Domuz gribi hakkında merak edilenler

Domuz gribi hakkında merak edilenler

Sivas’ta görülen domuz gribi olayının ardından ölü rakamı giderek çoğalmaya başlarken “Yeniden mi başlıyor bu salgın?” suali uslara geliverdi. Enfeksiyon Hastalıkları ve Muayenehane Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Ramazan Gözüküçük domuz gribi ile merak edilen suallere cevap verdi.

Domuz gribi, banalde domuzlarda görülen İnfluenza A isimli virüsün H1N1 alt tipinin değişinim geçirerek insanlara bulaşmasıyla artık insandan insana geçen, yüksek ateş, öksürük ve boğaz sızısı gibi semptomlarla izleyen son derece bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır. 2009 Mart ayında Meksika ve Amerika’da görülen ilk hadiselerin ardından Amerika’dan Avrupa’ya; Afrika’dan Asya’ya kadar tüm dünyaya dağılmış, Dünya Sıhhat Teşkilatı DSÖ, hastalığın geniş çaplı salgın olduğu belirterek Pandemi seviyesini 6 olarak duyurmuştu. DSÖ’ne göre Pandemik İnfluenza H1N1 salgını son 50 senenin en ehemmiyetli salgınıdır. 2015 senesinde görülen olaylar, evvelki senelerde Aralık-Ocak aylarından değişik olarak Şubat sonu ve Mart ayına sarkmış vaziyette. Özellikle Avrupa ülkelerinde ve ülkemizde son haftada olay rakamları çoğalmış vaziyette.

İşte domuz gribinin bulguları:

– Ateş
– Öksürük
– Boğaz sızısı
– Burun akıntısı
– Beden sızıları
– Baş sızısı
– Titreme, halsizlik. Bazı hadiselerde kusma ve ishal bildirilmiştir. Geçmişte zatürre ve solunum yetmezliği gibi ciddi hastalık ve vefatlara neden olduğu bildirilmiştir.

Hastalık nasıl teşhis edilir

Hastalığın teşhisi, burun akıntısı ve boğaz sürüntüsü gibi misallerde virüsün genetik olarak tespit etilmesi veya kanda hastalığa karşı büyüyen antikorların gösterilmesi ile konabilir. Ancak bu usuller zaman akdikenidir. Bir salgın sırasında genellikle muayenehane belirtiler ile tanı koymak basittir. Ancak son senelerde süratli tanı testleri de geliştirilmiştir. Bu testler ile muayenehane misallerden saatler içinde virüsün antijenleri tespit etilebilmektedir. Çocuklar, özellikle minik çocuklar, potansiyel olarak daha uzun vakit bulaşıcı olabilir.

Mektep çağındaki çocuklar gibi kalabalık civarlarda bulunanlarda hastalığa tutulma oranı yüksek iken; yaşlılarda ve altta uyuyan kronik hastalığı olanlarda gribe bağlı vefat oranı yüksektir. Her yaş grubunda riskli olabilmekle beraber özellikle minik çocuklar, yaşlılar, kalp-akciğer-böbrek hastalığı, şeker hastalığı gibi hastalığı olan her yaştaki bireyler, AIDS, kanser gibi bir hastalık veya kemoterapi sebebiyle bağışıklık sistemi yetmezliği olan şahıslarda hayati risk oluşturur. Akciğer karmaşıklıkları en sık görülen karmaşıklıklarıdır. Grip sonrası büyüyen zatürre, vefatların başta gelen sebebidir.

Çocuklarda acil tıbbi dayanak gerektiren vaziyetler

– Süratli soluk alma ya da solunum eforluğu

– Mavimsi cilt rengi

– Yeterince akışkan alamama

– Uyanamama ya da uyaranlara yanıt verememe

– Tedirginlik

– Grip eşi semptomlara ek olarak ateş ve şiddetli öksürük

Hastalığa tutulmamak için ne yapmak gerekir

Mevsimsel influenza aşısını olmak yeterlidir, zira domuz gribi faktörü H1N1 de bu aşı içeriğinde bulunmaktadır. Grip aşısı; herkese nasihat edilmekle beraber özellikle hastalığın daha ağır izleme tehlikeyi olanlara ve işgücü kaybı sebebi ile hizmette topallamalara neden olacak gruplara yapılır. İnfluenza aşısı gereken tehlikeli gruplar; 6 aydan 24 yaşa kadar olanlar, minik bebeklere bakanlar, hamileler hamileliğin her yarıyılında, 24-65 yaş arasında kronik hastalığı olanlar, 65 yaş üstü ve sıhhat çalışanları olarak tanımlanmıştır.

Erişkinlerde acil tıbbi dayanak gerektiren vaziyetler

– Solunum eforluğu veya soluk darlığı

– Göğüs ya da karın içinde sızı veya tazyik

– Ani baş dönmesi

– Şiddetli bulantı ve kusma

Nasıl bulaşır

Domuz gribi, mevsimsel gribin bulaşma özellikleriyle eşlik gösterir. Şahıstan şahsa genellikle öksürme, aksırma gibi solunum yoluyla bulaşır. Bazen hasta insanların ağız ve burunlarına değip cep telefonu vb eşyalara temas etmesi yoluyla da bulaştığı bildirilmiştir. Hasta bir bireyin öksürüğü ya da hapşırığından çıkan damlacıkların masa gibi bir yüzeye temas etmesinin ardından başka bir bireyin bu masaya elle değmesi, ardından ellerini deviremeden gözlerine, ağzına veya burnuna değmesi neticeyi hastalık şahıstan şahsa geçebilir. Hasta şahıs, hastalık bulguları görülmeden 1 gün evvelden başlayarak; hasta olduktan sonraki 7 gün süresince bulaştırıcıdır. Bu da bireyin domuz gribi hastalığına tutulduğunu daha henüz bilmemişken bulaştırıcı olduğunu gösterir.

Gripten korunmak için;

– Öksürdüğünüzde ya da aksırdığınızda ağzınızı ve burnunuzu bir kâğıt mendille kapatın. Kullandığınız mendili hemen çöpe atın.

– Öksürdükten veya aksırdıktan sonra ellerinizi bol su ve sabunla yıkayın. En az 15 ila 20 saniye devireme önerilir. İçkiyle arınma da seçim edilebilir.

– Ağzınıza, burnunuza ve gözlerinize değmekten kaçının. Zira virüs ellerinizle başka bireylerle tokalaşma yoluyla da bulaşabilir.

– Hasta bireylerle yakın temastan kaçının.

– Genel sıhhatinize dikkat ediniz.

– İyi yatın, fiziksel etkinliklerde bulunun, stresten kaçının, bol akışkan alın ve iyi beslenin

– Bu hastalıkla kontamine olmuş olabilecek yüzeylere temas etmekten kaçının.