Uyumadan evvel telefona bakmak hasta ediyor

Uyumadan evvel telefona bakmak hasta ediyor

7’den 70′ e herkesin elindeki uslu telefonlar, yaşamın her anında yanımızda. Tam gün elimizden düşürmediğimiz bu telefonlar, uyurken de hemen yanı başımızda duruyor. Büyük bir kısmımız da uyumadan evvel son bir defa sosyal mecralar, haberler veya başka şeylere bakmak için uslu telefonlara bakıyoruz. Peki bu alışkanlığın bizi hasta ettiğini öğreniyor musunuz?

Gece suni ışık, uyku ve kurnazlığı tertip eden melatonin hormonu yapımını bastırır. Düşük melatonin bunalım, kanser, obezite, kalp hastalıkları ve kırılgan bağışıklık sistemi ile sonuçlanabilir. Bu sebeple erken yatmak sıhhatiniz için iyi bir seçim olacaktır.

Bacak kramplarının muhtemel nedenleri

Bacak kramplarının muhtemel nedenleri

Bacak krampları; ayakları, baldırları ve uyluk adalelerini etkileyen yaygın görülen meselelerden birisidir. Özellikle gece görülen bacak krampları; bacak adalelerinin ani, acı verici ve istemsiz kasılmalarını kapsar. Bacak kramplarının muhtemel nedenleri kesin olarak öğrenilmese de hasarsız olarak kabul edilir. Ancak bazı vaziyetlerde, diyabet veya periferik atardamar hastalığı gibi altta uyuyan bir hastalıkla iletişimli olabilir.

Gece görülen bacak krampları nedir?

Özellikle geceleri görülen bacak krampları, gece süresince bacaklarda alana gelen sızılardır. Genellikle uykudan uyanmalara neden olacak biçimde şiddetli sezilir. Bu kramplar çoğunlukla baldır adalelerinde alana kazanç, fakat aynı zamanda uyluk veya ayaklarda da oluşabilir. Gece bacak krampları oldukça sızılıdır ve etkilenen adalelerin sıkı veya düğümlü gibi sezilmesine neden olur. Semptomlar birkaç saniyeden birkaç dakikaya kadar sürebilir. Kramp gittikten sonra adale sızısı da olabilir. Gece oluşan bacak krampları, 50 yaşın üstündeki erişkinlerde daha sık görülür, fakat aynı zamanda genç erişkinlerde ve çocuklarda da görülür. Bu sızılardan hem erkekler hem de bayanlar denk biçimde etkilenir.

Bacak kramplarının muhtemel nedenleri

Bazı analistler, bacak kramplarının sebebini çağdaş hayat stiline bağlıyor. Atalarımızın yaşamı, çömelerek bacak tendonları ve adaleleri uzatan bir pozisyonda geçmişken, modern hayatta çoğunlukla çömelme gereksinimi ortadan kalktığı için krampların görülme sıklığının çoğaldırdığı düşünülüyor. Öbür uzmanlar, uyuduğumuzda ayağımızın genellikle “plantar fleksiyon” pozisyonunda olduğunu, başka bir deyişle ayak parmaklarının bizden uzaklaştığını ve baldır adalelerini kısalttığını gözlemlemişler. Ayak uzun süre bu pozisyonda kaldığında, ayaklarınızın minik hareketlerinin dahi krampı tetikleyebileceğini söylüyorlar.

Şayet bacaklarınıza sıklıkla sızılı kramplar giriyorsa, dikkat: Potasyum beceriksizliğiniz olabilir. Sporcular üzerinde yapılan bir araştırmada, fazla fiziksel etkinlik ve terlemeye bağlı olarak potasyum beceriksizliğine uğradıkları ve bu gidişatın adale sistemleri üzerinde negatif tesirlere neden olarak kramp yaşadıkları gösterildi. Muz, kapsadığı potasyum ve magnezyum ile adalelerin hafiflemesini sağlar. Özellikle uyku sırasında bacak krampları yaşıyorsanız, yatmadan evvel bir adet muz tüketimini alışkanlık haline getirmelisiniz.

Peki neden yazın çoğalıyor?

Analistler, asap gelişmesi ve onarımının, daha yüksek D vitamini seviyeleri sebebiyle yaz aylarında daha faal olabileceğini söylüyor. Bedeniniz güneşe maruz kalmadan D vitamini üretir. Ve böylece yaz aylarında, D vitaminin seviyeleriniz doruğa çıktığında, bedeniniz bu krampları tetikleyebilir. Bir başka sebebi ise insanlar yaz aylarında kış mevsiminden daha fazla egzersiz yapmaya ve terlemeye meyillidirler. Dolayısıyla, dehidrasyon veya fiziksel etkinlik de tetikleyici olabilir.

Bacak kramplarının bir çok sebebi olabilir

Bu sebeplerden birisi de, bedeninizde alana gelen kalsiyum ve magnezyum beceriksizlikleridir. Her gün ayakta durarak zaman geçiren insanların bu krampları hayata tehlikesinin daha fazla olduğunu gösteren araştırmalar bulunuyor. Bir başka çalışmada, yüksek tansiyon ilaçlarının ve astım ilaçlarının nokturnal kramp yaradılışı açısından daha büyük bir tehlikeyle ilişkilendirildiği görüldü.

Ayak krampları genellikle insanlarda 50 yaşından sonra ortaya çıkar. Bu gidişatın en büyük sebebi ise kemiklerin kalsiyumu yitirmesi ve adalelerin bedeninizi desteklemek için elastikiyetini kaybetmesidir. Ayrıca, ihtiyarladıkça asap ve vasküler işlevimiz daha öncekinden olduğu kadar sağlam değildir. Bu da kramplara yol açar, zira adalelerinize beslenme ve ileti veren asaplarınız bütün olarak çalışmaz.

Gebelik de, bu krampların daha sık görülmesiyle ilişkilidir. Ayrıca dehidrasyonun da kramp yaradılışında bir rol oynadığı düşünülmektedir. Sıcak havalarda yorucu egzersiz yapan sporcular genellikle kramp yaşarlar.

