha az görülüyor. Natürel ki bu noktada beynimizi etkin yakalamak için kesintisiz anekdot almak yerine usta yakalamaya çalışmak iyi bir şey. Bence uslu telefon ya da bilgisayar kullanımı bu açıdan doğru kullanıldığında makûs değil aksine kesintisiz irtibat ve bilme halinde olmak isteyen biri için faydalı dahi olabilir. Başka Bir Deyişle yeniden bu bireyin, bu gibi aletleri nasıl kullandığı ile ilişkili. Bu aletleri kesintisiz monoton oyunlar oynamak için kullanıyorsanız, beyninizi geliştiremezsiniz natürel ki. Ama yaşlı bir şahıs bilgisayar kullanabiliyor ve dostları ile etkin kalmasını sağlıyorsa bence teknoloji bu anlamda çok yararlı. Zati bizim demans için miktarlarımızdan biri de bireyin teknolojik büyümeleri kullanıp kullanamamasıdır” biçiminde konuştu.

Alzheimer ve Demans hastalığından korunma yolları

21 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Alzheimer ve Demans hastalığından korunma yolları

Dünya Alzheimer Haftası kapsamında Alzheimer ve Demans hastalığıyla alakalı tekliflerde bulunan MedAmerikan Tıp Merkezi uzmanlarından Doç. Dr. Demet Yandım Kuşcu, öğrenişsel olarak sıhhatli kalmanın yollarını anlattı. Unutkanlık, dikkat ve konsantrasyon bozukluğunun günümüzde tüm yaş gruplarında sıklıkla karşılaşılan yakınma olduğunu aktaran Kuşcu “Bu vaziyete vitamin beceriksizlikleri, tiroid hastalıkları, stres, beyin urları, multipl skleroz MS, beyin damarlarındaki tıkanmalar, beyin kanamaları ve daha bir hayli hastalık neden olmaktadır. İlerleyen yaşlarda bunama yapan hastalıklar içinde ise en sık kollanan Alzheimer hastalığıdır. Ancak bu tanıyı koymadan evvel öteki demansa yol açan ve rehabilitasyonu olası olan hastalıkları ayırt etmek ehemmiyetlidir” dedi.

Kuşcu, Alzheimer ve demanslardan korunmak için dikkat edilmesi gereken noktaları altı ana başlıkta aktardı:

Sıhhatli beslenme

– Akdeniz perhiziyle beslenin; bol sebze, meyve, bakliyat fasulye, mercimek, nohut vb, bütün hububatlar, balık ve zeytinyağı harcanmalı, süt mahsulleri ve et daha az kullanılmalıdır.

– Glial beyin hücrelerinizi besleyin. Bu hücreler hasarlı maddeleri beyinden uzaklaştırır; zencefil, yeşil çay, balık, soya mahsulleri, yaban mersini ve öteki koyu renkli yemişler bu hücrelerinizi korur.

– Trans yağlardan pastane mahsulleri, atıştırmalıklar, fast food, kızartma – parsiyel hidrojenize yağ olarak adlandırılırlar ve doymuş yağlardan bütün yağlı süt mahsulleri, et, hindistancevizi vb sakınılmalıdır.

– Omega 3 somon, ton balığı, sardalya, balık yağı yeterince alınmalıdır.

– İçki tüketimi eksiltilmelidir.

– Folik asit, B12 vitamini, D vitamini, magnesium ve balık yağı beynin fonksiyonlarına gözetir ve geliştirir.

– E vitamini, gingko ve koenzim Q10’nin verimleri net olmamakla birlikte, alınması önerilmektedir.

– E vitamini ilaç yerine gıdalardan tohumlar, fındık, fıstık, ceviz, yeşil yapraklı sebzeler, bütün hububatlar alınmalıdır.

– Alüminyum intoksikasyonunun Alzheimer hastalığındaki yeri münazaralı olmakla birlikte bunu kapsayan antiasitler, kabartma tozu ve mutfak malzemelerinden sakınılmalıdır.

Fiziksel etkinlik

– Kumpaslı aerobik egzersiz; haftada en az 150 dk. orta seviyede egzersiz yapın. Yeni başlayanlar için özellikle yürüme ve yüzme önerilmektedir. Ancak paklik, bahçe işleri gibi günlük etkinlikler dahi yeterli olabilmektedir.

– Denge ve koordinasyon egzersizleri de unutulmamalı. İleri yaşlarda özellikle düşmeler mesele yaratabildiğinden yoga, Tai Chi, denge topları gibi egzersizlere de yer verilmelidir.

– Ayrıca adale kitlesini çoğaldırmaya müteveccih hafif-orta ağırlık ve rezistans çalışmaları da ilave edilebilir.

– Başınızı gözetin, baş yaralanmaları demans tehlikenizi çoğaldırmaktadır.

– Egzersize başlamak güç olabilir, alışkanlık haline gelmesinin en az 1 ay alacağını unutmayın

– Erişilebilir gayeler koyulmalıdır.

