Dinç ve sıhhatli dizler için 5 tüyo

24 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Dinç ve sıhhatli dizler için 5 tüyo

“Gün içinde bedeninizin tüm yükünü ayaklar mı yoksa dizler mi sürüklüyor” derseniz birinci sırada dizlerin geldiğini söylemek yanlış olmaz.

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Uğur Özbaydar, taşıdığımız her fazla kilonun dizlere yürürken 3, koşarken 10 kilo aşırıdan yük bindiğini belirtiyor. Dizlere binen yükün çoğalması sebebi ile dizleri saran kıkırdaklarda eskimeler ve harabiyet oluşuyor. Bunu da kemiklerdeki biçim bozuklukları osteoartrit, sızı ve hareket kısıtlılığı takip ediyor.

Diz sıhhatinizi gözetmek için yapmanız gerekenler

Hayat boyu diz sıhhatini gözetmeye destekçi olacak bazı tekliflerde bulunan Doç. Dr. Mehmet Uğur Özbaydar, başlıca 5 ehemmiyetli mevzuya dikkat sürüklüyor.

1- Kilonuza dikkat edin: Dizinize fazla yük bindirmeyin. Sahip olduğunuz her fazla kilo dizlerinize yürürken 3 kilo koşarken 10 kilo fazla yük bindirir. Merdiven çıkarken çabuk etmeyin, fobilikten tutunun.

2- Diz adalelerinizi güçledirin: Uyluk adalelerinizi güçlendirin. Kumpaslı egzersiz diz adalelerini güçlü yakalamanın başlıca yoludur. Kumpaslı olarak günde 30 dakika egzersiz yapılmaya çalışılmak ehemmiyetlidir. Diz etrafındaki adalelerin güçlü olması dizde kıkırdak zararını önleyen en ehemmiyetli etkenlerin başında kazanç. Dizin üst-ön kısmında yer alan Quadriseps adalesinin yüzde 25 daha güçlü olması dahi diz kemiklerindeki biçim bozukluklarının oluşmasını yüzde 30 oranında eksiltiyor. Dizlerdeki adaleler, dizin üst ve iç tarafındaki adalelerdir. Otururken dizlerinizi sıkıştırmak bu adaleleri güçlendirmenin kolay bir yoludur.

3- Dize yük bindiren hareketlerden uzak durun: Dizinizi 90 dereceden fazla bükmemeye çalışın, günlük hareketler sırasında veya spor yaparken dizinizle ayağınızın aynı dizilimde olmasına dikkat edin. Spor sonrasında sızı sezdiğinizde bunu hafife almayın. Sızı eksilinceye kadar egzersize ara verin bu zamanda dizinize yük bindirmeyen değişik egzersizleri yapabilirsiniz. Sızı 2 hafta içinde düzelmezse bir sıhhat kuruluşuna müracaat etin.

4- Dize arkadaş sporlar yapın: Diz yaralanması osteoartrit oluşma tehlikesini katlayarak artırır. Dizlerde yaralanma tehlikesinin az olduğu sporlar yapılmalı. Günlük hafif egzersizler, ara gizeme yapılan ağır egzersizlerden daha bereketlidir. Yapılan egzersizler güçle beraber elastikliği de artırmalıdır. Yürüme, yüzme, yoga, pilates elastikliği de çoğaldıran sporlardır.

5- Doğru kundura dizleri de gözetir: Doğru kundura tercihi ehemmiyetlidir. Kunduraların ayaklara bedenin yükünü anatomik olarak dağıtacak biçimde olması lüzumludur. Kunduraların anatomik olması veya ayaklarda biçim bozukluğu varsa bunları düzenleyecek biçimde olması dizlere binen yükü eksiltir. Yüksek topuklar dize binen yükü artırarak kemiklerde biçim bozukluğu oluşmasına neden olur.

Dizlerde en çok çıkan hastalıklar

Dizlerde en fazla görülen hastalıklar hakkında bilgiler veren Doç. Dr. Mehmet Uğur Özbaydar, bunları şöyle sıralıyor:

– Diz hastalıkları akut veya kronik olarak karşımıza çıkabilir. Akut diz hastalıkları daha çok yaralanmalar neticeyi oluşuyor.