Kramplara neden olabilecek öbür vaziyetler:

– İçki Tüketimi

– Siroz

– İshal

– Düz Ayak Hastalığı

– Bypass Operasyonu

– Hipotiroidizm Veyahut Az Faal Tiroid

– Kronik Böbrek Yetmezliği

– Hemodiyaliz

– 2 Tip Diyabet

– Kanser Rehabilitasyonu

– Adale Bitkinliği

– Damar Hastalığı Ve Venöz Yetmezlik

– Motor Nöron Meseleleri

– Parkinson Hastalığı

– Periferik Atardamar Hastalığı PAD

Gece bacak krampları ile sıkıntılı bacak belirtiyi aynı mıdır?

Sıkıntılı bacak belirtiyi, uykuya geçileceği esnada ortaya çıkan ve genelde bacaklarda oluşan sıkıntılılık nedeniyle aralıksız hareket ettirme isteği, karıncalanma, iğnelenme, batma hissi olarak tanımlanabilir. Birey bacaklarını hareket ettirdiğinde geçici bir süre bu şikayetlerinden kurtulur ve dolayısıyla aralıksız hareket halindedir. Uykuya geçmeyi son derece güçleştiren bu rahatsızlık, çok uykusu geldiği, hatta gözleri kapandığı halde bireyi yattırmaz. Nörolojik bir rahatsızlıktır ve -genellikle- birliktesi Periyodik Bacak Hareketleri PBH ismi verilen bir başka rahatsızlığı da getirir. Gece bacak krampları ile aynı değildir.

Bacak kramplarının rehabilitasyonu nasıl olur?

– Krampların yaradılışını yasaklamak için ayaklarınızı germenin destekçi olduğu gösteren bazı çalışmalar bulunuyor. 2012 senesinde yapılan bir araştırmaya göre, uyumadan hemen evvel, germe hareketi yapan insanların spazm sıklığında % 59’luk bir düşüş yaşadıklarını buldu.

– Beslenmenizde bol ölçüde magnezyum bulundurmanız destekçi olabilir. Fasulye, fındık, kepekli hububatlar ve yeşil yapraklı sebzeler iyi bir magnezyum kaynağıdır.

– Ayrıca, gün süresince daha fazla su içmeye de çalışabilirsiniz özellikle egzersiz yapıyorsanız. B vitaminleri alarak minik bir çalışma da destekçi olabilir.

– Özellikle yazın gün içinde daha fazla su içmeye de çalışabilirsiniz. B vitaminleri alma da krampları önlemeye destekçi olabilir.

Bacak kramplarının önlenmesine destekçi olabilecek hareketler

– Ayaklarınızı bir yastıkla destekleyerek veyahut ayakları yatağın kenarına sıkıştırıp uyuyarak krampları önleyebilirsiniz.

– Özellikle düz ayak probleminiz varsa uygun kunduralar giymeniz krampın önlenmesine destekçi olabilir.

– Yeterli egzersiz yapmak formda kalmanıza destekçi olur. Egzersiz yaparsanız, programınızın size uygun olduğundan emin olun. Uzun süre yorulmaktan ve fazla idmandan kaçının. Ve başlamadan evvel her zaman ısınmayı unutmayın.

Bacak kramplarını önlemek için egzersizler

Altta uyuyan değişik bir sebebi yoksa, bacak kramplarını önlemek için germe egzersizleri destekçi olabilir. Şayet kramplar, baldır adalesindeyse, bunları sınayabilirsiniz:

– Bacakları düzenleyin ve baldır adalelerini germek için ayakları dizlere doğru çekin.

– Birkaç dakikalığına yürüyün.

– Suratınız duvara dönük biçimde duvardan takribî 60 cm uzakta durun. Ellerini duvara dayayarak topuklar yerdeyken uzanabilecek en üst noktaya uzanıp 30 saniye bu pozisyonda kalın. Bu hareketi günde birkaç kere yapabilirsiniz.

Bu egzersizler, günde iki veya üç kere yapılırsa, krampları rahatlatmaya ve gelecekteki oluşabilecek krampları önlemeye destekçi olabilir.

Doç. Dr. Halit Yerebakan

özel içeriğidir.

Sızı kesiciler gece yattırmıyor

Sızı kesiciler gece yattırmıyor

Hekim Mehmet Öz ve Uyku Uzmanı Hekim Carol Ash sızı kesicilerin neden uykudan uyanmalara neden olduğunu anlatıyor.

Continue reading …

Bu saatlerde kesinlikle yatmalısınız

Bu saatlerde kesinlikle yatmalısınız

Grip salgınının 7’den 70’e kol dolaştığı bugünlerde, uzmanlardan sık sık sıhhatli beslenme ve hijyen kaidelerine dikkat edilmesi gerektiğine müteveccih söylemeler geliyor. Griple çabada, sıhhatli beslenme ve hijyen kadar “sıhhatli bir uyku” da son derece ehemmiyetli rol oynuyor. Zira uykusuzluk, gribe ve bir hayli hastalığa davetiye çıkardığı gibi, hastalıkların iyileşme sürecini yavaşlatıyor.

Büyülü hormon: Melatonin

Yoğun ve yorucu iş temposuna bir de uykusuzluk ve grip salgını ilave edilince, beden iyice eforsuz düşüyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Ebru Aydın, nitelikli ve sıhhatli bir uyku ile hastalıklarla çabada ehemmiyetli yol alınabileceğini belirtiyor.

Uyku sırasında özellikle de karanlıkta salgılanan melatonin hormonu, bedene tepeden tırnağa fayda sağlıyor.

Peki melatonin hormonunun en fazla salgılandığı saatler hangileri?

Dr. Ebru Aydın, “Melatonin salgılanan saatleri insanların kaçırmaması gerekiyor. Melatonin hormonu özellikle gece 11’den sonra salgılanmaya başlıyor ve gece 2’ye kadar en üst seviyeye çıkıyor. Sabaha doğru da yavaş yavaş eksiliyor. O sebeple özellikle bu saatlerdeki uykuyu kaçırmamak gerekiyor. Tabi melatonin hormonunun en çok karanlıkta salgılandığını unutmamak gerekir. Bu sebeple yatılan yerin karanlık olması, gece lambası kullanılmaması çok ehemmiyetli” diyor.

