İnmeden korunmanın yolları

İnmeden korunmanın yolları

Hastalığın ehemmiyetli bir kısmı 65 yaş üzerinde oluşuyor ve erkeklerde bayanlara oranla daha fazla görülüyor. Memorial Antalya Sağlık Kurumu Nöroloji Kısmı’nden Prof. Dr. Coş Balkan, “10 Mayıs Dünya İnme Temkine Günü” evvelinde, inmeye yol açan hastalıklar, korunma usulleri ve sıhhatli hayat için teklifler hakkında bilgi verdi.

Beyin kansız ve oksijensiz kalıyor

İnme, beynin bir bölgesinde kan akımının yasaklanması ya da beyin damarından kanın dışarı sızması neticeyi beyin dokusunda oluşan bir zarardır. İnmede %80 oranında kan akımını sağlayan damarlardan biri aniden pıhtı ile tıkanır. %20 oranında da beyin damarlarında bir anda büyüyen yırtılma ortaya çıkar ve kan beyin dokusu içine sızar ve buna ulus arasında beyin kanaması denir. Bunların neticesinde hastada 24 saatten uzun süren bir işlev kaybı oluşur.

İleri yaşlarda tehlike çoğalıyor

İnme olaylarının dörtte üçü 65 yaş üzerinde ortaya çıkmakta, hastalık nadide de olsa genç yaşlarda görülebilmektedir. Erkeklerde bayanlara oranla daha sık görülen inme yaradılışında; ileri yaşla beraber karşılaşılan problemler ve bireyin hayatında ehemmiyetli tehlike oluşturur. Ayrıca hakimiyetsiz hipertansiyon, şeker ve kalp hastalığı, sigara kullanımı, yüksek kolesterol seviyeyi, hareketsiz hayat stili, şah damarı hastalığı, evvelden geçici iskemik hücum geçirmek de inme yaradılışına yatkınlığı artırmaktadır.

İnmede 10 bulgu

– Bedenin bir yarısında surat, kol veya bacakta oluşan üşengeçlik

– Fiziksel güç kaybı

– Konuşma ve/veya anlama meseleyi

– Bir veya iki gözde oluşan görme bozukluğu

– Denge bozukluğu

– Yürüyememe

– Baş dönmesi

– Bulantı ve kusma

– Şiddetli baş sızısı

– Şuur farklılığı

Bazı şahıslarda bu bulgular birkaç dakika veya saat sürer ve sonra tamamen geçer. Bu vaziyete ‘Geçici İskemik Hücum’ denir. Umursamama edilmemelidir. Zira bu bireylerin inme geçirme tehlikeyi yüksektir.

Boyun ve beyin damarları ayrıntılı hakimiyet ediliyor

İnme kuşkusu olan hastalarda, nörolojik tetkik sonrasında bilgisayarlı Tomografi BT, Manyetik Titreşim MR gibi görüntüleme usulleri ile beynin gidişatı değerlendirilir. İnme sebebini incelemek emeliyle elektrokardiyografi EKG ile kalp analizi yapılır. Ayrıca ekokardiyografi ve holter ile de kalp kaynaklı pıhtıların incelenmesinde ehemmiyetli miktarda takviyecidir. DUS Doppler ultrasonografi, BTA BT anjiyografi, MRA MR anjiyografi, DSA dijital substraksiyon anjiyografi gibi usullerle de boyun ve beyin damarlarının detaylı görüntülenmesi muhtemel olabilmektedir. Kan analizi analizleri de inme sebebini incelemek emeliyle kesinlikle yapılmalıdır.

