Fazla et tüketimi şeker kadar riskli

Fazla et tüketimi şeker kadar riskli

Prof. Dr. Halil Coşkun, Avustralya’daki Adelaide Üniversitesi tarafından 170 ülkede yapılan araştırmanın ayrıntıları hakkında şu bilgileri verdi:

“Et, beslenmedeki proteinlerin, vitaminlerin ve minerallerin kıymetli bir kaynağı olmasına karşın, perhizle alakalı talimatlar genellikle, kandaki kolesterol seviyelerini gözetmek ve kalp hastalığı ve bağırsak kanseri tehlikesini eksiltmek için doymuş yağ oranına sahip kırmızı ve işlenmiş etlerin alımını eksiltmeye odaklanır.

Çalışmadan elde edilen belirtiler, fazla ölçüde şeker yemekten sakınmanın yanı gizeme harcayıcıların etin fazla tüketiminde de ihtiyat almaları gerektiğini gösteriyor. Zira belirtiler, etin, etteki yağın şeker kadar aynı derecede obezitenin yaygınlaşmasına katkıda bulunduğunu gösteriyor.

Araştırmada şeker kullanımının obeziteye yüzde 13 oranında katkı sağlarken, et kullanımının da obeziteye katkısı yüzde 13 olarak bulundu.

Et proteini, yağlardan ve karbonhidratlardan daha sonra hazmedildiğinden, bu proteinden aldığımız enerjiyi aşırılık haline getirir ve daha sonra dönüştürülerek insan bedeninde yağ olarak depolanır. Bundan böyle, obeziteyi eksiltmek için daha az şeker yemenin yanı gizeme daha az et yenmesinin öneri edilmesi daha anlamlı.”

Şu anda dünya çapında 1,9 milyardan fazla erişkin bulunuyor ve bu insanların 600 milyondan aşırısı obez.

Sıhhatiniz için B12 vitaminini noksan etmeyin

Sıhhatiniz için B12 vitaminini noksan etmeyin

“B12 sıhhatimizin regülatörüdür” diyen İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Necdet Öksüz, bunalım, sanrı görme, uyku meseleleri, hafıza kaybı gibi meselelerin baş mesulünün B12 olduğunu belirtti.

B12 beceriksizliğinin tehdit ettiği tehlike grupları

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Necdet Öksüz, B12 beceriksizliğinin tehdit ettiği tehlike gruplarına ihtarlarda bulundu. Dr. Öksüz, itinasız ve şuursuz perhiz yapanlarda, vejeteryanlarda, hayvansal besinleri az harcayan, muhtelif mide ve bağırsak hastalığı, kanser diyabet gibi kronik hastalıkları olanlarda, içki bağımlılarında, yoğun stres altında olanlarda, 50 yaşın üstündekilerde B12 yetersizliği görüldüğünü söyledi. B12’nin, bedenimizde hem yapıcı hem de işlev tertip edici olarak rol oynadığını andırdıran Uzm. Dr. Öksüz, bu vitaminin sıhhat için ehemmiyetini “Vücudunda B12 vitamini olmayan bir bireyin hayata ihtimali yoktur” tümcesiyle ifade etti. B12 vitamininin bedende birleşim edilemediğini, kesinlikle dışarıdan alınması gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Öksüz, şöyle konuştu:

1 sene B12 almazsanız ne olur

“Yiyeceklerle alınan B12 vitamini mideye kazanç. Mideden salgılanan bir enzim, yiyeceklerdeki B12’yi sarihe çıkarır ve ince barsaklardan emilecek hale getirir. Emildikten sonra kana geçer ve kan ile tüm vücuda dağılır, kullanılacağı yerlerde yakalanır, aşırısı da karaciğerde ambar edilir. Yeterli alınamadığı ve kandaki seviyeyi eksildiği zamanlarda karaciğerdeki ambardan kana verilerek denge sağlanır. Vasati 1 sene kadar yiyeceklerle hiç B12 alınamazsa dahi bu ambar lüzumu karşılayabilir. Bu sebeple belirli bir vakit B12 alınamazsa hemen noksanlık bulguları ortaya çıkmaz. Muhtelif sebeplerle, uzun vakit B12 alınamaması ya da az ölçüde alınması vitamin noksanlığına neden olur. Ancak günümüzde B12 yetersizliği, yiyeceklerle alınamamasından çok, alındıktan sonra yeterli emilememesi neticeyi alana gelmektedir. Kandan dolaysız olarak B12 ölçümü yapılıp, noksan olup olmadığı kısa bir zamanda anlaşılabilir.”

B12 vitamininin yetersizliği nelere yol açıyor

Uzm. Dr. Öksüz, B12 vitamininin ten, saç, tırnak dokularında ve özellikle kırmızı kan hücrelerinin üretiminde tesirli olduğunu kaydoldu. Beceriksizliğinin bir çeşit kansızlığa, yanı gizeme nörolojik bozukluklara yol açtığını belirten Uzm. Dr. Öksüz, “Kansızlığa bağlı halsizlik, tez yorulma, dilin şişmesi, konuşma, tat alma bozuklukları, bunalım, anksiyete, asaplılık, sanrı görme, uyku bozuklukları, unutkanlık, hafıza kaybı, akıl seviyesinde eksilmeler, görme bozuklukları, saçlarda, ten ve tırnaklarda tez aşınma, yetersizliğin bulguları. Bu şikayetleri olanlar makûs düşünmeden evvel B12 seviyesine baktırsınlar” dedi.