Uyku süresi şahıstan şahsa farklılık gösterebilir

Gereksinim dinlenen uyku saati şahıstan şahsa değişiklik gösteriyor. Kimi 8 saatlik uykuyla kendini dinç sezerken, kimine 6 saat yetiyor da çoğalıyor. Buna rağmen Dr. Ebru Aydın, genel olarak vasati 7 saat insanların yatması gerektiğini söylüyor ve uyarıyor: “Kuvetli bir bağışıklık sistemi, sıhhatli bir ömür için 6 saatten az yatmamak gerekiyor. 6 saatten az yatan bireylerde misalin kalp hastalıkları daha fazla izleniyor. Gündüz uykularının çok fazla ehemmiyeti yok. Ehemmiyetli ve lüzumlu olan gece 11’den sonra yatmak. Ancak sıhhatli ve nitelikli uyku için netlikle karanlık civar koşul. Televizyon başında yatmak ise, son derece sıhhatsiz ve yanlış. Bu arada oda ısısı da çok sıcak olmamalı.”

Rehabilitasyon edilmezse diş yüzeyinde çatlaklar oluşuyor

Rehabilitasyon edilmezse diş yüzeyinde çatlaklar oluşuyor

Diş sıkma hastalığı olarak öğrenilen bruksizm, rehabilitasyonu muhtemel bir hastalıktır. Genellikle uyku sırasında çene hareketlerinin bayağıdan daha güçlü izlemesiyle büyüyor.

Kulak çınlaması ve çenede kayma görülür

Bruksizm, hastalığının gelişimi hakkında muhtelif görüşler olsa da hastalığın en ehemmiyetli sebebinin stres olduğuna dair bir görüş birliği var. Öyle ki stres, bruksizmin ortaya çıkışındaki ehemmiyetli bir neden olmakla kalmayıp, hastalığın şiddetini de artırıyor. Bir yakınınız sizi, uyku sırasında güçlü bir biçimde dişlerinizi sıktığınıza dair uyardıysa, bruksizm hastası olduğunuzu söyleyebiliriz. Kulak, baş ve çene sızıları, ağzınızı açtığınızda çene ekleminden ses gelmesi, kulak çınlaması, çenede kayma ve ağız açmada zorlanma bruksizm hastalığının başlıca bulgularıdır. Bu tablo uzun vakit rastgele muayenehane bulgu vermeden devam ederek hastalığın zamanla akut hale gelmesine yol açıyor.

Dişlerdeki mine dokusu inceliyor

Dr. Tanfer, “Bruksizm, rehabilitasyonu muhtemel olan hastalıklar arasında yer alıyor. Hastalığın rehabilitasyonunda dişler ve çene ekleminde oluşabilecek kalıcı zararları önlemek ve hastanın sızı şikayetlerini gidermek hedefleniyor. Rehabilitasyonda kilit noktayı ise hastalığın mesulü olan stresin ortadan kaldırılması oluşturuyor. Dişlerin koruma altına alınması ise rehabilitasyonu destekleyici bir rol oynuyor. Hastalık çekilmez seviyeye eriştiğinde hastalar doktora müracaat etiyor. Müracaat Eten hastalarda yapılan tetkikte güçlü sıkmaya bağlı eskimeyle ortaya çıkan diş boyu kısalığı ve diş yüzeylerinde ince hatlı çatlaklar görülüyor. Hastalarda sıcak-soğuk hassasiyeti, dişlerdeki mine dokusunun incelmesi sebebiyle anormal bir hal almış oluyor. Rastgele bir travma olmadığı halde diş mine kırıkları ve geçmişte yapılmış onarımlarda kırılmalar da görülüyor” diyerek diş doktoruna daha erken gidilmesi gerektiğinin ehemmiyetini vurguladı.

Rehabilitasyonda emel uyku sırasında dişler arasındaki teması önlemek

Hastaların uyku sırasında dişlerini güçlü bir biçimde gıcırdatmalarına bağlı olarak büyüyen kalıcı diş ve çene eklemi zararlarını önlemek için ‘gece gözeticileri’ kullanılıyor. Bu gözeticiler uyku sırasında dişler arasındaki teması önleyerek, diş gıcırdatması olarak öğrenilen Bruksizm hastalığının rehabilitasyonunda en ehemmiyetli rolü oynuyor. Bazı olaylarda bu gözeticiler, tek vasıta olarak yeterli olmayabiliyor. Böyle vaziyetlerde gece gözeticilerine ek olarak stres terapisi, rahat bir uyku sağlayacak ihtiyatlar, yetersiz dişlerin yerini takma dişlerle doldurma, adale hafifletici ilaçlar, meseleli diş dolgusu ve kaplamaların baştan yapılması gibi rehabilitasyonu destekleyen uygulamalara da müracaat etiliyor.

Göze gelmeyin

Göze gelmeyin

İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ziya Mocan, göze iyi gelen besinleri şöyle sıralıyor:

– Beta karoten ve E vitamini katarakt büyümesini önler.

– Katarakta karşı en iyi koruma sağlayan gıdalardan ıspanak, tatlı patates ve kış kabağı ilk sıralardadır.

– Fındık, kivi, mango, domates gibi E vitamini zengini besinler göz sağlığınıza gözetir.

– Fosfordan zengin besinler harcayın. Balık en ehemmiyetli fosfor kaynağıdır.

A vitamini noksanlığı göz kuruluğu ve gece âmâlığına neden olabilir. Bu sebeple görmenin barizleşmesi için bol kayısı, brokoli, mango, balkabağı ve sarı kabağı gibi besinleri yiyin.

– Süt mahsulleri ve tüm kırmızı, yeşil, turuncu meyve ve sebzelerde A vitamininden zengindir.

– Diyabet hastalarının gözlerini gözetmeleri için kumpaslı olarak C vitamini almaları zorunludur. Zira C vitamini şeker hastalığının asaplar ile damarlar üzerindeki negatif tesirlerini ve zararı önler. Kırmızı ve yeşil biber ile narenciye C vitamininden zengindir.

