Ayakta biçim bozukluğunun sebepleri ve rehabilitasyonu

Ayakta biçim bozukluğunun sebepleri ve rehabilitasyonu

Yanlış pabuç tercihi, ayak başparmağında şişlik ve çıkıntıya yol açabiliyor. Halluks valgus ismini taşıyan bu çıkıntı, estetik görünümün yanı gizeme rehabilitasyon edilmediği takdirde ciddi sızılara ve cerrahi harekât gerektiren ayak problemlerine yol açabiliyor.

Memorial Hizmet Sağlık Kurumu Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Op. Dr. Tuluhan Yunus Emre, halluks valgus ve rehabilitasyon usulleri hakkında bilgi verdi.

Sivri burun ve topuklu pabuç problemi tetikliyor

Halluks valgus, birinci ayak parmağı ve birinci tarak kemiği arasındaki eklemi etkileyen ortopedik bir rahatsızlıktır. Eklemde oluşan şişlik ve çıkıntı, “bunyon” olarak adlandırılır. Ağırlıkta bayanlarda görülen ve sosyal yaşamı negatif güzergahta etkileyen bu gidişat, şişlik ve çıkıntıdan daha kompleks bir yapıya sahiptir. Genetik yatkınlığın da etkilediği hastalık, uzun seneler topuklu ve sivri burunlu pabuç giyen bayanlarda daha çok görülmektedir. Ayak parmaklarını sıkmayan pabuçlar, biçim bozukluğunu yasakladığı gibi şayet bunyon gelişmişse, buna bağlı oluşan rahatsızlığın da eksiltilmesine dayanakçı olur.

ayak sağlığı

Sızı ve başka ayak problemlerine yol açıyor

Halluks valgus, rehabilitasyon edilmezse ciddi sızılara ve ayakta problemi artıran ikincil farklılıklara neden olur. İlk evvel bölgede kızarıklık ve şişlik büyür. Zaman geçtikçe buradaki doku kalınlaşır ve pabucun sürtmesine yol açan daha büyük bir çıkıntı oluşur. Ayaktaki pek çok problemin sebebi anormal tazyik ve sürtünmedir. Kemikteki rastgele bir çıkıntı, gidişatı daha da makûslaştırır. Özellikle bayan hastalar, ayaklarına uygun pabuç bulmakta eforluk sürüklerler.

doğru ayakkabı seçimi

Rehabilitasyonda ilk basamak: Doğru pabuç tercihi

Halluks valgus tanısı; dikkatli, detaylı bir hasta öyküsü ve muayenehane tetkikten sonra konulur. Hasta, pabuç tercihleri mevzusunda hekimi bilgilendirmelidir. Ardından ayak röntgenleri çekilir. Röntgenlerle rehabilitasyon usulünü tanımlamada dayanakçı olan, kemikler arasındaki açılar ölçülür. Rehabilitasyon ayağa uygun pabuç tercihi ve giyilmesi ile başlar. Hastalığın erken safhalarında, sivri uçlu pabuçların önü geniş pabuçlar ile değiştirilmesi şikayetleri eksiltebilir. Geniş pabuçlar bunyon üzerindeki tazyiki eksilmesine de yararlı olur. Ayrıca özel pedler ve parmak arası makaralar ile tazyikin ve sızının eksiltilmesi kastedilebilir.

Geçmeyen sızılarda cerrahi usullere müracaat etiliyor

Tam cerrahi dışı usuller, hastanın sızısını gideremiyorsa veya hastalık ileri safhada teşhis edilmişse cerrahi rehabilitasyon alternatifleri değerlendirilir. Halluks valgus cerrahisinde 100’den fazla usul belirlenmiştir. Bu usuller şu biçimde sıralanabilir:

Bunionektomi Bunyonun çıkarılması: Halluks valgus erken safhada ise sadece bunion çıkarılması tesirli olabilir. Bunion üzerinden yapılan kesi ile alttaki çıkıntı yapan kemik doku uygun ortopedik malzeme ile kesilir. Kemik üzeri tıraşlanır.

Metatarsal Osteotomi Kemiğin düzenlenmesi: Halluks valgus cerrahisinde deformiteyi düzenlemede bunionektomi tek başına yeterli olmadığı için tarak kemiğinin kesilerle düzenlenmesi gerekebilir. Kemikte bir kesi yapılıp; kemik ve eklemdeki deformiteyi oluşturan açının düzenlenmesi sağlanır. Hastalar operasyon sonrası sargı veya alçı rehabilitasyonu ile takip edilir.

ayak sağlığı

İyileşme süreci takribî 6 hafta sürüyor

Cerrahi sonrası ilk gün koltuk değneği ile ayağa kaldırılan hasta yürütülür. Operasyon edilen ayağa basmasına izin verilmez. Operasyonun 15. günü dikişleri alınır. Hakimiyet grafileri çekilir. 6 haftada kemikteki kaynama mevcut ise metal çiviler çıkartılıp hastanın basmasına izin verilir. Takribî 6 haftalık bu iyileşme süreci, hastalığın sosyal yaşamınızda yarattığı negatiflikler ve her daim sızı gibi büyük şikayetleriniz yanında minik bir problem olarak düşünülmelidir.

Dinç ve sıhhatli dizler için 5 tüyo

24 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Dinç ve sıhhatli dizler için 5 tüyo

“Gün içinde bedeninizin tüm yükünü ayaklar mı yoksa dizler mi sürüklüyor” derseniz birinci sırada dizlerin geldiğini söylemek yanlış olmaz.