B12 vitamini açısından zengin yiyecekler

Et mahsulleri, özellikle kırmızı etler, sakatatlar. Deniz mahsulleri özellikle balık yumurtası, balıklar, kalamar, karides, ahtapot. Yumurta, süt mahsulleri, yoğurt ve özellikle peynirler. Mayalar ve soya yağları. B12 eksiliğinin ispatlanması çok basittir. Her yerde yapılabilen kan testinde B12’nin 200 pg/ml’den az olması rehabilitasyon gerektirir. Emilim bozukluğu olmayan ve hafif noksanlık vaziyetlerinde ağız yoluyla tablet ve şurup kullanılır. Günde 1 tablet ya da 1 ölçek şurup biçiminde vermek yeterlidir. Emilim bozukluğu ihtimali yüksek olan ve ileri derecede noksanlık olanlara enjeksiyon yoluyla barbardan adale içine verilebilir. Dozlar ve kullanma süresi hastanın vaziyetine göre tertip edilmeli ve uygun aralıklarda hakimiyetler ile vaziyet izlenmelidir.

Bademcik ve geniz eti ne zaman alınmalı

Bademcik ve geniz eti ne zaman alınmalı

Geniz eti ve bademcik problemleri özellikle 3-6 yaş grubunda çocukları olan ebeveynlerin en çok şikayet ettikleri meselelerin başında geliyor. Bağışıklık sistemi bütün olarak büyümemiş olan bu çocuklarda; yoğun ateş, soluk almada eforluk, gece uykusuzlukları gibi problemler sık görülüyor . Bademcik ve geniz eti problemlerinin çocukların hayat niteliğini etkilemesinin yanında değişik sıhhat meselelerine neden olabileceğini belirten Acıbadem Kadıköy Sağlık Kurumu Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Haluk Özkarakaş, ailelerin kararsız ettiği ve karar vermekte zorlandığı bademcik ve geniz eti operasyonları mevzusunu anlattı.

Şikayetlerin ağırlıklı olarak 3-4 yaşlarında başladığını söyleyen Acıbadem Kadıköy Sağlık Kurumu Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Haluk Özkarakaş, “Özellikle mektep evveli eğitimle beraber çocukların virüs ve bakteriyel uyaranlara maruz kalmaları gerek enfeksiyona neden olan, gerekse enfeksiyon dışı bademcik ve geniz eti gelişmelerinde ehemmiyetli etmen oluşturuyor” diyor. Yineleyen enfeksiyonların bağışıklığın büyümesi ile 6 yaşından sonra eksildiği ve ergenliğin başladığı 12-13 yaşlarında ise seyrekleşerek kaybolduğu kollanıyor.

Bir Hayli ehemmiyetli sualin sebebi olabilir

Bademcik ve geniz eti problemleri çocukların hayatını etkileyebildiği gibi gelişmesine göre değişik meselelere de neden olabiliyor. Misalin en sık görülen kolay sihrimeler ve/ veya sık yineleyen enfeksiyonlar çocuğun mektebe gitmesini yasaklayabiliyor. Ancak geniz etindeki gelişmenin tıkayıcı özelliğinden dolayı, ağzı sarih biçimde soluk alma, yatakta sık yer değiştirme, ense, yaka bölgesinde yoğun terleme gibi çocuğun yaşamını güçleştirebilen şikayetler de ortaya çıkabiliyor. Bununla beraber çocuklar sıklıkla uyku problemleri, sık burun akıntısı, rinosinüzitler, kulakta geçici veya kalıcı akışkan bir araya gelmesi ve bunun getirisi olan duyma kaybıyla karşı karşılaşıyor. Ayrıca, damak-diş büyüme meseleleriyle de baş etmek gidişatında kalabiliyor. Bunların gözden kaçması, yeterli rehabilitasyon edilmemesi veya umursamama edilmesi gidişatında ileriki yaşlarda ehemmiyetli operasyonları gerektirebilecek kulak meseleleri de ortaya çıkabiliyor.

Antibiyotik kullanımına dikkat

Bu çocuklarda üst solunum yolu viral enfeksiyonuna bağlı olarak ortaya çıkan rinosinüzit sebebiyle sıklıkla antibiyotik kullanıldığına dikkat sürükleyen Prof. Dr. Haluk Özkarakaş, “Ancak burnun arkadan havalanmasının bozuk olması sebebiyle rinosinüzit yinelediğinden tıkayıcı etken devam ediyor. Dolayısıyla antibiyotik kullanılmasına karşın kalıcı olarak rehabilitasyon edilemiyor ve antibiyotik rehabilitasyonu tamamlandıktan kısa müddet sonra burun akıntısı tekerrür başlıyor. Neticede, afaki kullanılan antibiyotik meseleye kalıcı çözüm getiremediği mukavemetinin de çoğalmasına neden oluyor” diyor.