Akılsal etkinlik

– Yeni bir mevzuyu bilin.

– Belleğinizi güçlendirin, kolay egzersizlerle başlayın.

– Strateji oyunları, bulmaca, muamma gibi akılsal etkinliklerde bulunun.

– Günlük etkinliklerde 5N1K Kim, Ne, Nerde, Ne zaman, Neden oyununu oynayın. Detektif gibi hadiseleri irdeleyin.

– Günlük rutinlerinizi değiştirin. Değişik bir yoldan gidin, bilgisayarı reorganize edin, baskın olmayan elinizi kullanın vb. Bu biçimde beyninizde yeni yollar oluşturun.

– Çalışmalar kısa yarıyıl akılsal etkinliklerin bile günlük öğrenişsel işlevleri çoğaldırmanın yanında 10 sene sonra dahi yararlı tesirlerini göstermektedir.

– Akılsal aktive demansın fonksiyonel yakınmalarının ortaya çıkmasını erteleyebilir.

Nitelikli uyku

– Horlamanız varsa uyku apne belirtiyi açısından hakimiyet ettiriniz.

– Uykunuzu tertip ediniz, muhakkak saatlerde uyumak ve kalkmak günlük ritminizi kumpaslar.

– Gün içi uykular mevzusunda dikkatli olunuz. Her ne kadar kısa uykular enerjinizi yenilemek için iyi bir fırsat olsa da uykusuzluk yakınmanızı çoğaldırabilir.

– Televizyon ve bilgisayarı yatak odanızdan uzak yakalayınız.

– Uyumadan evvel hafifletici etkinliklerde sıcak banyo, hafif esneme egzersizleri, günlük yazma, vb. bulununuz.

Sosyal interaksiyon

– Sosyalize olun; sosyalleşmenin öğrenişsel etkinlikleri güçlendirdiği kollanmıştır.

– Yeni dostlar edinin.

– Grup derslerine katılın, sosyal klüplere abone olun, gönüllü işlere katılın.

– Dışarı çıkın; sinema, konser, park ve müzelere gidin.

Stresle baş etme

– Soluk alın. Stres soluk ritminizi bozabilir; karın adalelerinizi kullanarak derin soluk alın.

– Günlük hafifletici egzersizler yapın.

– İç huzurunuzu sağlayın; meditasyon, refleksiyon, dua vb gibi etkinlikler yararlı olabilir.

– Cümbüşü bir öncelik haline getirin.

Deniz mahsulü tüketimi Alzheimer tehlikesini eksiltiyor

21 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Deniz mahsulü tüketimi Alzheimer tehlikesini eksiltiyor

Amerika Birleşik Devletlerindeki bilim insanlarının yaptığı araştırmaya göre, deniz mahsulleri harcamanın hafıza üzerinde bir tesiri yok ancak Alzheimer gelişimi ehemmiyetli miktarda geriletiyor. Voice of America Amerika’nın Sesi’nin haberine göre, Chicago’daki Rush Üniversitesi’nden analistler, can verdikten sonra üniversiteye uzuvlarını affeden 286 bireyin beynindeki civa ölçüsünü ölçtü. Bunun neticesinde deniz mahsullerini daha fazla harcayanların beyinlerinde bekledikleri gibi civa ölçüsünün daha fazla olduğu görüldü. Ancak araştırmada bir başka netice daha ortaya çıktı. Buna göre haftada en az bir kere balık ve deniz mahsulleri harcamak, yaşlı şahıslarda Alzheimer’ın gelişimini yasaklıyor.

Apoe4 geni Alzhemier’a neden oluyor

Habere göre, Milli Etraf Sıhhati Bilimleri Enstitüsü Başkanı Cindy Lawler, bireylerin Alzheimer’a neden olan genlere sahip olsa da balık harcadıkları bir hayat stiliyle bunu yasaklamaya çalışabileceklerini belirtti. Rush Üniversitesi’indeki analistler, beyinde Alzheimer ve öbür demans hastalıkları ile bağdaştırılan daha az farklılığa tesadüftüklerini kaydoldu. Belirtilere ‘Apoe4′ geni taşıyan bir grup yaşlı kobayda erişildi. Bu geni taşıyanlar Alzheimer hastalığına daha fazla tutuluyor. ‘Apoe4′ geni taşıyanlarda aynı zamanda yüksek kolesterol da bulunuyor. Bu da Alzheimer’ın beyinde plaklara neden olması ile bağdaştırılıyor. Araştırma, Milli Etraf Sıhhati Bilimleri Enstitüsü tarafından finanse edildi ve neticeler Amerika Tıbbi Bilimler Birliği Dergisi’nde yayınlandı.