Damar açıcı rehabilitasyon erken yarıyılda muhtemel

İnmede erken müdahale beyin zararı tehlikesini en aza indirmektedir. Bulguların başlamasını izleyen tercihen ilk 3 saat içinde, hastanın tıbbi gidişatı uygunsa, damardan uygulanan ‘damar açıcı rehabilitasyon’ Trombolitik rehabilitasyon yapılır. Bu rehabilitasyonun kesinlikle uygun şartları sağlayabilen merkezlerde ve eğitimli bir inme takımının hakimiyetinde yapılması gerekir. Damar açıcı rehabilitasyon dışında; ağızdan ilaç ve rehabilitasyon rehabilitasyonu uygulanmaktadır. Ayrıca inmenin vaziyetine göre cerrahi ve teşebbüssel rehabilitasyon usullerine de müracaat etilebilmektedir. Yapılan analizler neticeyi damarda % 70’in üzerinde darlık tespit edilirse, kateter desteğiyle damar içine girilerek stent konulması veya endarterektomi denilen cerrahi yolla tıkanıklık açılır.

İnmeden korunmak için…

– Tansiyonunuzu kumpaslı olarak takip edin. Hipertansiyon inme yaradılışında en ehemmiyetli tehlike etmenidir.

– Sigara kullanmayın ve sigara içilen etraflarda bulunmamaya çalışın.

– Kanda şeker ve yağ kıymetlerinizi kumpaslı olarak hakimiyet ettirin.

– Tercihen sarih havada haftada en az 3-4 kere, 40-50 dakika yürüyüş yapın.

– Kalp hakimiyetlerinizi yaptırın. Ritim bozukluğu, koroner atardamar hastalığı, kapak hastalığı gibi öğrenilen kalp hastalığınız varsa rehabilitasyon olun.

– Obeziteden korunun.

– Karotis başka bir deyişle şah damar tıkanıklığı tehlikesine karşı kumpaslı hakimiyetlerinizi yaptırın.

Geçmeyen baş dönmesi migren habercisi

Geçmeyen baş dönmesi migren habercisi

Şayet aralıksız devam eden baş dönmesine baş sızısı da eşlik ediyorsa sebebi migren olabilir. “Vestibüler migren” olarak adlandırılan bu rahatsızlığın rehabilitasyonu değişik hastalıklarla karışabildiği için efor olabilmekte. Memorial Ataşehir Sağlık Kurumu Nöroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Zeynep Aydın Özemir, baş dönmesi ve migren ilişkisi hakkında bilgi aktardı.

Denge bozukluğu ve göz kararması varsa dikkat

Baş sızısı, migrenin en rahatsız edici özelliğidir. Vestibüler migren cinsinde ise; en rahatsız edici vaziyet baş sızısı değil baş dönmesidir. Baş dönmesi hücumlarının süresi değişkenlik göstermektedir. Hastaların %30’unda hücumlar birkaç dakika, %30’unda birkaç saat, %30’unda ise birkaç gün devam etmektedir. Geriye kalan %10 oranında hastada hücumlar, baş ve göz hareketleri ile tetiklenir ve birkaç saniye devam ettir. Baş sızısı şikayetlerine baş dönmesi, balanssızlık ve göz kararması eşlik ediyorsa kesinlikle hekime müracaat etilmelidir.

Gözetici rehabilitasyon olası

Migren gözetici rehabilitasyonunda kullanılan ilaçlar vestibüler migren gözetici rehabilitasyonunda da kullanılabilmektedir. Rehabilitasyondan evvel bu rahatsızlıktan korunmak çok ehemmiyetlidir. Bazı gıdalar, etrafsal etkenler, hormonal metamorfozlar, hava farklılıkları hem migren hem de vertigo için eş şikayetleri oluşturur. Bu sebeple migreni tetikleyen etmenlerden sakınmak vestibüler migrenden korunmada da tesirli olacaktır. Misalin çikolata, kakao, bakla, kuru fasulye, mercimek ve soya mahsulleri, muhtelif deniz mahsulleri, sakatatlar, içkili meşrubatlar, hazır et ve tavuk suyu tabletleri, konserveler, çay, kahve ve asitli meşrubatlar gibi migreni tetikleyebilecek besin ve meşrubatlar mevzusunda dikkatli olunmalıdır.