Bademcik ve geniz eti ne zaman alınmalı

Bu meseleyle karşı karşıya kalan ebeveynlerin vermek zorunda kaldıkları kararlardan biri de cerrahi rehabilitasyon oluyor. Sıhhatlı ve çalışan dokunun alınmasının doğru olmadığını, dolayısıyla geniz eti ve bademcik operasyonları için de bazı kriterlerin bulunduğunu andırdıran KBB Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Haluk Özkarakaş, ur, tanı emelli tahlillerde, tonsil veremi, difteri gibi özel hastalıklar gidişatlarında operasyonun tartışılmaz bir lüzumluluk olduğunu söylüyor. Sık karşılaşılan kolay bademcik ve geniz eti gelişmelerindeki cerrahi yaklaşımı ise şöyle anlatıyor:

Adenoidektomi geniz eti alınması: Geniz etinin alınması için yaş kriteri bulunmuyor. Çocukta, geniz eti dokusuna bağlı horlama, ağız sarih soluk alma, yatarken yer değiştirme gibi bulgular varsa büyüklüğüne bakılmaksızın alınması öneriliyor. 3 yaş evveli ve 7 yaş sonrasında çok ender görülen geniz eti gelişmesi yaş ilerledikçe küçülüyor. Bu sebeple 13-14 yaş veya daha sonrasında daha evvel yakınma yokken aniden gelişmeye ait semptomlar başladıysa ciddiye alıp doktora müracaat etilmesi ve genizden doku alınıp patolojik analiz yapılması gerekiyor.

Tonsillektomi bademcik alınması: İltihabi olmayan ancak kapatıcı bademcik gelişmesinde küçültme cerrahisi yeterli oluyor. Bunun için de rastgele bir yaş hududu bulunmuyor. Bademcik tıkayıcı derecede büyükse küçültülebilen dokunun kalan kısmı vazifesini yapmaya devam edebiliyor. Küçültmek hava pasajını sağlamaya yeterli oluyor. Ancak; misalin, son üç yıldır ateşli tonsillit hamleleri senede dört ve üzerindeyse, yeniden son iki senede yaşanan ateşli tonsillit hamleleri toplam 10’u buldu ve geçtiyse veya son bir senede başlamış hamleler yedi defa yinelendiyse cerrahi ile alınması öneriliyor. Zira her hamlede antibiyotik kullanımı çocuğa hasar verebiliyor.

Kahvaltıda kavurma yemeyin

Kahvaltıda kavurma yemeyin

Son derece neşeli olan bayram yarıyıllarında tüm aile fertlerinin bir arada bir araya geldiği zengin sofralar ebetteki bırakmamamız gereken hoş ananelerimizden. Ancak özelikle et tüketiminin banal yarıyılların çok daha üzerine çıkıldığı Kurban Bayramı’nda hem etin ölçüsüne, hem de pişirme biçimine dikkat edilmezse bazı sıhhat meseleleri de ortaya çıkabiliyor. Acıbadem Ankara Sağlık Kurumu Beslenme ve Perhiz Uzmanı Merve Güler, Kurban Bayramı’nı hem neşeli, hem de sıhhatli geçirmeyi sağlayacak beslenme tekliflerini sıraladı.

Kahvaltıda ciğer kavurma harcamayın

Bazı yörelerimizde hala kahvaltı sofralarında kurban kesilmesinin ardından hayvansal yağ ile kavrulan ciğer harcanıyor. Hatta bazen bu temenniyle öğlene kadar hiçbir şey yenmediği de olabiliyor. Bu biçimde harcanan ciğerin kalp damarları için son derece riskli olduğunu söyleyen Beslenme ve Perhiz Uzmanı Merve Güler, hafif bir kahvaltı ile güne başlamanın enerjinin ve beden balansının yerinde olmasını sağladığına işaret ediyor.

Yaygın olarak seçim edilen bir gıda olan ciğer, bir hayli vitamin ve mineralin kaynağı olsa da içeriğindeki kolesterol ölçüsünden dolayı dikkatti harcanması gerekiyor. Dana etinin 100 gramında takribî 90 mg kolesterol varken, karaciğerde 300 mg kolesterol bulunuyor. Bu sebeple ciğer, ete göre de daha az ölçüde ve kavurma olarak değil, domates, biber gibi sebzelerle sote edilerek harcanmalı. Ayrıca yanında bol salatanın bulunması sindirim sıhhati açısından da ehemmiyet taşıyor.

Diş fırçası ve macun tercihine dikkat

Diş fırçası ve macun tercihine dikkat

Ağız sıhhati ve beden sıhhati arasındaki yakın ilişki uzun zamandır öğrenilmektedir. Okan Üniversitesi Diş Sağlık Kurumu Periodontoloji Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Melek Altan Köran, ağız sıhhatinin günlük yaşamı dolaysız etkileyen psiko-sosyal tesirleri haricinde, beden sıhhatindeki ehemmiyetini anlattı. Melek Altan Köran “Ağız içerisindeki çürüklerin, diş kayıplarının ve dişeti hastalıklarının diyabet ve kalp hastalıkları gibi pek çok değişik hastalıkla irtibatlı olduğu gösterilmiştir. Başka Bir Deyişle sıhhatli diş ve diş etlerine sahip olmamızın aynı zamanda sıhhatimize de katkıları vardır” diye belirten Köran, “Ağız sıhhatinin korunmasında kumpaslı ve doğru yapılan ağız bakımı ve bu emelle doğru bakım mahsullerinin kullanılması kilit bir ehemmiyete sahiptir” diye konuştu.