5 adımda libidonuzu çoğaldırın

5 adımda libidonuzu çoğaldırın

Testosteron hormonu ilk olarak libidodan mesuldür. Değişik misyonları ise metabolizmamızı, ruh halimizi, enerjimizi hakimiyet etmektir. Testosteron ölçüsünün eksilmesi hem erkek hem de bayanlarda libidonun eksilmesine neden olur. Yrd. Doç. Dr. Gamze Şenbursa, libido ve testesteron seviyesinin optimal seviyeye erişmesi için neler yapılması gerektiği hakkında şu bilgileri verdi:

Ağırlık antremanı yapın

Egzersiz sırasında ağırlık idmanı yapınız. Yağ yakmanın özgüveni çoğaldırmak için şahane bir yol olduğu öğrenilmektedir. Aynı zamanda yapılan çalışmalar egzersiz yapan fertlerin bedenleriyle daha basit temas kurabildiklerini göstermiştir.

Kereviz ve çikolata yiyin

Bazı gıdaların testesteron üzerine dolaysız tesiri bulunmaktadır. Kereviz ve çikolata hem erkek hem de bayanda cinsel isteği çoğaldırıcı tesir yaratmaktadır. İstiridye de testosteronu çoğaldırıcı özelliğe sahip olup sadece erkeklerde tesirlidir. Kabak çekirdeği çok ölçüde çinko kapsar, çinko da testosteron ölçüsünün çoğalmasını sağlar.

Stresi netlikle eksiltin

Stres ile baş etme usulleri ile alakalı profesyonel dayanak alabilirsiniz.

Kumpaslı yatın

Niteliksiz-kumpassız uyku alışkanlıkları ve gece yaşamı hormonal balansın bozulmasına yol açmaktadır. Az yattığınızda, hormonlar balanssızlaşır ve zaman içinde cinsel isteğinizi kaybedebilirsiniz. İçki özellikle bayanların libidosunu ehemmiyetli oranda eksiltmektedir.

Kimyon ve tarçın

Bazı meşrubatların da afrodizyak tesiri olduğu öğrenilmektedir. Misalin elma suyunu kimyon ve tarçın ilave ederek içebilirsiniz. Kahve, en iyi libido kuvvetlendirici olabilir. Hindistan’da karanfil, asırlardır erkek cinsel işlev bozukluğunu rehabilitasyon etmek için kullanılmaktadır. Karanfil şarabı seçim edebilirsiniz.

Testosteron nedir

Hormonların yalnızca faize işlevlerimizden mesul değildir. Faize de bile olmak üzere ruh halimizden, uykumuza; iştahın eksilmesinden iştahın çoğalmasına ve elbette libidomuza kadar her şeyi tertip ederler. Aynı anda bir hayli işlev yerine getirmek üzere bedenimizde 200’den fazla hormon salgılanmaktadır. Bunlardan biri de Testosteron hormonudur. Testosteron hormonu ilk olarak libidodan mesuldür. Değişik misyonları ise metabolizmamızı, ruh halimizi, enerjimizi hakimiyet etmektir. Testosteron ölçüsünün eksilmesi hem erkek hem de bayanlarda libidonun eksilmesine, kalıcı kilo almaya, bitkinliğe, anksiyete ve bunalıma, sindirim meselelerine, süratli ihtiyarlamaya neden olur. Ayrıca genel hastalık riskini çoğaldırır.

Libido nedir

Düşük libido, cinsel etkinliğe karşı eksilmiş alaka demektir. Zaman zaman cinsel ilişkiye olan alakanın kaybolması yaygındır zira libido seviyeleri hayat boyu değişir. Uzun bir vakit için düşük libido evham yaratabilir. Düşük libido bazen altta uyuyan sıhhat problemlerinin de bir göstergesi olabilir.

Libidonun düşmesinin sebebi

Testosteron seviyesinin düşük olması düşük libidonun başta gelen sebebidir. Testosteron seviyesi; desilitre başına 300 ila 350 nanogramın altına düştüğünde, düşük testosteron veya düşük T olarak kabul edilir ng / dL. Testosteron seviyesi düştüğünde, seks tutkunuz da eksilir.

İlaçlar: Eksilen testosteron, ihtiyarlamanın banal bir parçasıdır. Fakat testosteronda ciddi bir düşüş libidoda eksilmeye yol açabilir. Bununla beraber bazı ilaçlar, testosteron seviyelerini düşürür, bu da düşük libidoya yol açabilir. Misalin, ACE inhibitörleri ve beta blokerler gibi tansiyon ilaçları boşalmayı ve ereksiyonları önleyebilir.

Tedirgin bacak belirtiyi RSL: Bacaklarınızı hareket ettirmek için hakimiyet edilemeyen güdüdür. Bir çalışmada, RLS’li erkeklerin, RLS’si olmayanlara göre erektil disfonksiyon bir erkeğin ereksiyona sahip olmadığı vaziyettir geliştirme tehlikeyi daha yüksek bulunmuştur.

Bunalım: Bireyin tüm yaşamını tesirler. Bunalımı olan bireyler, bir zamanlar zevkli buldukları etkinliklere karşı dikkatsizlik yaşarlar. Buna seks de dahildir. Ayrıca kullanılan antidepresan ilaçlarının libidoyu eksiltici tesiri bulunmaktadır.

Stres: Hormon seviyelerini bozar, atardamarları daraltır. Bu daralma kan akışını kısıtlar ve potansiyel olarak erektil disfonksiyona neden olur. The Journal of Nervous and Mental Disease’de yapılan bir çalışmada, psikolojik bulgulardan ve ilişki niteliğinden ayrı olarak stresin cinsel meselelere doğrudan tesiri olduğu düşüncesi desteklenmiştir.

Uyku apnesi: Muayenehane Endokrinoloji ve Metabolizma Dergisi’nde JCEM yapılan bir çalışmada obstrüktif uyku apnesine OSA sahip erkeklerin testosteron seviyelerinin daha düşük olduğu bulunmuştur. Analistler şiddetli uyku apnesi olan erkeklerin takribî yarısının gece süresince çok düşük testosteron seviyelerine sahip olduklarını bulmuşlardır. Dolayısıyla uyku problemleri ile testosteron arasında ciddi bir irtibat bulunmaktadır.

