Hastalığınıza internetten teşhis koymayın

Hastalığınıza internetten teşhis koymayın

İnsanların internetten hastalıklar hakkında araştırma yapmasının ve kendi kendilerine teşhis koymasının yanlış olduğunu belirten Dr. Aybüke Aslı Ayyıldız “Hastalıklar için kesinlikle bir doktora görünün” dedi. Yaşamın her alanında yer alan internetin şifa kaynağı olmadığını kaydolan Kula Cemiyet Sıhhati Merkezi Başkanı Dr.Ayyıldız “Yaşamımızın her alanında kullandığımız internet hepimiz için bilgiye erişmeyi basit kılmaktadır. Ancak, mevzu bedenimiz hakkındaki şikayetler olunca dikkatli olunmalıdır” dedi.

İnternetteki her bilgi doğru değil

İnternetten edinilen her bilginin doğru olmadığını ve mevzu hastalık olunca daha da dikkatli olunması gerektiğini özellikle vurgulayan Dr. Ayyıldız şunları söyledi: “İnternette doğru bilginin yanı gizeme çok fazla yanlış bilgi de yer alıyor. Bireyler inceleme neticeleri ve vücutsal şikayetleri ile alakalı bir hekime danışmadan internetten araştırma yapmayı seçim ettiğinde kendine kansere varan teşhisler koyuyor. Bu vaziyet; bireyde paniğin yanı gizeme bazen benim rehabilitasyona lüzumum yok, nasıl olsa geçer ya da rehabilitasyonum için geç son günlerimi hoş geçirmek istiyorum gibi yaklaşımlara neden oluyor. Şahısların bu ruh hali suratından geciken rehabilitasyonlar, ilerleyen hastalıklar geri dönülmesi güç süreçler yaşanıyor. Çağımızın nimetlerinden olan internet elbette kullanılmalı, araştırma yapılmalı. Ancak mevzu sıhhat olduğunda iyileşmesi ve sürdürülmesinin esasının doktorlarımız olduğu asla unutulmamalı, araştırmalarımızı saplantıya dönüştürmeden bir doktora müracaat etilmeli.”

İHA

Diş fırçası ve macun tercihine dikkat

Diş fırçası ve macun tercihine dikkat

Ağız sıhhati ve beden sıhhati arasındaki yakın ilişki uzun zamandır öğrenilmektedir. Okan Üniversitesi Diş Sağlık Kurumu Periodontoloji Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Melek Altan Köran, ağız sıhhatinin günlük yaşamı dolaysız etkileyen psiko-sosyal tesirleri haricinde, beden sıhhatindeki ehemmiyetini anlattı. Melek Altan Köran “Ağız içerisindeki çürüklerin, diş kayıplarının ve dişeti hastalıklarının diyabet ve kalp hastalıkları gibi pek çok değişik hastalıkla irtibatlı olduğu gösterilmiştir. Başka Bir Deyişle sıhhatli diş ve diş etlerine sahip olmamızın aynı zamanda sıhhatimize de katkıları vardır” diye belirten Köran, “Ağız sıhhatinin korunmasında kumpaslı ve doğru yapılan ağız bakımı ve bu emelle doğru bakım mahsullerinin kullanılması kilit bir ehemmiyete sahiptir” diye konuştu.

Diş fırçası tercihi ehemmiyetli

Diş fırçası, ağız bakımında mekanik paklik sağladığı ve diş çürükleri ve dişeti hastalıklarının başlıca sebebi olan plağı uzaklaştırdığı için ağız bakımının olmazsa olmazıdır. Ancak doğru diş fırçası tercihi ve bu fırçanın doğru tekniklerle kullanılmasının da ehemmiyetli olduğunu vurgulayan Yrd. Doç. Dr. Melek Altan Köran, “Bu emelle özellikle diş doktorunuz tarafından ağız sıhhatiniz ve gereksinimleriniz korunarak size önerilen diş fırçalarını yeniden size önerilen tekniklerle kullanarak ağız bakımınızı optimize edebilirsiniz. Genellikle sıhhatli diş etine sahip hastalarda orta sert diş fırçaları önerilirken, hassasiyet şikayeti olan ya da dişeti çekilmeleri olan hastalarda yumuşak diş fırçaları önerilebilmektedir” dedi.

Şarjlı fırçalar kullanın

Her mevzuda olduğu gibi ağız bakım mahsullerinde de yenilikler olmakta ve teknoloji bu alandaki aktifliğini gün geçtikçe daha fazla sezdirmektedir. Değişik dizaynlarda ve faallilerdeki manuel diş fırçalarına seçenek olarak geliştirilen şarj edilebilir diş fırçaları, hem hastalar hem de doktorlar tarafından gün geçtikçe daha fazla seçim edilir olduğunu söyleyen Köran, “Titreşimli-dönme hareketine sahip şarj edilebilir diş fırçası teknolojisinin plağı uzaklaştırmada ve diş eti irinini eksiltmede manuel diş fırçasından üstün olduğunu gösteren çalışmalar da bulunmaktadır. Ancak şarj edilebilir diş fırçalarında da fırça başlığının hasta lüzumlarına uygun olacak biçimde seçilmesi ehemmiyetlidir” diye ilave etti.

Florlu diş macunu seçin

Köran, “Florun diş çürüklerini yasaklayıcı tesiri bilimsel olarak seneler evvel ispatlanmış bir reeldir. Doktorunuz tarafından gereksiniminize göre tanımlanan aralıklarla uygulanan yüzeysel flor uygulamalarının ya da ağız bakım mahsulleriyle alınan florun genel beden sıhhati üzerine negatif tesirleri bulunmamaktadır. Florsuz macun kullanımıyla florun sağladığı gözeticilikten yoksun kalındığı unutulmamalıdır” teklifinde bulundu. Beden sıhhatinin ehemmiyetli bir parçası olan ağız sıhhatinin korunmasında uygun tekniklerin ve mahsullerin kullanımı elde edilecek neticelerin optimize edilmesinde ehemmiyetlidir. Bu emelle kullanılması gereken florlu diş macunu, uygun fırça tipi ile dizaynı ve doğru fırçalama teknikleri mevzusunda diş doktorunuza danışmanız ağız sıhhatiniz için atabileceğiniz en ehemmiyetli adımlardan biridir.