Diş fırçası tercihi ehemmiyetli

Diş fırçası, ağız bakımında mekanik paklik sağladığı ve diş çürükleri ve dişeti hastalıklarının başlıca sebebi olan plağı uzaklaştırdığı için ağız bakımının olmazsa olmazıdır. Ancak doğru diş fırçası tercihi ve bu fırçanın doğru tekniklerle kullanılmasının da ehemmiyetli olduğunu vurgulayan Yrd. Doç. Dr. Melek Altan Köran, “Bu emelle özellikle diş doktorunuz tarafından ağız sıhhatiniz ve gereksinimleriniz korunarak size önerilen diş fırçalarını yeniden size önerilen tekniklerle kullanarak ağız bakımınızı optimize edebilirsiniz. Genellikle sıhhatli diş etine sahip hastalarda orta sert diş fırçaları önerilirken, hassasiyet şikayeti olan ya da dişeti çekilmeleri olan hastalarda yumuşak diş fırçaları önerilebilmektedir” dedi.

Şarjlı fırçalar kullanın

Her mevzuda olduğu gibi ağız bakım mahsullerinde de yenilikler olmakta ve teknoloji bu alandaki aktifliğini gün geçtikçe daha fazla sezdirmektedir. Değişik dizaynlarda ve faallilerdeki manuel diş fırçalarına seçenek olarak geliştirilen şarj edilebilir diş fırçaları, hem hastalar hem de doktorlar tarafından gün geçtikçe daha fazla seçim edilir olduğunu söyleyen Köran, “Titreşimli-dönme hareketine sahip şarj edilebilir diş fırçası teknolojisinin plağı uzaklaştırmada ve diş eti irinini eksiltmede manuel diş fırçasından üstün olduğunu gösteren çalışmalar da bulunmaktadır. Ancak şarj edilebilir diş fırçalarında da fırça başlığının hasta lüzumlarına uygun olacak biçimde seçilmesi ehemmiyetlidir” diye ilave etti.

Florlu diş macunu seçin

Köran, “Florun diş çürüklerini yasaklayıcı tesiri bilimsel olarak seneler evvel ispatlanmış bir reeldir. Doktorunuz tarafından gereksiniminize göre tanımlanan aralıklarla uygulanan yüzeysel flor uygulamalarının ya da ağız bakım mahsulleriyle alınan florun genel beden sıhhati üzerine negatif tesirleri bulunmamaktadır. Florsuz macun kullanımıyla florun sağladığı gözeticilikten yoksun kalındığı unutulmamalıdır” teklifinde bulundu. Beden sıhhatinin ehemmiyetli bir parçası olan ağız sıhhatinin korunmasında uygun tekniklerin ve mahsullerin kullanımı elde edilecek neticelerin optimize edilmesinde ehemmiyetlidir. Bu emelle kullanılması gereken florlu diş macunu, uygun fırça tipi ile dizaynı ve doğru fırçalama teknikleri mevzusunda diş doktorunuza danışmanız ağız sıhhatiniz için atabileceğiniz en ehemmiyetli adımlardan biridir.

Göz sıhhatiniz için vitamin koşul

Göz sıhhatiniz için vitamin koşul

“Vitaminler yalnızca bedeninize veya cildinize değil, gözlerinize de bereketli” diyen Göz Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Azası Fatih Atmaca, “Bedenin gereksinimi olan vitaminlerin yeterli ölçüde ve uygun zamanda alınması, ileride yaşa bağlı oluşacak olan göz hastalıklarına karşı da gözeticilik sağlar” diyor. Göz sıhhatiniz için pek çok bereketi bulunan vitaminleri, Dr. Öğr. Azası Fatih Atmaca anlattı…

A vitamini

A vitamini ya da retinol beceriksizliğinde, gece âmâlığı ismi verilen gece görememe meseleyi oluşur. A vitamini ise, gözün gece görüşünü güçlendirir. Yeterli ölçüde A vitamini alınmazsa; gece âmâlığı, gözyaşının eksilmesi ve kornea katmanında meseleler büyüyebilir. A vitamini; yeşil ve sarı renkli sebzeler ile meyvelerde, yumurta, süt gibi hayvansal gıdalarda, karaciğer, portakal, havuç, patates, ıspanak, karalahana, mango, kavun gibi yiyeceklerde bulunur.

B2 vitamini

B2 vitamini beceriksizliğinde; gözlerde yanma ve ışığa karşı hassasiyet hatta katarakt yaradılışı görülebilir. B2 vitamini başka bir deyişle riboflavin; gözde katarakt oluşmasını manilerken, göz bitkinliğini gevşetip migren hücumlarını eksiltmeye de dayanakçı olabilir. B2 vitamini özellikle et, karaciğer, tavuk, balık, yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller, hububatlar, yağsız süt, yoğurt, yumurta sarısı, peynir, papatya, ısırgan otu, isme çayı, brokoli ve ıspanakta bulunur.

C vitamini

C vitamini, güneş ışığına karşı koruma sağlayarak katarakt oluşumunu yasaklayabilir. Ayrıca yeterli ölçüde C vitamini alınması, şeker hastalığına bağlı büyüyen ve gözün asap ve damarlarında oluşan harabiyeti önlemeye dayanakçı olur. Zira C vitamini, yüksek kan şekerinin yan tesirini önleyici tesire sahiptir. C vitamini, taze meyve ve sebzelerin hemen hemen bir haylisinde bulunur. Özellikle kuşburnu, bilye limonu, portakal, greyfurt, Frenk üzümü, yeşilbiber; en ehemmiyetli C vitamini kaynaklarındandır.