Uyku ile doğru sandığımız yanlışlarımız

Uyku ile doğru sandığımız yanlışlarımız

Nitelikli bir uyku bizi güne hazırlayan bir yenilenme yarıyılı olmasının ötesinde, beynimizin ve vücudumuzun cingözken yapamadığı işlevleri yerine getirmesini de sağlıyor. Uykunun yeterli ve nitelikli olması hem daha sıhhatli olmamız, hem de gündüz kendimizi daha iyi sezmemiz için çok ehemmiyetli. Ancak cemiyette uyku ile alakalı doğru sanılan yanılgılı bilgiler sebebiyle yapılan yanlışlar, uykusuzluk ve gündüz fazla uyku gibi bir hayli uyku bozukluğuna yol açarken, aynı zamanda tanı ile rehabilitasyonun da gecikmesine neden olabiliyor. Acıbadem Üniversitesi Atakent Sağlık Kurumu Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Aksu cemiyette senelerdir kulaktan kulağa dağılan ve doğru sanılan yanlış bilgileri anlattı, ehemmiyetli tekliflerde bulundu.

Sıhhatli uyku en az 8 saat olmalı

Doğrusu: Cemiyette en çok inanılan yanılgılı bilgilerden biri. Sanılanın aksine, sıhhatli uyku süresi şahıstan bireye değişiyor. Bu zamanın genlerimizde tanımlanmış olduğuna işaret eden Prof. Dr. Murat Aksu laflarına şöyle devam ediyor: “Bu vakti değiştirmemiz çok muhtemel değil. Bununla beraber, şayet gece uykusu sıhhatsizse, misalin sık dağılınıyorsa, şüphesiz yatakta geçirilen toplam müddet uzayacaktır. Bu da bir uyku bozukluğunun bulgusudur.” dedi.

Akşam meşrubatım bir fincan kahve uykumu yasaklamaz

Doğrusu: Kahve ve çayda bulunan maddeler uykuyu başlatan beyin hücrelerinde negatif tesir oluşturuyor ve uykuya geçişimizi güçleştiriyorlar. Bu gidişat şahsi değişiklik gösterse de genel olarak, kahve, çay, enerji meşrubatları ve kafein kapsayan değişik maddelerin uykuyu bozan tesirleri 6 saate kadar uzayabiliyor. Başka Bir Deyişle öğleden sonra içilen koyu kahve veya çay, gece uykuya dalmayı güçleştirebiliyor.

Az yatmak daha iyidir

Doğrusu: Az yatmak, beynimizin yalnızca uykuda yapabildiği bazı işlevleri gerçekleştirmesini yasaklıyor. Misalin bazı bilme ve hafıza işlevleri için uyku koşul. Az yatmak bu hafıza işlevlerinin yerine getirilmesini önlüyor. Bunun sonucunda da daha güç bilir ve anlar hale geliniyor. Yeniden bunun gibi bazı metabolik faaliyetlerin ve iştah tertip etmesinin sağlanması için de sıhhatli bir uyku-açıkgözlük döngüsü çok ehemmiyetli. İşte bütün de bu sebeple beceriksiz yatmak kilo alımıyla sonuçlanıyor.

Uyku Apne Belirtiyi fazla kilolu bireylerin hastalığıdır

Doğrusu: Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Aksu cemiyetteki yaygın inanışın aksine Uyku Apne Belirtiyi’nun hakikatinde her yaşta ve her kiloda görülebildiğini belirterek, “İlerlemiş Uyku Apne Belirtiyi’nda hastalar çoğunlukla kilolu oluyorlar ama bu hastalığın bir neticeyidir. Başka Bir Deyişle kilolu oldukları için hasta değillerdir; aksine hastalandıkları için kilo almış oluyorlar” diyor.

Her uyku hastalığının tanısı için uyku testi koşul

Doğrusu: Uyku testi de denilen polisomnografi uyku hastalıklarının tanısında en sık kullanılan bir laboratuvar usulü. “Ancak bu test, her uyku hastalığının tanısı için koşul değildir” söylemesinde bulunan Prof. Dr. Murat Aksu laflarına şöyle devam ediyor: “Uyku hastalıklarının tanısı, tüm değişik hastalıklarda olduğu gibi hastanın şikayetlerinin anlaşılması, tetkik edilmesi ve lüzumlu gidişatlarda uyku testi ile değişik laboratuvar muayenelerinin yapılmasıyla konuyor. Başka Bir Deyişle uyku testi, ehemmiyetli bir tanı usulüdür ama her uyku hastalığının tanısı için lüzumlu bir test değildir.” dedi.

Gece yatamadığım için gündüz yatmalıyım

Doğrusu: Bu netlikle yanlış bir bilgi. Hakikatinde insan beyni gece uyku, gündüz açıkgözlük için hazırdır. Gece yatamayan bir şahsın, gündüz yatması bir sonraki geceyi yeniden uykulu geçirmesine neden oluyor.

Gece geç uyursam sabah geç kalkmalıyım

Doğrusu: Sıhhatli uyku için en ehemmiyetli koşullardan biri, kalkma saatini muhtemel olduğunca değişmezlemek. Dolayısıyla gece kaçta uyunursa uyunsun sabah aynı saatte kalkmalı. Hatta hafta sonu-hafta içi, iş günü-tatil günü fark etmeksizin sabahları aynı saatte yataktan kalkmak, sonraki gece, uykunun sıhhatli olması için en ehemmiyetli kaideyi oluşturuyor.

Uyumadan evvel ne kadar yorulursam, o kadar basit yatarım

Doğrusu: Sanılanın aksine yatağa ne kadar bitkin girersek uykuya dalmamız o kadar güçleşiyor. Bu sebeple, uyuma saatinden birkaç saat evveline kadar olan yarıyılda, ağır fiziksel etkinlik gerektiren işleri yapmamalı, bu saatlerde spordan ve değişik fiziksel etkinliklerden uzak durmalı. Yatağa dinlenmiş olarak girmek uykuya dalmayı basitleştirecektir.

Yatakta kitap okumak, televizyon izlemek uykuya dalmayı basitleştirir

Doğrusu: Yatakta kitap okumak, televizyon izlemek, telefon veya bilgisayarda zaman geçirmek sanılanın bütün aksine uykuya dalmayı güçleştiriyor. Bu cins etkinlikleri, yatak dışında, hatta muhtemelse başka bir odada hakikatleştirmek ve yatağı uyku için kullanmak gerekiyor. Hakikatinde bunun bütün tersi de geçerli. Başka Bir Deyişle yatak dışında yatmak, uyuklamak da sıhhatli uykuyu bozan bir etmen.