– Şiddetli yaralanmalar neticeyi dizde kırıklar ve çıkıklar görülebilir. Bu yaralanmaların tanınması ve acil rehabilitasyonu ehemmiyetlidir.

– Dizlerde yaralanmalara bağlı menüsküs yırtıkları, bağ ve tendon yaralanmaları özellikle genç erkeklerde sık görülür.

– Dizde artrit, kronik hastalık oluşturur. Artrite bir çok romatolojik hastalık yol açabilir. Romatoid artrit, gut vs

– Çocuklarda sihrime çağında kemiklerin süratli gelişmesine diz kapağındaki tendonun geçim gösterememesi sebebiyle, fazla gerilmeye bağlı kronik diz önü sızısı oluşabilir. OsGood Schlatter Hastalığı

– Genç hastalarda özellikle genç bayanlarda diz kapağı kemiğinin dizilim bozukluğuna bağlı diz önü sızısı sık görülür.

– Orta yaşlı erkek ve bayan hastalarda dizlerde dizilim bozukluklarına bağlı eklemde çoğalan yüklere bağlı eklem aralıklarında daralma, hareket kısıtlılığı ve sızı şikayetleri oluşabiliyor.

– Özellikle bayan hastalarda yaşla beraber dizlerdeki kıkırdaklarda yumuşama, eskime ve ileri gidişatlarda dizlerde biçim bozuklukları ve kireçlenme büyüyebilir.

İlk rehabilitasyon

Bu hastalıkların ilk rehabilitasyonu operasyon dışı usullerledir. Bu emelle etkinlik modifikasyonu, soğuk uygulama, nonsteroid antienflamatuvar ilaçlar, nebatsal takviye rehabilitasyonları, dizlikler ve fizik rehabilitasyon kullanılabiliyor. Bu rehabilitasyona yanıt vermeyen hastalarda cerrahi rehabilitasyon alternatifler gündeme geliyor.

Menisküs yaralanmalarına karşı egzersiz ile tedbir alın

24 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Menisküs yaralanmalarına karşı egzersiz ile tedbir alın

Sporcu hastalığı olarak öğrenilen menisküs rahatsızlıkları, travmalara ve ihtiyarlamaya bağlı olarak ortaya çıkabiliyor. Rehabilitasyon edilmeyen menisküs yürüyüşte aksaklıklara neden olabilirken, diz etrafı ve bacak adalelerinin egzersizlerle kuvvetlendirilmesi yaralanma tehlikesinin önüne geçebiliyor.

Memorial Hizmet Sağlık Kurumu Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Op. Dr. Necmi Sırça, menisküs yaralanmaları ve rehabilitasyon usulleri hakkında bilgi verdi.

Dizinizdeki takılma ve boşalma hissi menisküs yırtığı olabilir

Menisküsler, diz eklem aralığında hilal ay biçiminde bulunan ve dize gelen yükleri emen, kayganlığını artıran ve eklem akışkanının parçalamasını sağlayan kolajen liflerden oluşmuş tazyike dayanıklı esnek yapılardır. Diz ekleminin içinde, eklemi oluşturan alttaki ve üstteki kemiklerin arasında iki taraflı olarak yerleşmiş olan iç ve dış menisküsler eklemin geçimini de çoğaldırırlar. Başlı başına bir hastalık adı olmayıp, dizin hareketlerine dayanakçı olan menisküsler, yaralanmalar ya da doğumsal yapıdan kaynaklanan bozukluklarda şahısta meselelere neden olmaktadırlar. Menisküs yırtıklarında dizde ortaya çıkan sızı en keskin şikayetlerden biri olsa da bireyden bireye değişiklik gösterebilmektedir. Sızılar devamlı olabildiği gibi muhakkak hareketlere bağlı olarak da ortaya çıkabilmektedir. Menisküs yırtıklarında sızı dışında dizde takılma, boşalma, sıçrama hissi ve kilitlenme görülebilmektedir.

Doğumsal olarak menisküslerin olması gerektiği yapıdan değişik biçimlerde oluşması, ergenlik ve hatta çocukluk yarıyıllarında dahi rahatsızlıklara neden olabilmektedir. Her yaşta görülebilen menisküs rahatsızlıkları yaşlılarda daha çok eskimeye bağlı olarak büyümektedir. Yaşla beraber menisküslerin yapısındaki farklılıklar ve mukavemetindeki eksilmeler, yere eğilip kalkma sırasında dahi şikayetlere neden olabilmektedir.