Alzheimer hastalarına nasıl davranmak gerekir

19 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Alzheimer hastalarına nasıl davranmak gerekir

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Nörobilim Anabilim Dalı Başkanı ve NPİSTANBUL Nöropsikiyatri Sağlık Kurumu Nöroloji Uzmanı Prof.Dr. Oğuz Tanrıdağ, Alzheimer hastalığının şahısta bir yandan hafıza, dikkat, dil gibi işlevlerde bozulmaya yol açarken öbür yandan da bireyin kendisiyle ve çevresiyle alakalı algısını bozduğunu ve tavır bozuklukları için taban yarattığını söyledi.

“Bu tabanda hasta yaşananları aklını yakalayamaz, kendisine söylenilenlere dikkat edemez ve tasasını bütün anlatamaz. Öbür yandan da sosyal norm ve kaidelerden uzaklaşabilir, kendi tutumlarını değerlendiremez ve sorgulayamaz. Çoğu zaman da onları sıradan kabul eder” diyen Prof. Dr. Tanrıdağ, Alzheimer hastalarının yakınlarına hastayla irtibat kurarken bazı misyonlar düştüğünü söyledi. Prof. Dr. Tanrıdağ, şu tekliflerde bulundu:

Hastayla empati kurun

“Her şeyden evvel kendinize şu suali sormalısınız: “Şayet Alzheimer hastası o değil de ben olsaydım nasıl alaka beklerdim? Sevgiyle, kavrayışla, sabırla mı karşılanmak isterdim, yoksa düşüncesizlik ve vahşilik mi görmek isterdim?

Sabırlı olun

Hastanız anlattıklarınız ya da ondan istedikleriniz mevzusunda basitlikle karmaşaya girebilir. Şayet bu cins bir kasvet seziyorsanız isteklerinizi değişik usullerle anlatmaya çalışmalısınız. Bunları yaparken asla fiziksel bir zorlama içine girmeyin. Bunu yaparken iyi gayeli olsanız dahi onun tarafından kendisini zorlama olarak idrak edilebilir.

Kavrayışlı olun ve tartışmayın

Hastanız 1958 senesinde olduğunu ya da sizin onun annesi olduğunuzu ileri sürebilir. Siz ona 2015 senesinde olduğunuzu ve annesinin de uzunca bir vakit evvel can verdiğini söylemeye kalktığınızda o evvel donakalacak ilerlemiş bir hasta değilse yanlış söylediğini kavrayarak üzülecek ya da ilerlemiş bir hastaysa söylediklerinde ısrarcı olacak ve sizin neden böyle söylediğinizi kavramayacak belki de kızacaktır. Her iki vaziyette de hastayla irtibatınız zafersiz olacaktır. Alzheimer hastalığında kayıt güçlüğü olduğundan siz ona doğruları söylemiş olsanız da o bunları aklını yakalayamayacaktır. Bu bakımdan hastanın yanlışlarının düzenlenmesinin ve bunlar üzerinden hastayla kavganın bir verimi yoktur.

Konuştuğu mevzunun tamlığını bozmayın

Hastanızla zaman ve mekan kavramlarını dile getirmeden rahatlıkla konuşmaya çalışın! Şayet o daha öncekilerden bugünmüş gibi laf ediyorsa onunla o konuşmanın içine girerek sürdürün! Konuştuğu mevzunun tamlığını bozmayın. Zaman zaman espiriler yapın !

Beğenmediği şeylere zorlamayın

Hastanızı yapmaktan beğenmediği şeyler mevzusunda zorlamayın! Çoğu hasta yakını bulmaca çözmenin verimli olacağını düşünerek hastalarını saatler boyu bulmaca yapmaları için zorlamaktadır. Bulmaca çözmenin kanıtlanmış bir verimi ve manasal yardımı yoktur. Bu bakımdan bu zamanın dışarıda ya da konutun içinde müzik dinlemek ya da alaka çekici şeyler izletilerek geçirilmesi hasta için daha uyarıcı olacaktır.

Hastanızın ilaçlarını kendi başına almasına izin vermeyin

Hafif orta aşamada bulunan çoğu hasta ilaçlarını kumpaslı bir biçimde alabileceği iddiasında bulanabilir. Hatta bu iddia bir kısmı için doğru olabilir. Ancak genel bir ilke olarak unutkanlık ve dikkat azlığı yakınmaları olan hastaların kendi ilaçlarını kendilerinin alması mahzurludur. Bunun dışında bazı hastalar ilaçlarını aldıklarını söyleyerek onları halıların altına gizler ya da çöpe atarlar.

Hastalarınızın yanında huzurevi olasılığından laf etmeyin

Alzheimer hastalığı sırasında yaşanan kayıplar, hastaları evvelden olduğundan daha fazla duygusal ve duyarlı yapar. Bu sebeple onların geleceğiyle alakalı varsayımları, bir alternatif olarak huzurevi olasılığını onların yanında dile getirmeyin! Bu lafları dinleyen hastalardan en azından bir kısmı, sizin onların vefatını istediğinizi ya da kendilerinden kurtulma tasarıları yaptığınızı sanabilirler.”