Astımla alakalı öneriler

Astımla alakalı öneriler

TÜSAD Astım ve Alerji Çalışma Grubu Başkanı Doç. Dr. Levent Cem Mutlu tarafından yapılan söylemede, bu hastalık ile alakalı en çok yöneltilen suallere cevap verilirken, rehabilitasyonun ehemmiyetine ve bu süreçte neler yapılması gerektiğine ait önerilerde bulunuldu. Astımın tüm dünyada sık görülen ancak bulaşıcı olmayan kronik hastalıklardan biri olduğunu, bilgilere göre dünyada takribî 300 milyon kadar astım hastası bulunduğunu belirten Doç. Dr. Mutlu, ülkemizde ise takribî her 100 yetişkinden 5-7’sinde ve her 100 çocuktan da 13-15’inde astım görüldüğünü kaydoldu.

Doktor ve hasta işbirliği olmalı

Astımı “yineleyen soluk darlığı, hırıltı, göğüste baskı hissi ve öksürük” gibi bulgularla kendini gösteren, kronik bir hava soluk yolu hastalığı olarak belirleyen Mutlu, bu hastalıkla çaba en ehemmiyetli etmenin doktor-hasta işbirliği olduğunu ifade etti. Mutlu, astım rehabilitasyon sürecine ait şu bilgileri verdi: “Astım hastalığının seyri hastadan hastaya değişik olabildiği gibi, aynı hastada zaman içinde de değişkenlik gösterebiliyor. Astımı hakimiyet altında yakalayabilmek için kullanılan ilaçlar ve dozlarında gidişata göre farklılık gerekebiliyor. Hastalarımız bu hastalıkla gayrette netlikle naçar ve yalnız olmadıklarını öğrensinler. Hekiminizin bu hastalığın hakimiyet altında yakalanmasında en büyük destekçiniz olduğunu da unutmayın.”

Günlük yaşantınızı yasaklamasın

Astımın hastanın yaşantısını kısıtladığına dikkat sürükleyen Mutlu, astım rehabilitasyonunun amacını; “hastanın hiç şikayetinin olmaması, günlük şahsi ve işinin gereği olan işleri rastgele bir kısıtlanma olmadan yapabilmesi ve hastalık sebebi ile iş ve mektep devamsızlığı yaşamaması” olarak söyledi. Ülkemizde astım rehabilitasyonu için zorunlu her cins ilaç ve altyapının bulunduğunu vurgulayan Mutlu, “Astımda ilaçlar yeniden pek çok kronik hastalıktan değişik olarak inhalasyon solukla alma usulü ile kullanılmaktadır. Faal bir rehabilitasyon için hastalar ilaçlarını uygun teknikle ve hekimlerinin önerdiği dozda kullanmalıdır” dedi.

Her astım aynı değildir

Astımın sıklığı ve şiddeti şahıstan şahsa veya aynı bireyde zaman içinde değişkenlik gösterir. Hastalarda şikayetlerin hepsi bir arada olmayabilir. Bazı hastalarda yalnızca öksürük kimilerinde ise hastalar öksürük olmaksızın soluk darlığı olabilir. Bazı vaziyetlerde de, özellikle enfeksiyon varsa tüm yakınmalar bir arada ortaya çıkabilir. Kimi hastalarda yakınmalar sigara dumanı, hava lekeliliği, egzersiz, mesleksel casuslar gibi etrafsal sebeplerle, kimi hastalarda da alerjen olarak adlandırılan konut tozu akarları, polenler, hayvan ten döküntüleri ve mantar sporları gibi maddelerle tetiklenir. Astımın ehemmiyetli tiplerinden biri de işsel astımdır. İşyerinde bulunan maddelere maruz kalma neticeyi ortaya çıkar.

Bunlara dikkat edelim

-Hekim hakimiyetinde olmalısınız.,

-İlaçlarınızı hekiminizin önerdiği biçimde ve uygun teknikle kullanmalısınız.

-Sigara içmemeli ve içilen yerde durmamalısınız.

-Astımınızı tetikleyen etmenlerin ve alerjenlerin neler olduğunun farkında olup muhtemel olduğunca onlardan uzak dururmalısınız.

-Kumpaslı egzersiz yapmalısınız.

-Grip aşınızı olmalısınız.

-Gerektiğinde süratli tesirli soluk açıcı ilacınızı süre geçirmeden, soluk yollarınızın tamamen kapanmasını beklemeden kullanmalısınız.

Astım hakimiyet edilebilir ve rehabilitasyon edilebilir bir hastalıktır.

