Çilleri fazla olan bireylerde ten kanseri tehlikeyi

Çilleri fazla olan bireylerde ten kanseri tehlikeyi

Güneşin değişik dalga boylarına maruz kalınması neticeyi ortaya çıkan kahverengi renk farklılıklarını, güneş kiri olarak adlandırdıklarını belirten Uzman Dr. Melda Demirtaşoğlu, güneşin ultraviyole A ve B ışınlarına maruz kalındığını söyledi.

“Cilt kirlerine en çok A dalga boyu yol açıyor”

Güneş kirlerinin ışınlara maruziyet sıklığına, müddetine ve yoğunluğuna bağlı olarak cildimizin değişik bölgelerinde renk koyulaşması biçiminde ortaya çıktığını anlatan Dr. Demirtaşoğlu, “Kirlere en fazla cildin görünür yerlerinde el sırtlarında, sırt ve dekolte bölgelerinde tesadüfüyoruz. Güneşin ultraviyole A dalga boyu, daha uzun bir dalga boyudur ve tenin daha derin katmanına geçiş sağlar. Uzun süreli maruziyet özellikle ten kanseri tehlikesini artırıyor. Güneşin ultraviyole B dalga boyu ise ciltte kızarma, yanmalara neden oluyor. Cilt kirlerine en çok A dalga boyu yol açıyor” dedi.

Sarih derili şahıslar daha fazla tehlike taşıyor

Herkesin güneşle karşılaştığını ve temkin alması gerektiğini vurgulayan Demirtaşoğlu, sarih derili bireylerde cilt kanseri tehlikesinin daha yüksek olduğunu söyledi. Güneş ışınlarını ufak yaşlardan itibaren aldığımızı ifade eden Demirtaşoğlu, “Güneşderi ne kadar erken korunmaya başlarsak ileriki yaşlarda hem cilt kirlerinin yaradılışını eksiltmiş oluyoruz hem de cilt kanserlerinin ortaya çıkmasını bir ölçü önlemiş oluyoruz” dedi.

Dermatoloğa müracaat etin

Bazı suçsuz güneş kirlerinin de olduğunu belirten Demirtaşoğlu, “Bunlar koyulaşma, kahverengileşme biçiminde olurlar. Bu kirleri el sırtları, surat, dekolte veya sırt bölgesinde görebiliyoruz. Bu kirler de genellikle homojen ve kahverengi oluyor. Büyüklükleri birkaç milimetre çapında olurken, kirin her yerinde aynı tonu kolluyoruz. Hem kirlerden hem de benlerden melanom dediğimiz cilt kanseri büyüyebilir. Kirde rastgele bir renk, biçim, kıvam farklılığı, kanama, rengin koyulaşması, kirde şişkinlik olduğunda alarma geçilmeli ve en kısa zamanda bir cildiye uzmanına müracaat etilmeli” diye konuştu.

Çilli bireylere önemli uyarı

Çillerin özellikle sırt bölgesinde fazla olmasının, şahsın eskiki senelerde çok fazla güneş ışığına maruz kaldığının bir göstergesi olarak kabul edildiğini ifade eden Dr. Demirtaşoğlu, şu ihtarlarda bulundu: “Bu şahısların hikayesi araştırıldığında o bireylerde kesinlikle bir güneş yanığı, su toplaması gibi hikayeleri oluyor. Kısa zamanda yoğun bir güneş ışığına maruziyet tende Deoksirübo Nükleik Asit zararı oluşturuyor. Bu da ileride ten kanserine tutulma tehlikesini artırıyor. Sırtında çok çilleri olan şahıslar ten kanserine daha yatkındır. Kirlerle alakalı farklılık fark ettiklerinde kesinlikle bir uzman fikri alınmalı. Kirler çok yakından izlenmeli.”