E vitamini

E vitamini, alfa tokoferol tipi bir antioksidandır; başka bir deyişle alfa tokoferol beden için hasarlı olan zehirli maddelerin atılımına dayanakçı olur. E vitamini güzergahından zengin yiyecekler; tereyağı, kırmızı et, ıspanak, brokoli gibi yeşil yapraklı sebzeler, kivi, mango, muz, zeytinyağı, ayçiçeği yağı, ayçiçeği, ceviz ve bademdir.

Çinko

Çinko, görme hünerinin geliştirilmesi açısından son derece ehemmiyetlidir. Ayrıca göz yaralarını önlemek için de lüzumludur. Çinko; tavuk, yumurta sarısı, süt ve süt mahsulleri, peynir, balık, patates, ceviz, badem, arpa, kuru fasulye, lahana, ay çekirdeği, karaciğer, kuzu eti, sığır eti, kepekli ekmek ve hububatlarda bulunur.

Magnezyum

Magnezyum noksanlığı olan şeker hastalarının ağ tabaka bölgesinde ehemmiyetli meseleler büyüyebilir zira magnezyumun kan şekerini tertip edici özelliği vardır. Kuru yemişler, kuru baklagiller, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeler, bütün hububat, yer fıstığı, peynir, tavuk, biftek, patates, portakal, domates, soğan, yoğurt, havuç, kereviz, marul, pırasa, incir, üzüm, hurma ve çavdar; magnezyum kapsayan yiyeceklerin başında kazanç.

Omega

Omega 3 ve Omega 6; göz asaplarının gelişiminde büyük ehemmiyet taşır. Yapılan çalışmalar; Omega 3 ve Omega 6 yağ asitlerinin göz kuruluğunu eksilttiğini ortaya çıkarmıştır. Omega 3, keten tohumu, balık, cevizde bulunurken; darı özü, soya ve ayçiçeği yağından ise Omega 6 yağ asitleri alınabilir.

Mangal pişirirken sıhhatinizden olmayın

Mangal pişirirken sıhhatinizden olmayın

Sıhhatlı beslenme için mangalda et pişirirken bazı hususlara dikkat edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Sevinç Yücecan yurttaşları uyardı.

Yakın temasta kanserojen riski

“Etleri mangalda en az 15 santimetre mesafede pişirmek gerekiyor. Yakın temasta kanserojen maddeler oluşuyor. Mangalda etlerin pişirilmesi sırasında, üzerinde oluşan kahverengilik ve siyahlaşma, kanserojen maddelerin çoğaldığının göstergesidir. Yağ yandığı zaman da sıhhat açısından tehlikeli, hasarlı maddeler oluşuyor. Mangalda sucuk da ehemmiyetli. Yakın temasta bu mahsullerde siyahlaşma fazla olabiliyor. Azıcık dikkat edilerek mangalda et, sıhhatli pişirilebilir.”

Yücecan, etin ızgara yapılarak harcanmasını önerdi. Izgara sırasında etin damlayan suyunun bir tabakta biriktirilmesini de öneri eden Yücecan, “Vitamin ve mineral bakımından zengin olan bu su değerlendirilmelidir” diye konuştu.

Besin zehirlenmesine karşı 14 teklif

Besin zehirlenmesine karşı 14 teklif

Bitkinlik, üşüme, baş sızısı, baş dönmesi, mide meseleleri, ishal, kramplar, görme meseleleri… Şiddetli gidişatlarda bağırsak problemlerine kadar gidebiliyor, hatta zamanında müdahale edilmezse yaşama dahi mülk olabiliyor. Bu problemlere yol açan tablonun ismi, yaz aylarında sıkça görülen “yiyecek zehirlenmesi” Gıdalar kapsadıkları su, protein ve karbonhidrat ölçüleriyle bakterilere üremeleri için oldukça uygun etraf oluşturuyorlar.

Gıdalarda üreyen bakteriler de sıhhatimizi ciddi ebatlarda tehdit eden yiyecek kaynaklı zehirlenmelere yol açıyor. Üstelik bazı bakteriler besinin tadını, kokusunu ve görüntüsünü değiştirdikleri için anlaşılabilirken kimilerini fark etmek ise olası olmuyor. Yiyecek zehirlenmesinin en ehemmiyetli mesulü ise gıdaları ideal ısıda soğutmamak. Gıdaların tüketim vakitlerinin geçmesi, hijyenik olmayan etraflarda hazırlanmamaları ve eksik ısıda pişirmek diğer ehemmiyetli sebeplerini oluşturuyor. Dolayısıyla gıdaları satın alırken, hazırlarken ve gizlerken bazı noktalara çok dikkat etmek gerekiyor. Acıbadem Altunizade Sağlık Kurumu Beslenme ve Perhiz Uzmanı İpek Ertan, yiyecek zehirlenmesinden korunmanız için almanız gereken temkinleri anlattı, ehemmiyetli tekliflerde bulundu.

Et parlak kırmızı renkte olmalı

Etlerin üzerinde hakimiyet damgası kesinlikle olmalı. Etin teninde ufalanma, kan birikimi, çürüme bulguları olmamalı, dokusu çok taze, parlak kırmızı renkte olmalı. Dikkat faktörüz gereken bir başka nokta da etin güzel kokması.