Sabah erken saatte rehabilitasyon

Sabah erken saatte rehabilitasyon

Kökdemir, ‘Diyabet hastalığı ağız ve diş sıhhatini etkiliyor’ diyerek şu bilgileri veriyor: Diyabet başka bir deyişle şeker hastalığı cemiyette sık tesadüfülen kronik bir metabolizma ve endokrin sistem hastalığıdır. Kısmi veya bütün insülin beceriksizliği veya periferik dokuların insüline mukavemeti, kan glikoz seviyesindeki çoğalışa hiperglisemi dolayısıyla da diyabete şeker hastalığı neden olur. İyi hakimiyet edilemeyen hiperglisemi olaylarında başta ağız ve dişler olmak üzere bedenin muhtelif uzuv ve sistemlerinde zararlar ya da işlev bozuklukları görülür. Diş doktorlarının diyabetli hastalardaki en ehemmiyetli gözlemleri periodontal hastalıklar, ağız kuruluğu, ağız içi mantar enfeksiyonları ve cerrahi teşebbüslerden sonra yara iyileşmesinin geç olmasıdır. Yüksek kan şekeri, kan damarlarında kalınlaşmaya ve tıkanmaya neden olur. Kanın oksijen taşıma kapasitesi eksildiğinden dokuların beslenmesi eksik kalır ve dişetlerinin iltihaplanmaya karşı mukavemeti düşer. Zamanla diş ile dişeti arasında oluşan cepler, bakteri odaklarının büyümesini sağlar, dişeti irini oluşur ve rehabilitasyon edilmediği takdirde dişlerin çevresinde kemik imhayı başlar.

Ağız kuruluğu ve dilde yanma görülür

Tüm bunların neticesinde dişlerde sızı, sallanma hatta diş kayıpları görüldüğünü belirten Pertev Kökdemir, “Ayrıca tükürükteki glikoz oranının çoğalmasına bağlı olarak tükürük salgısının koyulaşması ve dişleri yıkayıcı tesirinin eksilmesi de diş taşı yaradılışını süratlendirerek dişeti problemlerini tetikler. Bunun yanında tükürük akışının eksilmesi hastada ağız kuruluğu ve dilde yanma gibi rahatsız edici gidişatlara da neden olmaktadır. Hatta çok rahatsız edici ebada eriştiğinde hastaya suni tükürük preparatları önerilebilir” diyor.

Dudakta çatlak ve kızarıklık oluşabilir

Pertev Kökdemir, “Diyabetli hastalarda karşılaştığımız meselelerden bir öbürü ise ağızda görülen mantar enfeksiyonlarıdır. Tükürükteki yüksek şeker sebebiyle ağız, mantar enfeksiyonlarına sarihtir. Özellikle dudakların sentez yerlerinde çatlak ve kızarıklıklar halinde kendini muhakkak eder. Bu meseleyi önlemek ancak iyi bir ağız hijyeniyle sağlanabilir. Hasta özellikle takıp çıkarılan hareketli takma kullanıyorsa pakliğine dikkat etmeli ve itina göstermelidir” diyerek diyabetli hastaları ağız hijyeninin ehemmiyeti mevzusunda özellikle uyarıyor.

Altı ayda bir yapılan hakimiyet umursamama edilmemeli

‘Diyabetlilerde iyi bir ağız sıhhati için öncelikle iyi bir şeker hakimiyeti sağlanması ve kumpaslı ağız hijyeni gerekmektedir’ diyen Kökdemir, ağız hijyeni ile alakalı tüyolar veriyor: Ağız sıhhatini gözetmek ismine diş fırçalama, diş ipi ve gargara kullanmanın yanı gizeme her altı ayda bir kesinlikle diş doktoru hakimiyeti gerekir. Ayrıca diş problemi sebebiyle rehabilitasyona gereksinimi olan diyabetli hastalar, sabah erken saatte rehabilitasyon edilmeli ve rehabilitasyon müddetleri muhtemel olduğunca kısa yakalanmalıdır. Diyabetli hastaların rehabilitasyondan evvel kahvaltılarını yapmaları ve bayağı insülin ya da oral anti-diyabetiklerini kullanmaları ehemmiyetle vurgulanmalıdır.

Aşılar her sene 3 milyon çocuğun yaşamını kurtarıyor

Aşılar her sene 3 milyon çocuğun yaşamını kurtarıyor

Aşıların hastalıkların önlenmesindeki en esas unsurlarından biri olduğunun altını çizen DoktorTakvimi.com hekimlerinden Uzman Dr. Efsun Sızmaz, bu iddiaların bilimsel bir desteğinin olmadığına dikkat sürükleyerek “Aşı cemiyet sıhhatinin iyileştirilmesi açısından insanlık tarihinin en ehemmiyetli buluşlarından biridir” diyor.

Bazı hekimler aşıya gerek olmadığını, aşının değişik hastalıklara neden olduğunu iddia ederken; uzmanlar ve sıhhat iş teşkilatları, özellikle çocuklarda aşılanma yapılmadığı takdirde yalnızca çocuğun sıhhatinin de tehlikeye girdiğinin söylüyor. Çocuk sıhhatinde gözetici sıhhat hizmetlerinin son derece ehemmiyetli bir yer yakaladığına dikkat sürükleyen Sızmaz, “Gözetici sıhhat hizmetlerinin en ehemmiyetli unsurlarından birisi de aşıyla yapılan bağışıklamadır. Hastalıkların önlenmesi, rehabilitasyona göre her zaman daha tesirli ve daha ucuzdur. Aşılar da hastalıkların önlenmesinde en esas unsurlardan biridir. Ayrıca bazı aşılar yalnız aşılanan çocukları değil aşılanmayan çocukları da gözetir. Aşılama cemiyet sıhhatinin iyileştirilmesi açısından insanlık tarihinin en ehemmiyetli buluşlarından biridir” diyor.

Pnömokok ve Rotavirus aşılarıyla vefat oranları daha da eksilecek

Efsun Sızmaz, hastalık yapma beceriyi yok edilmiş bakteri veya virüslerin ya da bakterilerin zehirli maddelerinin hasarlı tesirlerinin yok edilmesiyle elde edilen aşının, hastalığın ortaya çıkmasını veya hastalıkların negatif tesirlerinin yaradılışını yasakladığını andırdırıyor. Uzm. Dr. Sızmaz, laflarını şöyle sürdürüyor: “Günümüzde kullanılan aşılarla bağışıklama oranlarının artırılması ve ehemmiyetli vefat sebeplerinden ikisi olan pnömokok ve rotavirus gibi mikroorganizmalara karşı yeni geliştirilen aşıların kullanıma girmesiyle beraber çocuk vefatlarının daha da eksiltilmesi amaçlanıyor. Ancak yeni geliştirilen aşıların pahalı olması sebebiyle bu aşıların milli aşı takvimlerinde yer almaları zaman alacak.”