Güneşderi nasıl korunuruz

Güneşderi korunmanın en iyi yolunun gözetici kremler olduğunu belirten Dr. Demirtaşoğlu, şu bilgileri verdi:

“Güneşderi korunmak en iyi güneş gözetici kremler sayesinde oluyor. Ultroviyole A ve B dalga boylarına karşı tesirli güneş gözeticiler mevcut. Özellikle yaz aylarında saat 11.00 – 15.00 arasında güneş ışınları dolaysız kazanç. Bu saatlerde dolaysız maruz kalmamaya dikkat etmeliyiz. Güneş gözeticiler, uygun şapkalar ile güneşten korunabilir. Güneşe çıkmadan 15-20 dakika evvel güneş gözeticiler sürülmeli. İçeriğinde 30-50 etken olan gözeticiler güneşten korunmak için yeterli olacaktır. Bir defa uygulandığında tüm gün gözetmez. Üç dört saatte bir gözeticinin yenilenmesi gerekiyor. Duş alınması, denize girilmesi, havluyla silinme sonrasında da gözeticiler yenilenmelidir. Güneş kirlerinin bir kısmı şahısta kozmetik olarak rahatsızlığı yol açabiliyor. Özellikle bayanlarda yüzde, yanaklarda ,burunda, alında kahverengi kirler biçimindeki güneş kirleri kozmetik rahatsızlık dışında başka bir kasvete neden olmuyor.”

Giderek gelişen ‘ben’lere dikkat

Giderek gelişen ‘ben’lere dikkat

Kanser olan benlerin görüntülerinin birbirinden değişik olabileceğini vurgulayan Johns Hopkins Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Genel Cerrahi ve Medikal Onkoloji Uzmanı Doç. Dr. Lisa Jacobs, “Melanomda ben asimetriktir, yuvarlak değildir. Ayrıca hudutları meçhuldür. Ebatları giderek gelişen benlerde melanomdan şüphelenebilir. Bendeki renk metamorfozu da iyi gözlemlenmeli. Şayet bedende bu özelliklerde bir ben görülürse hemen bir ten hastalıkları uzmanına müracaat etilmeli. Rehabilitasyon edilmeyen ten kanserleri süratlice akciğerlere, karaciğere ya da beyne dağılabilir. Sarih derili insanlar daha büyük tehlike altında olsalar da herkes güneşin hasarlı ışınlarından korunmak için lüzumlu tedbirleri almalı, güneşe fazla maruz kalmaktan sakınmalı” söylemesinde bulundu.

Ten kanserinden korunmak için alınabilecek 4 ihtiyat

Güneş yanıklarını önleyin

Güneşe maruz kalmanın neticeleri zamanla ortaya çıkar. Amerikan Ten Kanseri Vakfı’na göre çocukluk ya da gençlik çağında bir defa geçirilen güneş yanığı, ileri yaşlarda melanoma tutulma tehlikesini en az iki kat artırıyor. Rastgele bir yaşta 5 ya da daha fazla güneş yanığı geçiren şahıslarda da melanoma tutulma tehlikeyi 2 kat çoğalıyor. Solaryum da netlikle tehlikeli. Yapılan araştırmalar kapalı civarda hakikatleştirilen bu “güneşlenme” eyleminin de cilt kanseri tehlikesini artırdığını gösteriyor.

Güneş gözetici krem sürün

Güneşin hasarlı ışınlarından korunmak içinse cilt tipinize uygun güneş gözetici kremler kullanılabilir, güneşin yoğun olduğu saatlerde güneşe maruz kalmayabilir, uygun elbiselerle cildinize gözetebilirsiniz. Özellikle de geniş kenarlı, suratınızı, kulaklarınızı ve omuzlarınızı da gözeten şapkalar çok bereketli. Ayrıca güneş ışınlarından korunmak için sarih renkte, hafif ve uzun kollu elbiseler giyinmenizde fayda var.