Tavuğu tam olarak alın

Tavuğun eti diri olmalı, parmağınızı bastırdığınızda oluşan çukur, parmağınızı kaldırınca hemen düzelmeli. Tavuğu çok parçalı almak yerine tam almayı seçim edin. Tam olarak alınan tavukların tazeliğini hakimiyet etmek çok daha basit oluyor. Taze tavuğu buzdolabında 1-2 günden fazla bekletmeyin, dondurmuş tavuk etini ise -18 ºC’de 1 sene saklayabilirsiniz.

Balığın gözleri parlak ve kirsiz olsun

Balığın gözlerinin parlak ve kirsiz, solungaç kısımlarının kırmızımsı pembe, pullar ve yüzgeçlerinin diri olmasına dikkat edin. Ayrıca adaleleri sert ve elastik vaziyette, kokusuz, adaleye basıldığı zaman parmak izi hemen düzelecek biçimde olmalı. Balığı arınıldıktan sonra kağıda sarararak gizleyin. Buzdolabında bir günden fazla bekletmemeye itina gösterin.

Gizlerken

Kıymayı bir günden fazla bekletmeyin

Beslenme ve Perhiz Uzmanı İpek Ertan büyük parçalı etleri buzdolabında 2 günden, kıymayı da 1 günden fazla bekletmemeniz gerektiğine işaret ederek laflarına şöyle devam etti: “Etler derin dondurucuda ise tazeliğini 6 ay gözetebiliyorlar. Etler porsiyon biçiminde saklanırsa çözdürme harekâtı için basitlik sağlanmış ve etin hijyeni bozulmamış oluyor. Bu sebeple derin dondurucuda gizleyeceğiniz etleri harcayacağınız ölçülere ayrın”

Eti oda sıcaklığında çözdürmeyin

Dondurduktan sonra kullanacağınız etleri oda sıcaklığında değil, buzdolabının alt kısmında bekleterek çözdürmeye itina gösterin. Oda sıcaklığında çözdürülen etlerde süratle bakteri ürüyor ve pişirme zamanına kadar sizi zehirleyecek kadar bakteri üremiş oluyor. Dolayısıyla eti kullanmadan dün dondurucu kısımdan alın ve dolap kısmında 4 derecede çözdürün. Çözdürdüğünüz etleri de hemen kullanmalı ve tekerrür dondurmamalısınız.

Hazırlarken

150 derecenin üzerinde pişirin

Büyük parça etleri pişirirken etin iç ısısının yükselmesine dikkat faktörüz gerekiyor. Bunun sebebi ise uzun zaman ve düşük ısıda pişirilen etlerde bakteri üremesi. Dolayısıyla etleri 150 derecenin üzerinde pişirmeli ve az pişmiş yerine en azından orta pişmiş olanları seçim etmelisiniz.

Oda sıcaklığında 2 saatten fazla bekletmeyin

Pişirilmiş hiçbir yemeği oda sıcaklığında 2 saatten fazla vazgeçmeyin. Piştikten sonra süratlice oda sıcaklığına gelmesini sağlayıp, buzdolabında gizleyin. Büyük porsiyonlarda bir yemek ise minik porsiyonlara ayırarak soğumasını sağlayın.

Yiyebileceğiniz kadarını ısıtın

Şayet birkaç porsiyonluk bir yemek hazırladıysanız yalnızca besininiz kadarını ısıtın. Her seferinde yemeğin tümünü ısıtırsanız ikinci ısıtmanızdan sonra yemek bozulacaktır.

Yumurtayı pişirmeden evvel yıkayın

Yumurta yıkanmadan, kuru olarak, buzdolabında 2-3 hafta tazeliğini yitirmeden saklanabiliyor, yıkanarak konması halinde daha acele bayatlıyor ve bozuluyor. Kullanmadan evvel ise kesinlikle yıkayın, böylece lekeli yumurtadaki mikropların yumurtanın içine girmesi önleyebilirsiniz.Yumurtayla temas ettikten sonra ise ellerinizi yıkamayı bakımsızlık etmeyin.

Dondurulmuş sebzeleri hemen pişirin

Sebzeleri hafif haşlayarak veya arındıktan sonra harcanacak kadar porsiyonlara ayırıp öyle dondurun. Kullanacağınız zaman dışarıda çözdürmeden hemen pişirmeye itina gösterin.

Kesme tahtasını nemli kullanmayın

Kesme tahtası için en uygun materyal hakikatinde sırçadır. Fakat çoğunlukla ahşap ve plastik kesme tahtaları kullanıyoruz. Kesme tahtalarını operasyonun ardından hemen yıkayıp sirkeyle arındıktan sonra zaman kaybetmeden kurumaya vazgeçin. Zira özellikle ahşap kesme tahtaları nemli kaldıklarında bakterilerin oluşmaları için oldukça iyi bir etraf oluşturuyorlar. Tahtanızın üzerinde çok çizik varsa kesinlikle zımparalamanız gerekiyor. Özelikle ham etlerde faydalandığınız mutfak vasıta gereçlerini ise çok iyi deviremeden diğer gıdaları hazırlamak için kullanmayın, hatta ham et için değişik bir kesme tahtası seçmenizde fayda var.