Aşıyla olan bağışıklık uzun müddetlidir

Bağışıklık sisteminin bir kısmının enfeksiyon hastalıklarına karşı korunma için çalıştığını söyleyen Uzm. Dr. Sızmaz, bağışıklığın faal ve pasif olmak üzere iki yolla kazanılabildiğini anlatıyor: “Faal bağışıklık ya hastalık geçirilmesiyle ya da aşılarla sağlanır. Bu cins kazanılan bağışıklık uzun müddetlidir. Pasif bağışıklık ise öteki insanlar ya da hayvanlardan antikorların immün globülinler alınmasıyla sağlanır. Bu yolla sağlanan bağışıklık kısa müddetlidir, birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişir. Anneden bebeğe plasenta yolu ile antikorların geçmesi, kan ve kan mahsullerinin verilmesi bütün kan, plazma, alyuvar ve trombosit süspansiyonları, immün globülin preparatları gibi pasif bağışıklık sağlayan vaziyetlerdir.” dedi.

İddiaların bilimsel bir ispatı yok

Uzm. Dr. Sızmaz: “Misalin DTP ile ani çocuk vefatı belirtiyi, hepatit B aşısı ile MS, MMR aşısı ile otizm, Hib ile DM, Tiomersal ile akıl geriliği, OPV ile AIDS, kombine aşılar ile immün sistemin fazla yüklenmesi gibi henüz bilimsel olarak bir ispatı bulunmayan yargılamalar oldukça yaygın. Günümüzde bazı aşıların stabilizasyonunu sağlamak için tiomersal sınan etil cıvaya eş bir organik madde kullanılır. Bu sıhhate hasarlı metil cıvaya benzemez, bedenden daha süratli metabolize olur ve atılır. 6 dozluk uygulama ile maksimum 200 mikrogram cıva alınır ve bu kıymet Dünya Sıhhat Örgütü’nün limitinin çok altındadır. Aşılar iddia edildiği gibi astım da yapmaz” diye söyledi.

Aşıların ani bebek vefat belirtisine yol açtığına dair iddialar da var. Bu iddiaların bilimsel bir yardımı olmadığını belirten Uzm. Dr. Sızmaz, bilimsel olarak ani bebek vefat belirtisinin nedenlerinin prone yüzüstü pozisyonunda yattırmak, annenin sigara kullanımı, yumuşak yatak, biberonla beslenme, düşük doğum ağırlığı olduğunu anlatıyor. Son yarıyılda bu belirtinin yaşandığı çocukların genellikle aşısız olduğunun görüldüğünü söylüyor.

Aşılar mevzusunda duyarlı olunmalı

Uzm. Dr. Sızmaz, yeniden grip aşısı ve GBS Guillain Barre Belirtiyi- Adale eforsuzluğu ve geçici paraliziler arasındaki ilişki denetlendiğinde bu çocukların yüzde 99’unun aşılanmamış çocuklar olduğu görüldüğünü andırdırıyor. Grip aşısı sonrası GBS görülme ihtimalinin bir milyonda 1-2 iken, cemiyette bir milyonda 10-20, grip geçirenlerde ise bir milyonda 40 olduğunu ifade ediyor. Her sene aşı uygulamalarıyla 3 milyon çocuk aşılanmamaya bağlı oluşan hastalıkların yol açtığı vefatlardan kurtulduğunun altını çizen Uzman Dr. Sızmaz, “Aşılanma çocukların hakkıdır ve bu hak ellerinden alınmamalıdır. Ayrıca aşılar ve gözetici doktorluk mevzusunda duyarlı davranmak biz doktorların da mesullüğü” diyor.

Parkinson hastalığında yakınlarının takviyeyi koşul

Parkinson hastalığında yakınlarının takviyeyi koşul

Parkinson hastalığı, beynimizin hareket sisteminden mesul bazı bölgelerindeki hücre kayıpları ile izleyen bir rahatsızlıktır. Bulguları arasında titreme, hareketin yavaşlaması, adalelerde kasılma, yürüyüş bozukluğu ve hareket edememe gibi semptomlar yer alır. Prof. Dr. Raif Çakmur; doktor ile hasta ve hasta yakınlarının geçiminin, hastalık yönetimi ve rehabilitasyondaki en ehemmiyetli fakörlerden biri olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Raif Çakmur, “Hastalığın ilerleyen düzeylerinde en yaygın olarak titreme, adale sertliği, ve hareket yavaşlığı gibi bulgular giderek makûslaşabilir. Bu nedenle de ileri aşama Parkinson hastalığında, düşmeler ve yürümede eforluk çoğalabilir” dedi. Özellikle hasta yakınlarına büyük iş düştüğünü belirten Raif Çakmur, günlük yaşamda dikkat edilecek ufak detayların, Parkinson hastalarının hayat konforunun yükselmesine dayanakçı olabileceğini belirtti. “Parkinson hastası yakınınız şayet hareketlerde güçlük yaşıyorsa basit giyilebilecek elbiseler seçmek, konut etrafındaki halı gibi eşyaları değişmezlemek, varsa kabloları bir araya getirip manileri ortadan kaldırmak hastanızın günlük yaşamını basitleştirir” dedi.