Tedirgin Bacak Belirtiyi kendini gece gösteriyor

31 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Tedirgin Bacak Belirtiyi kendini gece gösteriyor

Bacaklarınızda zonklama, ürperme, hareket ettirme isteği ve eş rahatsızlıklar seziyorsanız Tedirgin Bacak Belirtiyi HBS hastalığınız olabilir. Her yaştan insanda görülebilen HBS, nörolojik bir hastalık olup ilerleyen yaşla beraber tesirlerini de artırıyor.

Tedirgin Bacak Belirtiyi’nun cemiyetin ehemmiyetli bir kısmını ilgilendirdiğine dikkat sürükleyen Türkiye Odalar Ve Borsalar Birliği ETÜ Sağlık Kurumu Nöroloji Uzmanı Dr. Esra Mıhçıoğlu, bayanlarda daha sık görülen HBS’nun bulgularından tanı konulmasına, sebeplerinden rehabilitasyon sürecine ve yapılan araştırmalara müteveccih bilgiler verdi.

Tedirgin bacak belirtiyi nedir

HBS, bacaklardaki zonklama, çekilme, ürperme ve eşi rahatsızlık verici hisler ve dizginlenemeyen ve bazen de çok eforlu bacaklarını oynatma güdüsü ile karakterize nörolojik bir hastalıktır. Bulgular öncelikle bireyin rahatladığı veya dinlendiği gece saatlerinde ortaya çıkar ve şiddeti gece süresince çoğalır. Bacakları hareket ettirmek rahatsızlığı geçirir. Sıklıkla paresteziler anormal hisler veya dizesteziler güzel olmayan anormal hisler sınan hislerin şiddeti rahatsız ediciden sızılıya kadar değişir.

Bu gidişatın en ayırt edici ve alışılmadık tarafı uzanmak ve rahatlamaya çalışmak bulguları harekete geçirmektedir. HBS olan bireylerin çoğu uykuya dalmada ve uykuyu devam ettirmede eforluk yaşar. Rehabilitasyon edilmediğinde bu vaziyet gündüz bitkinliğine neden olur. HBS olan hastalar uyku yoksunlukları sebebiyle işlerinin, şahsi ilişkilerinin ve günlük etkinliklerinin bu vaziyetten çok etkilendiğini ifade ederler. Sıklıkla konsantrasyon eforluğu, bellekte bozulma veya günlük misyonları yerine getirmede galibiyetsizlik yaşarlar. Bu vaziyet seyahat etmeyi güçleştirir ve bunalıma neden olabilir.

Görülme ihtimali bayanlarda 2 kat daha fazla

Pek çok çalışma, orta ve şiddetli HBS’nun yetişkinlerin %2-3’ünü etkilediğini göstermiştir. Bazı hastalar ciddiye alınmayacakları, şikayetlerinin hafif olduğu veya vaziyetlerinin rehabilitasyon edilemeyeceği düşünceleriyle tıbbi takviye aramazlar. Bazı doktorlar yanlış bir biçimde bulguları, asaplılık, uykusuzluk, stres, eklem cerahati, adale krampları ve ihtiyarlamaya bağlarlar.

HBS bayanlarda erkeklere göre iki kat daha sık görülür. Her hangi bir yaşta başlayabilir. Pek çok şahıs orta yaş ve sonrasında ciddi biçimde etkilenir. Yaş ilerledikçe bulgular daha sık kazanç ve daha uzun sürer.

HBS olan hastaların %80’inden aşırısı daha sık karşılaşılan bir vaziyet olan uykunun periyodik bacak hareketlerini UPBH yaşarlar. UPBH tipik olarak 15-40 saniyede bir gelen ve bazen tam gece süren istemsiz bacak seğirmeleri veya uyku sırasında görülen atlayıcı hareketlerle karakterizedir. Bulgular gece boyu yineleyen uyanmalara ve ciddi uykusuzluğa neden olur.

Sık görülen işaret ve bulgular

HBS olanlar özellikle otururken veya uyurken bacaklarında karşı konulmaz bir bacaklarını hareket ettirme güdüsünün eşlik ettiği rahatsızlık verici hisler sezerler. Bu hisler daha seyrek kollar karın ve baş bölgesini de tesirler. Her ne kadar bu hisler daha çok bedenin her iki tarafında da sezilirse de tek taraflı da olabilirler.

Bacakları veya bedenin öteki etkilenen kısımları hareket ettirmek rahatsızlığı yatıştırdığından HBS hastaları hisleri eksiltmek veya önlemek için bacaklarını hareket ettirmeye devam ederler. Yürüyüşler yapar, otururken bacaklarını sürekli hareket ettirir ve yatakta döner dururlar.

HBS’nun basmakalıp bir özelliği bulguların akşam saatlerinde şiddetlenmesi ve sabahın erken saatlerinde daha dinlendirici bir uykuya izin verecek biçimde belirli bir vakit bulguların hiç görülmemesidir. Öteki tetikleyici gidişatlar uzun araba yolculukları, sinemada oturmak ve uzun mesafeli uçak yolculukları gibi uzun vakit hareketsiz kalınan gidişatlarıdır. Çoğu şahıs muhtelif nedenlerle uyku zamanları eksilmişse bulguların şiddetlendiğini söyler.

Hem HBS hem de onunla ilişkili tıbbi bir gidişatı olan şahıslarda hastalık süratle şiddetlenme meylindedir. Tersine HBS olanlarda başka ilişkili bir tıbbi vaziyet yoksa ve şikayetler erken yaşta başlamışsa hastalık çok yavaş bir ilerleme gösterir; bulguların kumpaslı olarak ortaya çıkması için seneler geçmesi gerekir.

HBS’nun sebepleri

Çoğu olayda HBS’nun sebebi meçhuldür. Bununla beraber genetik unsurlar olduğu düşünülebilir; HBS sıklıkla ailelerde görülür ve başlangıcı 40 yaşın altında olur. Deliller beyindeki düşük demir seviyelerinin HBS’den mesul olabileceğine işaret etmektedir.

Hatırı sayılır miktarda delil HBS’nun beyindeki akıcı ve anlamlı adale etkinliği ve hareket için lüzumlu olan dopamin kullanan bazal ganglia devrelerinin disfonksiyonu ile ilişkilendirilmiştir. Bu yollardaki aksamalar sıklıkla istemsiz hareketlere neden olur. Bazal ganglianın dopamin kullanan yollarının bir başka hastalığı olan Parkinson hastalığı olan fertlerde HBS da sıklıkla görülür.