Harcarken

Hava almış konserve gıdaları yemeyin

Konserve paketlerinin şişmiş, bombe yapmış olanlarını kullanmayın. Paslı, içindeki akışkanı sızdıran ezik kolilerden kaçının” diyen Beslenme ve Perhiz Uzmanı İpek Ertan konutta yapılmış konservelerde de dikkatli olmanız gerektiğini belirterek şu ihtarlarda bulundu: “Hava almış konserveler tat, koku ve görüntüde rastgele bir farklılık göstermiyorlarsa dahi netlikle harcamayın. Kapağını açtıktan sonra içindeki yiyecek fışkıran konserveleri de hemen atın”

Mayonezden kaçının

Mayonez veya onun gibi içerisinde ham yumurta bulunan sosların yaz aylarında çok dikkatli harcanmaları, hatta yenilmemeleri gerekiyor. Özellikle dışarda yemek besininiz zaman içine mayonez ilave edilmiş gıdaları seçim etmemeniz, yaz aylarında karşılaşılabileceğiniz yiyecek zehirlenmelerinden korunmanız ismine çok ehemmiyetli bir adım olacaktır.

Pastörize sütleri 2-3 günde harcayın

Sütün pastörize olmasına dikkat edin ve kolisini açtıktan sonra 2-3 günde tamamlayın. Uzun ömürlü sütleri tetra-temiz kolilerde ve açılmadan, oda sıcaklığında 1.5 ay, buzdolabında 3 ay; yoğurtları kapalı olarak 1 hafta buzdolabına gizleyebilirsiniz. Sütü sarih olarak almışsanız 5 dakika kaynatmalı ve hemen soğutmalısınız. Soğuttuktan sonra buzdolabında en fazla 3 gün bekletebilirsiniz.

Dans et ki kemiklerin eforlu kalsın

Dans et ki kemiklerin eforlu kalsın

Kemik erimesi bir öbür ismiyle osteoporoz, kemik dokusunun mikromimarisindeki bozulma ve kemik kitlesinde eksilme sebebiyle kemik kırılganlığında çoğalma ile sonuçlanan bir hastalıktır. Medical Park Gaziosmanpaşa Sağlık Kurumu Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Ünal, hastalığı “Daha kolay bir ifadeyle kemiklerimizin mineral yoğunluğu eksildiği için, sertliklerinin ve dayanıklılığının eksilip niteliğinin bozulması neticeyi daha cılız ve kırılabilir bir hale gelmesidir” biçiminde tasvir ederken, nedenleri, tehlike grupları ve rehabilitasyon usulleri hakkında şu bilgileri verdi:

kemik

Popülasyon ihtiyarlıyor hastalık çoğalıyor

Osteoporozda kemiğin darbelere olan karşı mukavemeti eksilir. Başka Bir Deyişle kolay düşme ve çarpmalarla dahi kırıklar alana gelebilir. Ehemmiyetli bir ulus sıhhati problemidir. Tüm dünyada ve ülkemizde 60-70 yaşından sonra bayanların üçte biri ile üçte ikisinde osteoporoz hastalığı vardır. Dünya popülasyonu giderek ihtiyarlamaktadır. Buna bağlı olarak da osteoproz ve kırık görülme oranı giderek çoğalmadır.

Kırıktan evvel teşhis edilebilir

Osteoporoz, bir kırık oluşuncaya kadar suskun bir hastalıktır. Hiçbir bulgu veya belirti vermez. Kırıklar, minimal travmalarla veya bazen travmasız oluşur, özellikle yaşlılarda sıktır. Osteoporoz, kırıklar oluşmadan da tanısı konabilen, zorunlu ihtiyatlarla ve rehabilitasyonlarla, kırıkların yaratacağı sıhhat meselelerinin önlenebildiği bir hastalıktır.

Kafein kalsiyumun emilimini eksiltiyor

Tüm bayan ve erkekler osteoporoz tehlikeli açısından değerlendirilmelidir. Tehlike etkenleri ne kadar fazlaysa kırık tehlikeyi de o denli yüksek olacaktır. 50 yaş üzerinde olmak, bayan olmak, erken yaşta menopoza girmek, erkekte erkeklik hormonu olan testosteronun beceriksizliği, kalsiyum ve vitamin D’den noksan beslenmek, hareketsiz hayat sürmek, sigara, içki veya kafein harcamak, daha evvelden bazı hastalıkları geçirmiş olmak astım, tip 1 diyabet, romatoid artirt, zehirli guatr, vb. öbür tehlike etkenleri arasında sayılabilir. Kafein kalsiyum emilimini eksiltir ve idrarla kalsiyum atılımını artırır. Kafein tüketiminin çoğalışı kırık tehlikesini artırır.

kemik erimesi

Beslenme ve egzersiz önleyici tesire sahip

Öncelikle yeterli kalsiyum ve vitamin D alınmalı, egzersiz yapılmalı, sigara ve içkiden uzak durulmalıdır. Bu önleyici genel rehabilitasyonun yanı gizeme osteoporoz tespit edilen hastalarda uzun süreli kullandığımız ilaçlar vardır. Bu ilaçlar haftada bir gün kullanıldığı gibi ayda bir veya senede bir kere kullanılan ilaçlar biçimindedir. Bu rehabilitasyonlara yeniden kalsiyum ve vitamin D ilave edilir. Ayrıca yaşlı bireylerde düşmenin yasaklanması mümkün kırık gelişimini eksiltir.