Yatak yarası hastalıklarının bakımı

Yatak yarası hastalıklarının bakımı

Hareket kısıtlılığı olan yatağa ya da tekerlekli sandalyeye bağımlı bireylerde, yaşlılarda, fazla biçimde kilolu ya da cılız olanlarda görülme tehlikeyi oldukça yüksek olan bu sıhhat meseleyi, sadece üç günde oluşabiliyor. Rehabilitasyonu ise üç aydan fazla sürebiliyor. Türkiye’de yatağa bağımlı takribî 300 bin hastanın yatak yarası tehlikesiyle karşı karşıya kaldığına değinen Medical Center Konutta Bakım Uzmanı Dr. Tayyar Vardar, özellikle havaların ısındığı aylarda bu hastalıktan şikayet edenlerin rakamının çoğaldığına dikkat çekti. Yaz yarıyılı evvelinde alınması gereken temkinlerle yatak yarası yaradılışının %70 oranında yasaklanabileceğini anlatan Tayyar Vardar, konutta doğru ve profesyonel bir bakım sayesinde yatak yaralarının bir problem olmaktan çıkabileceğini söyledi.

Doğru bakım sağlamak

Bireylerin hayat niteliğini etkileyen, sosyal yaşamdan koparan ve psikolojik tesirleri bulunan yatak yarasının sağlık kurumularda yatağa bağımlı olarak yaşayan veya yoğun bakımda uzun müddet kalan hastalarda daha fazla görüldüğünü anlatan Tayyar Vardar, meseleye karşı konutta uygulanacak bakım hizmetlerinin tesirli neticeler verdiğini söyledi. Hastalığın üç günde oluşabildiğini ve fark edilmesinin güç olduğunu belirten Tayyar Vardar şöyle konuştu: “Konutta bakım hizmeti alan yatağa bağımlı hastalarda kumpaslı olarak doktorlar tarafından genel değerlendirmeler yapılır ve her hastada tehlike etmenleri tespit edilir. Hastanın rehabilitasyon tasarısını sorgulayan doktor ve yara bakımı mevzusunda uzmanlaşmış bir hemşire tarafından gereken ihtiyatlar alınır ve uygulanır. Bu usulle yatak yarasının oluşması yasaklanabilir. Tehlike altındaki hastalara önleyici önlemlerin uygulanmasıyla yatak yaralarının en az %50’den aşırısının eksiltilmesi sağlanabilir” dedi.

Daha Öncekine göre hastalık daha fazla var

Yatağa bağımlı hastaların bir haylisinin yatak yarası yaradılışı açısından ehemmiyetli derecede tehlike taşıdığını belirten Medical Center Konutta Bakım Uzmanı Dr. Tayyar Vardar, hastalığın ülkemizde görülme sıklığını eskiki senelere göre %10 oranında artığına dair araştırmaların olduğunu söyledi. Dr. Tayyar Vardar ” Yatak yarası tüm dünyada ciddi bir sıhhat problemi olarak görülmektedir. Genellikle 65 yaş üzeri yatağa bağımlı hastalarda daha çok yaşanan bir sıhhat meseleyidir. Ülkemizde yaşlı popülasyonun çoğalmaya devam ettiğini düşündüğümüzde yatak yarasının gelecekte hem ciddi bir problem hem de ehemmiyetli bir maliyet yaratacağını söylemek muhtemel. Bu güzergahta alınacak önlemlerin ehemmiyetinin iyi öğrenilmesi gerekiyor.” dedi.

Dr. Tayyar Vardar, havaların ısınmasıyla çoğalan hastalıklara karşı konutta şu ihtiyatların alınması gerektiğini anlattı:

– Hastanın cildi pak yakalanmalı, kuru ve fazla nemli olmamalıdır.

– Sürtünme sebebiyle oluşabilecek cilt zararı, yataktan veya tekerlekli sandalyeden hastanın çekilerek değil kaldırılarak pozisyonun değiştirilmesiyle eksiltilebilir.

– Yatağa bağımlı hastalarda emin havalı yatak kullanılmalı, havalı yatak tercihinde bu mevzuda uzman bireylerden takviye alınmalıdır.

– Basınç altındaki bölgenin hafifletilmesi önleyici önlemlerin en ehemmiyetlisidir ve sık sık pozisyon değiştirilmelidir. Hasta en az iki saatte bir çevrilmelidir.

– Pozisyon değiştirirken tenin sürtünme güçlerine maruz kalmamasına dikkat edilmeli, sürtünme güçlerini eksiltmek için transfer takviyeleri kullanılmalıdır.

– Hastanın beslenmesine dikkat edilmelidir.

– Hastanın kumpaslı aralıklarla cilt tamlığı hakimiyet edilmeli ve enfeksiyonlara karşı ihtiyat alınmalıdır.

– Mevcut enfeksiyonlarla çaba edilmeli ve lüzumlu laboratuar muayeneleri kumpaslı yaptırılmalıdır.

– Hastanın genel gidişatı profesyonel konutta bakım uzmanları tarafından ayrıntılı bir biçimde değerlendirilmelidir.

Çocuklarda görülen astım için öneriler

Çocuklarda görülen astım için öneriler

Türkiye’de her 13 şahıstan biri astım hastası. Genetik, alerjik veya etrafsal etmenlere bağlı olarak ortaya çıkabilen ve 7-8 çocuktan birinde görülen bu hastalıkla hayat niteliğinde düşüş yaşamadan yaşamak olası.