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Uğur Özbaydar, taşıdığımız her fazla kilonun dizlere yürürken 3, koşarken 10 kilo aşırıdan yük bindiğini belirtiyor. Dizlere binen yükün çoğalması sebebi ile dizleri saran kıkırdaklarda eskimeler ve harabiyet oluşuyor. Bunu da kemiklerdeki biçim bozuklukları osteoartrit, sızı ve hareket kısıtlılığı takip ediyor.

Diz sıhhatinizi gözetmek için yapmanız gerekenler

Hayat boyu diz sıhhatini gözetmeye destekçi olacak bazı tekliflerde bulunan Doç. Dr. Mehmet Uğur Özbaydar, başlıca 5 ehemmiyetli mevzuya dikkat sürüklüyor.

1- Kilonuza dikkat edin: Dizinize fazla yük bindirmeyin. Sahip olduğunuz her fazla kilo dizlerinize yürürken 3 kilo koşarken 10 kilo fazla yük bindirir. Merdiven çıkarken çabuk etmeyin, fobilikten tutunun.

2- Diz adalelerinizi güçledirin: Uyluk adalelerinizi güçlendirin. Kumpaslı egzersiz diz adalelerini güçlü yakalamanın başlıca yoludur. Kumpaslı olarak günde 30 dakika egzersiz yapılmaya çalışılmak ehemmiyetlidir. Diz etrafındaki adalelerin güçlü olması dizde kıkırdak zararını önleyen en ehemmiyetli etkenlerin başında kazanç. Dizin üst-ön kısmında yer alan Quadriseps adalesinin yüzde 25 daha güçlü olması dahi diz kemiklerindeki biçim bozukluklarının oluşmasını yüzde 30 oranında eksiltiyor. Dizlerdeki adaleler, dizin üst ve iç tarafındaki adalelerdir. Otururken dizlerinizi sıkıştırmak bu adaleleri güçlendirmenin kolay bir yoludur.

3- Dize yük bindiren hareketlerden uzak durun: Dizinizi 90 dereceden fazla bükmemeye çalışın, günlük hareketler sırasında veya spor yaparken dizinizle ayağınızın aynı dizilimde olmasına dikkat edin. Spor sonrasında sızı sezdiğinizde bunu hafife almayın. Sızı eksilinceye kadar egzersize ara verin bu zamanda dizinize yük bindirmeyen değişik egzersizleri yapabilirsiniz. Sızı 2 hafta içinde düzelmezse bir sıhhat kuruluşuna müracaat etin.

4- Dize arkadaş sporlar yapın: Diz yaralanması osteoartrit oluşma tehlikesini katlayarak artırır. Dizlerde yaralanma tehlikesinin az olduğu sporlar yapılmalı. Günlük hafif egzersizler, ara gizeme yapılan ağır egzersizlerden daha bereketlidir. Yapılan egzersizler güçle beraber elastikliği de artırmalıdır. Yürüme, yüzme, yoga, pilates elastikliği de çoğaldıran sporlardır.

5- Doğru kundura dizleri de gözetir: Doğru kundura tercihi ehemmiyetlidir. Kunduraların ayaklara bedenin yükünü anatomik olarak dağıtacak biçimde olması lüzumludur. Kunduraların anatomik olması veya ayaklarda biçim bozukluğu varsa bunları düzenleyecek biçimde olması dizlere binen yükü eksiltir. Yüksek topuklar dize binen yükü artırarak kemiklerde biçim bozukluğu oluşmasına neden olur.

Dizlerde en çok çıkan hastalıklar

Dizlerde en fazla görülen hastalıklar hakkında bilgiler veren Doç. Dr. Mehmet Uğur Özbaydar, bunları şöyle sıralıyor:

– Diz hastalıkları akut veya kronik olarak karşımıza çıkabilir. Akut diz hastalıkları daha çok yaralanmalar neticeyi oluşuyor.

– Şiddetli yaralanmalar neticeyi dizde kırıklar ve çıkıklar görülebilir. Bu yaralanmaların tanınması ve acil rehabilitasyonu ehemmiyetlidir.

– Dizlerde yaralanmalara bağlı menüsküs yırtıkları, bağ ve tendon yaralanmaları özellikle genç erkeklerde sık görülür.

– Dizde artrit, kronik hastalık oluşturur. Artrite bir çok romatolojik hastalık yol açabilir. Romatoid artrit, gut vs

– Çocuklarda sihrime çağında kemiklerin süratli gelişmesine diz kapağındaki tendonun geçim gösterememesi sebebiyle, fazla gerilmeye bağlı kronik diz önü sızısı oluşabilir. OsGood Schlatter Hastalığı

– Genç hastalarda özellikle genç bayanlarda diz kapağı kemiğinin dizilim bozukluğuna bağlı diz önü sızısı sık görülür.

– Orta yaşlı erkek ve bayan hastalarda dizlerde dizilim bozukluklarına bağlı eklemde çoğalan yüklere bağlı eklem aralıklarında daralma, hareket kısıtlılığı ve sızı şikayetleri oluşabiliyor.

– Özellikle bayan hastalarda yaşla beraber dizlerdeki kıkırdaklarda yumuşama, eskime ve ileri gidişatlarda dizlerde biçim bozuklukları ve kireçlenme büyüyebilir.

İlk rehabilitasyon

Bu hastalıkların ilk rehabilitasyonu operasyon dışı usullerledir. Bu emelle etkinlik modifikasyonu, soğuk uygulama, nonsteroid antienflamatuvar ilaçlar, nebatsal takviye rehabilitasyonları, dizlikler ve fizik rehabilitasyon kullanılabiliyor. Bu rehabilitasyona yanıt vermeyen hastalarda cerrahi rehabilitasyon alternatifler gündeme geliyor.