Dans et

Egzersiz kırık ve düşme tehlikesini eksiltir. Kalp damar sıhhatine katkısı yanında çeviklik, güç, duruş, ve denge hünerlerini geliştirir. Kemik yoğunluğunu pozitif istikamette artırır. Yürüme, jogging, merdiven çıkma, dans etme, pilates, tenis, vb. önerilmektedir. Bu egzersizlerin rastgele birinin haftada 3-4 gün olmak üzere 30-60 dakikalık zamanlarda yapılması önerilmektedir. Yüzme kemik kütlesini artırmaz ancak adale eforunu artırması sebebiyle bereketli olabilmektedir. Ancak, bu hastalar kalp damar hastalıkları güzergahından değerlendirildikten sonra kendilerine en uygun olabilecek egzersiz yapma güzergahından teşvik edilmelidirler.

dans

Dolaysız güneş ışığına lüzum var

Güneşlenmek osteoporoz rehabilitasyonunda ve osteoporozdan korunmada ehemmiyetlidir. Vitamin D yüzde 10-20 besinlerle alınırken ehemmiyetli bir kısmı başka bir deyişle yüzde 80-90 güneşten gelen ultraviyole ışınlarının tesiri ile ciltte birleşimlenir. Bu birleşim için cilde dolaysız güneş ışığı gelmelidir. El surat bacak gibi sarih gölgelerin 20-30 dakika güneşe maruz kalması yeterli vitamin D birleşimlenmesine dayanakçı olur. Burada ehemmiyetli bir nokta etmen 15 ve üzeri güneş gözetici kremleri güneş ışığının tene erişmesini maniler. Sırça ve tül arttan güneşlenmek de aynı biçimde vitamin D birleşimini maniler.

Yedikleriniz kemiklerinizi tesirler

Balanslı beslenme genel sıhhatimiz üzerine olduğu kadar kemik sıhhati üzerine de son derece ehemmiyetlidir.

– Süt ve süt mahsulleri, et, yumurta, kuru baklagiller, taze sebze ve meyve, ekmek ve hububat grubu olmak üzere dört gıda grubundan şahsın lüzumuna göre uygun ölçülerde harcanması gerekir. Kemiklerimizin yüzde 90’ınını kalsiyum ve fosfor oluşturur. Ayrıca bu iki mineral dışında protein, magnezium, çinko, demir, florid ve başta vitamin D olmak üzere bazı vitaminler de olağan kemik sıhhati açısından son derece ehemmiyetli gıda öğeleridir.

– Kalsiyumdan zengin beslenmek gerekir. Kalsiyumdan zengin yiyecekler arasında süt mahsulleri süt, peynir, yoğurt, brokoli, yeşil yapraklı sebzeler, kurutulmuş meyveler, fındık, çekirdek ve bakliyat gibi gıda maddeleri bulunmaktadır. Yetişkin bir insanda günde 1000-1200 mg. kalsiyum alınması öneri dilmektedir.

– Tuzu eksiltmek gerekir.

– Güneş ışığından daha fazla yararlanmaya çalışmak, günde 700-800 IU vitamin D almak gerekir.

– Et ve et mahsulleri gibi proteinden zengin besinleri gereğinden fazla yememek gerekir.

– Kafein kapsayan kahve, kola, çikolata gibi yiyecekler fazla harcanmamalıdır.

– Sigara ve içkiden uzak durmak gerekir.

Et benlerini dikkate alın

Et benlerini dikkate alın

Clinimed Cildiye Muayenehaneyi Uzmanlarından Dr. Elif Ebru Güner, sık görülen et benlerinin hormon bozukluğu bulgusu olabileceğini söyledi. Dr. Elif Ebru Güner, “Genetik yapımıza ve aile hikayemize göre benlerin 1/3’ü doğuştan, 2/3’ü sonradan büyüyor. İnsanlar benlerin çoğunun doğuştan olduğunu sonradan büyüyenlerin mahzurlu olabileceğini düşünüyor. Oysa bireyde takribî olarak 30 yaşına kadar yeni ben gelişimi devam edebiliyor.” dedi.

Cilt ile aynı renkte oluşan et benlerinin ise daha çok 30-40 yaşından sonra görüldüğünü ifade eden Cildiye Uzmanı Dr. Elif Ebru Güner, “Kiloluluk, gebelik, menopoz ve hormon hastalıkları et benlerinin artmasına neden olabilir. Et benler hastayı rahatsız ediyorsa, çok kısa bir operasyon ile alınmaları olası. En çok boyun, koltuk altı, üst gövde ve göz etrafında ortaya çıkar. Radyofrekans, kriyoterapi ve cerrahi olarak basitçe rehabilitasyon edilebilirler.” diye konuştu.

Cerrahi işlemle alınabiliyor

Et benleri çok fazla rakamda ve yaygınsa, hastada bağırsak polipleri ve hormon bozukluğunun kesinlikle incelenmesini öneren Dr. Elif Ebru Güner, şunlara dikkat çekti: “Diyabetli şahısların boyun kenarında, kasıklarında ve koltuk altlarında gördüğümüz et benleri sürtünme ve kaşıma sebebiyle kanama, kopma yapacak olursa tehlike yaratır. Bunlar çok gelişmeden cildiye doktoru tarafından alınmalı. Bu et benleri ip bağlayarak düşürmeye çalışmak, asitli ilaç sürmek doğru olmayan yaklaşımlardır.”

Page 1 of 21 2