2 Mayıs Dünya Astım Günü’nde uzmanlardan öneriler;

– İlaçlarınızı kumpaslı kullanın

– Spordan korkmayın

– Kilo verin

– Sigarayı vazgeçin

Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim abonesi ve Türk toraks Derneği Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Arzu Yorgancıoğlu, “Uygun ve kumpaslı ilaç rehabilitasyonuyla astım hastaları iş ve mektep dâhil günlük hayatlarına, hastalık sebebi ile rastgele bir kısıtlanma olmadan devam edebilirler” dedi. Hastalar için rehabilitasyonlarını takip etkenin en ehemmiyetli noktalarından birinin astım hakimiyet testi AKT olduğunu belirten Prof. Yorgancıoğlu şu bilgileri verdi:

Astımınızı hakimiyet edin

Hastaya astımın günlük yaşantısını nasıl etkilediğini değerlendirme olanağı sağlar. 5 sualden oluşan, 4 haftalık yarıyılda bireye astımının ne kadar hakimiyet altında olduğunu gösteren emin bir testtir. Astım bulguları aylara ve sezonlara göre değişebileceği için testi bir kez yapmakla kanaat etmeyip kumpaslı aralıklarla doldurmanız da sıhhatli bir netice almak için ehemmiyetlidir. Ancak astımınızın hakimiyet altında olmadığını düşünüyorsanız zaman kaybetmeden hekiminize müracaat etin.

Astım hastası çocuklar için spor çok verimli

İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi öğretim abonesi ve Türk TORAKS Derneği Onur Heyeti abonesi Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu da Türkiye’de astımlı hastaların surata 10’undan aşırısının hali hazırda sigara içmekte olduğunu ve yüzde 30-40’nın obez olduğu belirterek, sigarayı vazgeçmenin ve obez hastaların kilo vermesinin, astımın hakimiyetini basitleştirdiğine dikkat çekti. Astımın spor yapılmasına mani olmadığını belirten uzmanlar, hastaların hekimlerinin danışmanlığında ve onlarla görüş alışverişinde bulunarak spor yapabileceklerini belirtti.

Prof.Dr. Gemicioğlu “Astımlı hastalar hekimleriyle paylaşarak ve etrafsal tetikleyicilere dikkat ederek yürüyebilirler, hafif koşu yapabilirler, yüzebilirler. Bir Hayli astımlı hasta performans sporlarını yapabilir” derken özellikler çocuklarda fiziksel etkinliğin artırılmasının, muhtemelse kumpaslı sporun hastalığın seyrine pozitif katkıları olduğu gösterildiğini belirtti. Gemicioğlu “Bu sayede günlük kullanılan ilaç dozları, buluşmasız doktor müracaatları ve astım sebebiyle sağlık kurumuna uyuyuşlar, acile müracaatların eksiltilebildiği tespit etilmiştir” dedi.

Ses kısıklığını hafife almayın

31 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Ses kısıklığını hafife almayın

Ses sıhhatini gözetmenin ehemmiyetine işaret eden uzmanlar, 15 günden uzun süren ses kısıklığının kesinlikle hakimiyet edilmesi gerektiğini vurguluyor. Ses tellerinin üzerini örten katmanın ıslatılması gerektiğini ifade eden uzmanlar, günde 6-8 kadeh su harcanmasını ve yükses sesle konuşulmamasını nasihat ediyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Sağlık Kurumu KBB Uzmanı Prof. Dr. Murat Topak, sesin insan bağlantısında en ehemmiyetli vasıta olduğunu söyledi.

Sesteki farklılıkları

Birçokinsanın işini ancak sesini kullanarak sürdürebildiğini ancak hoca, sanatçı, spiker, şarkıcı ve din misyonlusu gibi bireylerde ses hastalığının daha da ehemmiyetli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Murat Topak, şöyle konuştu: “İnsanlardaki ses telleri oldukça özelleşmiş olup katmanlı bir anatomik yapıya sahiptir. Yüzeydeki örtücü epitel ile alttaki gövdeyi oluşturan adale katmanı arasında yer alan 3 katmanlı gevşek bağ dokusu tabakayı sebebiyle, ses teli üzerindeki örtü alttaki gövdeden bağımsız olarak bir dalgalanma hareketi alana getirebilmektedir. Bu örtü-gövde mekanizmasının bozulması sebebiyle ses kısıklığı ortaya çıkar. Sesi uygunsuz ve makûs kullanmanın bir bulgusu olduğu gibi, makûs mizaçlı gırtlak hastalıklarının da başlangıç belirtisi olabilir. Bu sebeple seste farklılık alana gelen her hasta dikkatle tetkik edilerek buna yol açan faktörler tanımlanmalı ve zorunlu rehabilitasyonlar uygulanmalıdır” dedi.

15 günden fazla süren ses kısıklığına dikkat

Üst solunum yollarını etkileyen enfeksiyonların bir kısmında hastalıktan ses tellerinin de etkilenmesi neticeyi ses kısıklığının ortaya çıkabileceğini ifade eden Topak, “Bu vaziyet hastalığın natürel seyriyle veya rehabilitasyon ile bir zaman sonra düzelir. Ancak 15 günden fazla süren ses kısıklığında kesinlikle bir KBB uzmanının değerlendirmesine lüzum vardır” ihtarında bulundu.

Soluk almakta eforluk çekiliyorsa hekime gidilmeli

Ses kısıklığı ile beraber soluk almada eforluk ortaya çıkmışsa kesinlikle uzmana müracaat etilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Murat Topak, “Bu vaziyet, ses tellerini etkileyen hastalığın solunum yollarının en dar bölgelerinden biri olan ses telleri arasından solunum havasının geçmesine mani olmaya başladığının bulgusudur, acil olarak bir sıhhat kuruluşuna müracaat etilmesi gerekir” diye konuştu.

Kahve ve çay ses tellerini kurutuyor

Prof. Dr. Murat Topak, sıhhatli bir ses için sigaradan uzak durulması gerektiğini belirterek önerilerini şöyle sıraladı: Sigara sesin en büyük düşmanıdır. Gırtlak ve akciğer kanserinin en ehemmiyetli sebebidir. Sigaranın kesinliklebırakılması, bulunulan civarda sigara dumanına maruz kalınmaması gerekir. Kafein kahve, çay, çikolata ve içki, ses tellerini kurutarak ses teli zararını artırır. Kafein ve içki kararında harcanmalıdır. Bunların negatif tesirini dengelemek için akışkan alımının çoğaldırılması iyi olur.