HBS alttaki etkenler veya gidişatlarla da ilişkili görünmektedir:

– Böbrek yetmezliği, diyabet ve periferik nöropati gibi kronik hastalıklar.
– Bazı ilaçlar bulguları tutuşturur. Bu ilaçlar bulantı gidericiler metoklopramid veya proklorfenazin, antipsikotik ilaçlar haloperidol veya fenotiyazin türevleri, serotonini yükselten antidepresanlar ve sedatize edici antihistaminik kapsayan soğuk algınlığı ve alerji ilaçlarıdır.
– Hamilelik. Özellikle 3. trimester yarıyılı. Çoğu hadiselerde bulgular doğum sonrası 4. Haftada yatışır.
İçki ve uyku yoksunluğu bazı şahıslarda bulguları tetikleyebilir veya tutuşturabilir. Bu etmenleri eksiltmek veya tamamen ortadan kaldırmak bulguları yatıştırabilir fakat bunların HBS bulgularını tamamen önleyebileceği meçhuldür.

Tanı süreci

HBS için spesifik bir test yoktur. Tanı koymak için 4 esas kriter:

– Akşamları çok makûs olan bulguların sabahları olmaması veya umursamama edilebilir seviyede olması,
– Etkilenen bacağı hareket ettirmek için çok eforlu ve baskın bir lüzum veya güdü, sıklıkla parestezi veya dizestezilerle ilişkili,
– Duyu bulgularının dinlenme, rahatlama veya geçime ile tetiklenmesi,
– Duyu bulgularının hareket ile yatışması ve hareket sürdükçe bu gidişatın devam etmesi.

Nörolojik ve fizik tetkik, hastadan alınan tıbbi hikaye, aile hikayesi ve kullandığı ilaçların listesi dayanakçı olabilir.

Başka tıbbi gidişatları ekarte etmek için laboratuvar testleri yapılabilir. Laboratuvar testlerinde demir beceriksizliği ve öteki vitamin eksilikleri veya HBS ile ilişkili öteki tıbbi gidişatları ortaya çıkarabilir. Bazı hadiselerde hastalığın rehabilitasyonunu etkileyebilecek polisomnografi gibi uyku çalışmaları uyku sırasında beyin dalgaları, kalp atımları, solunum ve bacak hareketlerini tüm gece süresince kaydolan bir test uyku bozukluğunun öteki nedenlerinin varlığını ortaya koyabilir örn: uyku apnesi.

Çocuklarda HBS bazen “sihrime sızıları” veya dikkat beceriksizliği belirtiyi” olarak yanlış tanılanabilir.

HBS nasıl rehabilitasyon edilir

HBS bulguları yatıştırmaya odaklanarak rehabilitasyon edilebilir. Etkilenen bacağı hareket ettirmek geçici bir gevşeme sağlar. Bazen HBS bulguları diyabet veya periferik nöropati gibi ilişkili bir tıbbi gidişatın tespiti ve rehabilitasyonu ile yatıştırılabilir.

Bazı hayat stili farklılıkları ve etkinlikler hafif veya orta şiddette bulguları olanlarda bulguları eksiltebilir. Kafein, içki, tütün tüketimini eksiltme; demir, folik asit ve magnezyum yetersizliklerini karşılama etme; kumpaslı bir uyku paternine geçme ve bunu sürdürme; orta şiddette bir egzersiz programı, bacak masajları sıcak duş alımları veya soğuk ped uygulamaları. Yalnızca demir seviyeleri düşük olanlarda demir replasmanı sınamalıdır. Bu stil tedbirlerle pek çok şahıs bir ölçü gevşeme yaşasa da bulgular seyrek tamamen ortadan kalkar.

İlaçlar genellikle takviyecidir ancak HBS’nu tüm şahıslar için rehabilitasyon edebilecek tek bir ilaç yoktur. Değişik ilaçların sınanması gerekebilir.

HBS rehabilitasyonu için sıklıkla kullanılan ilaçlar

Dopaminerjik casuslar dopamini artıran ilaçlar. Büyük miktarda Parkinson hastalığı rehabilitasyonunda kullanılan bu ilaçların uyku zamanı alındıklarında HBS ve UPBH bulgularını eksilttiği öğrenilmektedir ve birinci alternatif olarak kabul edilirler.

Gabapentin ve pregabalin gibi antikonvülzanlar asap sızılarını, ürperme ve sürünme gibi duyusal hisleri eksiltebilir. Sersemlik, halsizlik ve mahmurluk mümkün yan tesirlerdir.

HBS ile bir ömür

HBS hayat boyu süren bir vaziyettir. Yeniden de aktüel rehabilitasyonlar bozukluğu hakimiyet edebilir, bulguları eksiltebilir ve dinlendirici uyku zamanını artırabilir. Bulgular ihtiyarlamayla giderek makûslaşabilir; bu makûsa gidiş ilişkili tıbbi gidişatı da olanlarda daha hızlı olabilir. Ayrıca bazı şahıslarda iyilik yarıyılları -günler, haftalar, aylarca bulguların görülmemesi- olabilir ancak bulgular genellikle tekerrür ortaya çıkar. HBS tanısı konması Parkinson hastalığı gibi bir başka nörolojik hastalığın da başladığına işaret etmez.

Araştırmalar sürüyor

Tahlilciler dopamin sinyallerinin bozulmuş mesajımının bu hastalıkta bir rolü olabileceğinden şüphelenmişlerdir. Muhtelif konferanslarda hayvan modelleri üzerinde ve demir seviyeleri ile dopamin etkileşimi üzerinde çalışmalara lüzum olduğu vurgulanmıştır. Misalin serum ferritin seviyesinin düşüklüğü demir yetersizliğine işaret eder yaşlı HBS hastalarında hastalığın şiddetini öngörmede yararı olduğunu göstermiştir.