Konut hanımları yer silme hareketine dikkat etmeli

Sporcu yaralanması olarak öğrenilen menisküs rahatsızlıkları spor yapmayan fertlerde de oldukça sık görülmektedir. Sporcuların yanı gizeme özellikle dizleri katlı durumda çömelerek uzun vakit çalışanlarda menisküs yaralanmaları çok sık ortaya çıkmaktadır. Taban döşemesi gibi işlerde çalışanların iş sırasında uzun vakit aynı pozisyonda kalmamaları için muhakkak aralıklar ile ayağa kalkarak dizlerini hareketlendirmelidirler. Hanımların ise paklik sırasında dizlerini katlayarak yere çömelmek yerine süpürge ve el paspasları gibi gereçleri kullanmaları menisküs yaralanmalarından korunmalarına dayanakçı olacaktır.

Çağdaş usullerle kalıcı rehabilitasyon muhtemel

Menisküs rahatsızlıklarında teşhis hastanın şikayetlerinin değerlendirilmesi ile başlamaktadır. Hastanın öyküsünün yanında tetkik, radyolojik muayeneler veya lüzumlu gidişatlarda artroskopik denilen diz ekleminin içerisinin kamera ile görüntülenmesi yaşanan rahatsızlıkla alakalı daha net tanıya eriştirmektedir. Şahsın yaşına, şikayetlerinin ve sosyal yaşantısının gidişatına göre rehabilitasyonun tasarlanmaktadır. Menisküs yaralanmalarında cerrahi usuller ile rehabilitasyon ön tasarıda olsa da her yaralanmada cerrahi müdahale koşul değildir. Eklem kapsülüne daha yakın ve paralel olan minik yırtıkların kendiliğindene iyileşme potansiyeli vardır. Tüm bunlar dikkate alındığında yırtığın ve şahsın gidişatına göre cerrahi veya cerrahi dışı rehabilitasyon usullerinden hangisinin hastaya en verimli olacağına bakılarak rehabilitasyona karar verilmektedir. Artroskopik teşebbüs başka bir deyişle kapalı usuller ile yapılan operasyonlarda; menisküsün yırtık kısmı dikilebilir ya da yırtığın biçimine büyüklüğüne göre menisküsün bir kısmı hatta bazı yırtıklarda menisküsün tamamını çıkarmak gerekebilmektedir. Bunlara ek olarak son senelerde menisküs nakilleri ile rehabilitasyonlar da uygulanmaya başlamıştır. Artroskopi ile yapılan kapalı müdahalelerden sonra uygulanan egzersiz programları ile günlük hayata dönüş oldukça süratli olmaktadır. Özellikle menisküslerin tamir edildiği cerrahi rehabilitasyonlardan sonra hastaya bir ekip hareket kısıtlamaları getirilerek menisküslerin iyileşmesine fırsat yaratılmaktadır. Cerrahi rehabilitasyon ve rehabilitasyonun ardından tamamen iyileşen hasta basmakalıp yaşantısına kısa müddette dönebilmektedir.

Rehabilitasyon edilmediği takdirde yürüyüşte aksaklık vazgeçebilir

Rehabilitasyon edilmeyen menisküs rahatsızlıklarında şikayetler çoğalış göstererek şahsın hayat niteliğinin bozulmasına yol açabilmektedir. Menisküslerin yırtık halde kalması veya yırtığın ilerleyip tamamının çıkartılması, ilerleyen yaşlarda diz ekleminde dejeneratif farklılıklar başka bir deyişle kireçlenmeye neden olabilmektedir. Bunun neticesinde hastanın diz hareketlerinde, yürüyüşünde kasvetler oluşabilmektedir.

Adalelerinizi kuvvetlendirin

Kumpaslı egzersiz ve spor yapmak, menisküs yaralanmalarının önüne geçebilmektedir. Bununla beraber menisküs yaralanmalarının en çok zorlayıcı sporlar ve hareketler sırasında yaşandığı unutulmamalıdır.

Bedenin alışık olmadığı sporlardan uzak durmak, zorlayıcı hareketlerden uzak durmak, olasıysa profesyonel dayanak alıp spor yapmak menisküs yaralanmalarından korunmak için ehemmiyetlidir.