En az 8 kadeh su içilmeli

Ses tellerinin üzerini örten katmanın ıslatılması koşuldur. Bunun için günde en az 6-8 kadeh su içilmelidir. Etraftaki havanın nem oranı da ehemmiyetlidir.

Doktora danışmadan ilaç kullanmayın

İlaçlar doktora danışarak kullanılmalıdır. Şayet kurutucu özelliği olan ilaçlar kullanmanız gerekiyorsa, bunu dengelemek için ilaç kullanımı vaktince akışkan alımınızı artırın. Ayrıca konut ve çalışma civarında nem ölçüsünün yeterli seviyede olmasını sağlayın.

Reflü sesi etkiliyor

Laringofarengeal reflü,ses telleri mukozasının yapısını değiştirmesi yanında boğazda aralıksız olarak oluşturduğu dolgunluk ve takılma hissi ile sesi tesirler. Laringofaringeal reflüyü önlemek için:

– Asitli ve baharatlı yiyeceklerden sakının.Özelliklegazlı, asitli ve boyalı meşrubatlardan sakının.

– Çikolata, yağlı süt ve süt mahsulleri; mide asidini artırmanın yanı gizeme mukusu da koyulaştırarak ses tellerinin ıslaklığını eksiltirler.

– Uyumadan evvel midenizin 2-3 saat zaman ile boş olmasına dikkat edin; çünkü uyur pozisyondamide asit içeriğinin geriye kaçışı daha basitleşir, ayrıca uykuda mide boşalması da gecikmektedir.

– Yastıkla yatın ya da yatak altına rakım koyarak başınızın yatay düzlemle 30 derece açı yapar konumda olmasını sağlayın.

– Bazı ilaçlar mide asidinin çoğalmasına, mide ile yemek borusu arasındaki gözetici bariyerlerin ortadan kalkmasına ya da mide boşalmasının gecikmesine yol açaraklarin gofarin geal reflüyü artırırlar; doktorunuza danışmadan natürel olarak elde edilenler de dahil hiçbir ilacı kullanmayın.

– Stres adale gerginliği yarattığı için sesin güçlü kullanımına ve böylece ses tellerinde zarara neden olabilir. Stresli gidişatta sesinizi profesyonel emelli olarak kullanmaktan sakının.”

Yüksek sesle konuşmayın

Prof. Dr. Murat Topak, ses sıhhatine ait tekliflerini de şöyle sıraladı:

– Yüksek sesle konuşmaktan, haykırma ve çığlık atmaktan sakının.

– Sıkboğaztemizleme ve öksürükten sakının; bu hareketler genellikle makûs ses alışkanlığı ve/veya ses tellerinde müesseseye bulgusudur ve gırtlak dokularınıza hasar verir. Boğazınızı arınmak gereksinimi sezdiğinizde yutkunun veya azıcık su için.

– Yeterli hava almadan konuşmamaya çalışın; bunun için konuşma temponuzun süratli olmamasına dikkat edin ve daha sık soluk alın. Burun yoluyla derin ve karından soluk alın.

– Sesinizin bozuk veya bitkin olduğu gidişatlarda fazla konuşma ve şarkı söylemekten kaçının. Konuşmayı eksiltmek veya bir zaman konuşmamak genellikle bitkin bir sesin yenilenmesini sağlayacaktır.

Kemoterapi rehabilitasyonunun yan tesirleriyle başa çıkmanın yolları

26 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Kemoterapi rehabilitasyonunun yan tesirleriyle başa çıkmanın yolları

Kanser hastalığının rehabilitasyonunda uygulanan kemoterapi denildiğinde akla ilk gelen yan tesirleri oluyor. Bu da çoğu hastayı korkutan hatta bazen rehabilitasyon reddine dahi götüren bir süreç ortaya çıkarıyor. Oysa yaşanan büyümeler sayesinde yüzde 90’ı hafif yaşanan bu yan tesirler kalıcı olmuyor. Ayrıca uygulanabilecek bazı minik ama tesirli yöntemlerle kemoterapi rehabilitasyonunun yan tesirleriyle başa çıkmak çok daha basit.

Türkiye İş Bankası iştiraki Bayındır İçerenköy Hastanesi’nden Prof. Dr. Mustafa Yaylacı, kemoterapi rehabilitasyonundaki son büyümeleri ve rehabilitasyonun yan tesirleriyle başa çıkmanın yollarını anlattı:

Kanser hücreleri banal hücrelerden daha çok dağılınır ve artar. ‘İlaç rehabilitasyonu’ veya ‘kimyevi rehabilitasyon’ de kemoterapide bu ilkeye katlanarak geliştirilmiş bir rehabilitasyon usulüdür. Hakimiyetsiz artan kanser hücreleri çoğu zaman beden mekanizması tarafından yok edilir ama bazı hücreler kaçıp kurtulabilir. Gidip başka bir yere yerleşen bu hücreler, bir müddet sonra 3 – 6 – 12 ay vb. yine canlanmaya başlar. İşte normal kemoterapi bu artan hücreleri yok etmeye çalışır.

50 senelik geçmişi var

Artan hücreleri etkileyen ve 70 senelik bir mazisi olan kemoterapi rehabilitasyonunda seneler içinde evreler kaydolundu. Kanserin artma vakitleri göz önüne alınarak, birleştirilmiş ilaçlarla normal kemoterapi şemaları ortaya çıktı.

Kemoterapide 50 – 70 yıldır bilimsel araştırma usulü ile hangi ilaçların hangi hastalık grubuna iyi geldiği bulundu. Mevzuyla alakalı çalışmalar hala sürüyor.