Güneş gözetici kremler, cildi güneşin hasarlı ultraviyole ışınlarına gözetirler. 30 koruma etkenli güneş kremleri, güneşten korunmak için yeterli. Ancak bu kremlerin tesirli olabilmeleri için bunları güneşe çıkmadan evvel yeterli ölçüde cildinize sürmeniz gerekiyor. Şayet cildiniz kızarıyor ya da bronzlaşıyorsa kremi doğru ya da yeterli ölçüde sürmemişsiniz demektir. Güneş gözetici mahsulleri iki saatte bir tekerrür cilde sürmek ehemmiyetli. Ayrıca yüzdükten ya da egzersiz sonrası terledikten sonra da tekerrür cilde uygulamak gerekiyor.

“Sabah erken saatte” ve “öğleden sonra” kaidesini uygulayın

Güneş yanığından korunmak için sabah erken saatlerde ve öğleden sonra geç saatlerde caddeye çıkmak öneriliyor. Güneş ışınlarının en yoğun olduğu özellikle 10:00-14:00 saatlerinde caddeye çıkmamak ya da gözetici ihtiyatlar almak ehemmiyetli. Ultraviyole ışınlarına bulutlu günlerde de maruz kalınıyor. Dolayısıyla havanın kapalı olduğu bulutlu günlerde de güneş gözetici krem sürmek ehemmiyet taşıyor.

Kendinizi tetkik edin

Bedeninizi kumpaslı olarak hakimiyet edin, yeni oluşan ya da başkalaşıma uğrayan benlerin farkında olun. Şayet kuşkulu bir bene rastlarsanız müddet kaybetmeden bir ten hastalıları uzmanına görünün. Melanom tanısı konur ve erken düzeyde ben tenden cerrahi harekâtla alınırsa, ten kanserinden kurtulmak olası olabilir. Her kanser cinsinde olduğu gibi ten kanserlerinde de erken tanı çok ehemmiyetli.

Ten kanseri son 20 senede bir evvelki seneye mukayeseyle yüzde 4 çoğalıyor

Johns Hopkins Medicine ile iş birliği içerisinde olan Anadolu Sağlık Merkezi’nden Ten Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Coşkun Acay güneş ışınlarına karşı yeterli korunmadığında cilt için risk alarmı çalmaya başladığını belirterek “Kanser cinsleri arasında en sık görülen ten kanseri her geçen sene daha da çoğalıyor. En sık görülen kanser cinsi olan ten kanserinin son 20 senede, her sene bir evvelki seneye mukayeseyle yüzde 4 oranında çoğaldığı öğreniliyor. Bunun başlıca sebepleri arasında; kanser mevzusunda bilinçlenmenin ve erken tanı usullerinin çoğalmasıyla daha fazla hasta teşhisi, semandaki ozon katmanının incelmesi, güneş altında veya derinin bronzlaşması emeliyle ultraviyole ışınlarına maruz kalma ve bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olan kronik böbrek yetmezliği ile AIDS gibi hastalıklardaki çoğalışlar sayılabilir.Melanom gelişimi için başlıca tehlikeler displastik benler displastik nevüs ve doğumsal benlerdir konjenital nevüs. Cemiyetlerin takribî yüzde 4-17’sinde bulunan displastik benlerin, çalışmalara göre değişmekle birlikte yüzde 0.6-2’sinde melanom büyüyebilir. Konjenital benler ise doğumda mevcut olan benlerdir ve melanom büyüme tehlikeyi benin büyüklüğüyle doğru orantılı olarak çoğalır. Bayanlarda hormonal farklılıkların olduğu hamilelik, menopoz ve östrojen hormon rehabilitasyonu gibi gidişatlarda da melanom büyümesi tehlikeyi daha yüksektir.Tüm kanser cinslerinde olduğu gibi ten kanserlerinin rehabilitasyonunun zaferi de erken tanıya bağlıdır. Bu noktada bireylerin bedenini iyi bir biçimde gözlemlemeleri ve muhakkak aralıklarla doktor tetkiki oldukça ehemmiyetli. Genel olarak altı ay içinde iyileşmeyen bir cilt lezyonu ortaya çıkması ya da mevcut bir benin değişmeye başlaması vaziyetinde kesinlikle doktora müracaat etilmeli” dedi.