Uykuda soluk almak için rehabilitasyon olmalısınız

30 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Uykuda soluk almak için rehabilitasyon olmalısınız

Uykuda solunum durması olarak belirlenen uyku apnesi, hastaların bitkin uyanmasına ve gün içinde yanlış zamanlarda yatakalmasına yol açabilmesi sebebiyle iş ve sosyal hayatı da negatif etkileyebiliyor. Zamanında rehabilitasyon edilmeyen uyku apnesi ilerleyen yarıyıllarda başta hipertansiyon, ritim bozukluğu, kalp krizi olmak üzere; diyabet, obezite ve hormon bozukluğu gibi ciddi hastalıklara neden olabiliyor. Memorial Hizmet Sağlık Kurumu Kulak Burun Boğaz Bölümü’nden Prof. Dr. Fatma Tülin Kayhan, uyku apnesi ve rehabilitasyonu hakkında bilgi verdi.

Çocuktur horlar demeyin

Uyku sırasında ağız, boğaz ve burun arttaki hava yolunda oluşan darlık varlığında horlama görülebilmektedir. Özellikle çocukluk çağında rehabilitasyon edilmeyen horlamalar ileri yaşta apne büyümesine neden olabilmektedir. Ebeveynlerin, çocukların gece uykularını yakın takibe almaları, uykuda ağzının sarih olup olmadığı, horlama veya hırıltılı soluk almalar emin zaman aralıklarıyla hakimiyet edilmelidir.

Gece rahat yatamayıp gündüz uyukluyorsanız

Uyku apnesi başka bir deyişle uykuda soluk durması hayat niteliğini bozmaktadır. Gece boyu uykusunu alamayan hastalar gündüz bazen uygun olmayan yerlerde ve zamanlarda yatakalarak iş ve özel yaşamlarında ciddi problemler yaşayabilmektedir.

Uykusuzluğun yanı gizeme;

– Horlama

– Ağız-boğaz kuruluğu

– Gece idrara çıkma ve gece terlemeleri

– Uykuda fazla hareketlilik ve tedirginlik

– Uykuya dalma ve uykuyu sürdürmede bozukluk

– Gündüz uykululuk hali ve gündüz uyuklama

– Sabah bitkin, dinlenmemiş uyanma ve baş sızısı

– Konsantrasyon bozukluğu, unutkanlık, hafıza yanılgıları, dikkat azlığı

– Asaplılık, bunalım gibi psikiyatrik bozukluklar

– Cinsel işlev bozuklukları

– İlerleyici kilo alımı veya kilo verememek gibi çok değişik bulgular da ortaya çıkabilmektedir.

Rehabilitasyonda geç kalmayın

Değişik sebeplerden kaynaklanabilen uyku apnesinin rehabilitasyonunda multidisipliner bir yaklaşım ehemmiyetlidir. Kulak burun boğaz hastalıkları, göğüs hastalıkları ve nöroloji uzmanları tarafından yapılan tetkik ile beraber bazı muayenelerin değerlendirmeleri sonrası uyku apnesinin teşhisi konulabilmektedir. Horlama ve uyku apnesinin bedende neden olduğu farklılık ve bozuklukları tespit etmek için polisomnografi başka bir deyişle uyku testi yapılmaktadır. Uyku testinde, hasta uyku laboratuvarında bir gece yatırılarak bazı parametreler gelişmiş teknolojik izleme aygıtları ile kayıt ve inceleme edilir. Rehabilitasyon edilmeyen uyku apnesi ilerleyen yarıyılda kalp ve damar hastalıkları başta olmak üzere; felç, hormon balansı bozuklukları, obezite, diyabet, erkeklerde impotans başka bir deyişle iktidarsızlık hatta ani vefatlara neden olabilmektedir.

Apne sebebine göre rehabilitasyon değişebiliyor

Uyku apnesinin sebebi ve derecesi rehabilitasyona istikamet vermektedir. Horlama ve hafif uyku apneli hastalarda kilo verme tesirli gözetici rehabilitasyonların başında gelmektedir. Bu hastalarda ağız içi apareyler de kullanılabilmektedir. İçki tüketimi ve uyku ilaçları hastalığın çoğalmasına neden olabileceği için uzak durulmalıdır. Orta ve ağır uyku apneli operasyon olamayan hastalar ile akciğer hastalıkları ve nörolojik apneleri olan hastalar CPAP, Bİ-PAP gibi uykuda solunum makinelerini kullanmaları gerekmektedir.

Robotik cerrahi ile rehabilitasyon edilebiliyor

Tıkayıcı uyku apnesinde her hastada patoloji değişik olduğu için cerrahi galibiyet; doğru hastaya, doğru tıkanma bölgelerine, doğru operasyonu yapmakla sağlanabilmektedir. Horlama hastalarında üst solunum yoluna farklı cerrahi usuller uygulanabilir. Hafif, orta ve ileri tıkayıcı uyku apneli hastalar genel anestezi ile operasyon olmalarında mahzur yoksa cerrahi rehabilitasyon için uygun adaylardır. Orta ve ileri tıkayıcı uyku apneli hastaların yarısından aşırısı CPAP kullanamamaktadır. Tıkayıcı uyku apneli bu hastalarda son senelerde çok seviyeli robotik uyku apnesi cerrahisi ile galibiyetli neticeler alınmaktadır.

Robotik cerrahinin avantajları

– Robotik cerrahi ile sarih cerrahi veya endoskopik cerrahi aletlerinin erişemediği ve görüntüleyemediği dil kökü ve gırtlağın üst kısmına basitlikle erişilmektedir.

– Robotun 5 milimetrelik uçlarıyla bu bölgede lüzumlu cerrahi harekâtlar yapılabilmektedir.

– Robotun kollarına takılan bu uçlar el bileğini taklit eder. El bileğinden daha fazla 7 düzlemde hareket hüneri vardır, eğilip bükülebilir. Elin titremesi robot tarafından önlenir.

– Robot 3 ebatlı ve 16 kere geliştirme sağlar. Bu görüş üstünlüğü ile dokular daha iyi görünür, çıkarılma, damar ve asapların korunması, dikiş atılması ve kanama hakimiyeti daha iyi yapılır.

– Operasyonlar, trakeotomi ismi verilen solunum yoluna delik açma harekâtına gerek kalmadan yapılabilir.

– Robotik cerrahi ile çok ileri OSAS başka bir deyişle tıkayıcı uyku apnesi hastalarına dahi müdahale edilerek rehabilitasyon edilebilmektedir.

Page 1 of 21 2