Öğrenilen suratlarca ilaç ve bunların kombinasyonları var. Bunlar hazır olarak uygulanır. İlaçlar, hastanın yaşına, böbrek ve kalp işlevlerine göre seçilir. Kısacası senelerdir hazırlanmış ve kanıtlanmış rehabilitasyon usulleri uygulanır, bunlara da kemoterapi protokolleri denilir.

Doktor deneyimi de ehemmiyetli

Bu protokollerin yanı gizeme doktor deneyimine ve hastanın gidişatına göre ilaçlar verilir. Kemoterapilerin uygulama sıklığı ve süresi, kanserin cinsine, geliştirilmiş olan rehabilitasyonun tesirlerine, ilacın yöntemine ve beden üzerindeki yan tesirlerin ortadan kalkması ve kan hücrelerinin derlenme zamanlarına göre ayarlanır.

Normal kemoterapiler daha çok serumla verilse de tabletle verilen tipleri de bulunur. Tablet rehabilitasyonları her gün uygulanabilir ancak serumla verilenler haftalık ya da 3 – 4 haftada bir sıklıklarla yinelenir. 3 – 4 haftaya denk gelen müddetlere bir ‘kür’ başka bir deyişle ‘şifa’ denir ve bu ‘kür’ler vasati altı ay kadar uygulanır.

Her kanser cinsinde tesirli

Hemen her kanser cinsinde kullanılan kemoterapi rehabilitasyonunun tesir oranları değişiklik gösterir. Çoğu zaman hastanın hayat vaktini uzatmak gaye alınır ya da hastanın günlük etkinliğini bozan sızı , soluk darlığı gibi şikayetler düzenlenmeye çalışılır. Kür başka bir deyişle şifa sağlanabilen kanser cinslerinde testis ya da yumurtalık kanserlerinin bir kısmı, akciğer kanserlerinin bir kısmı, lenfoma, lösemi ise hasta artık hastalıksız yaşayabilir.

Ötekilerinde ise emel hastanın hayat vaktini uzatmaktır.

Rehabilitasyondaki yan tesirlerin yüzde 90’ı geçici

Kemoterapinin yan tesirlerini gidermeye müteveccih çok çalışma yapıldı ve bu mevzuda bir hayli safha kaydolundu. İlaçlarla alakalı araştırmalar da yapılıyor ancak kemoterapiye müteveccih büyümeler artık niyete müteveccih ilaçlara göre mukayese etilmeyecek kadar az.

Kemoterapi gören hastalar öncelikle panik yapmamalı. Kemoterapi artık korkulacak bir şey değil. Kemoterapide korkulan şey hakikatinde yan tesirlerdi. Daha Öncekinden bu yan tesirlerle baş etmek çok daha güçtü ama giderek basitleşti.

Kemoterapinin bulantı, kan düşüklüğü, enfeksiyona yatkınlık, bağırsak problemleri, ağız yaraları, saç dökülmesi, el ve ayaklarda üşengeçlik gibi yan tesirleri olabilir. Bu yan tesirlerin yüzde 90’ının geçici olduğu unutulmamalıdır.

Bulantı ve kusmaya karşı bol bol su içmeli

Kemoterapi sonrası bulantı ve kusma görülebilir; bunun için hastaların kesinlikle hekimiyle veya bir diyetisyenle ne zaman ne besinini konuşması gerekir. Kemoterapinin ilk günlerinde hastalar daha hafif, sonrasında ise protein kapsayan yiyeceklerle beslenebilir.

Şeker ile alakalı bir hayli iddia geziyor. Bunlar azıcık da ‘magazinsel’ iddialar. Bununla ilgili olarak özellikle de kanser mevzusunda ispatlanmış bir şey yok. Meyve, sebze, proteinli yiyecekler harcanabilir. Bolca su içilebilir.

Özellikle ilk iki gün hatta beş güne kadar bulantı yaşanabilir. Şayet perhiz ve ilaçlara dikkat edilmezse, yineleyen rehabilitasyonlarda bulantı uzun süreli olabilir. Bu gidişat bazen gerçekten ciddi bir mesele olabilir. Bu sebeple hastalar bulantı ilaçlarını bakımsızlık etmemelidir.

Kışın kalabalığa girmeyin güneşli havada yürüyün

Kemoterapinin bir öteki ciddi yan tesiri de bedenimizde enfeksiyonlarla savaşan beyaz kan hücrelerini eksiltmesidir. Beyaz kan hücreleri bedenimizde enfeksiyonlarla savaşır, bu surattan enfeksiyonlara karşı dikkatli olmak gerekir.

Hastalar özellikle kış aylarında öksüren, aksıran insanlarla toplanmamalılar. Ancak banal yaşamlarını da fazla kısıtlamamalılar. Sarih, güneşli havalarda yürüyebilirler. İsterlerse kalabalık ortamlarda, sağlık kurumu etraflarında, enfeksiyon görülebilecek etraflarda maske takabilirler.

Seyrek kanda trombosit düşebilir ve kanamaya meyil olabilir. Morluklar, burun kanaması, diş eti kanaması gibi vaziyetlerde kesinlikle doktorlara müracaat etilmelidir. Rehabilitasyon aralarında kan muayeneyi hakimiyetleri kumpaslı yapılmalıdır.

Kan düşüklüğüne dikkat edilmeli, buna bağlı enfeksiyondan korunulmalı ve kanama için dikkatli olunmalıdır. Anemiye bağlı halsizlik olabilir. Kan ilaçlarıyla veya kan dayanağıyla bu mesele giderilebilir.

Dökülen saçlar tekerrür çıkar

Özellikle bayanlarda kemoterapi rehabilitasyonu sırasında saç dökülmesi sıklıkla görülür. Bu sebeple bayan hastaların rehabilitasyon sırasında saçlarını kısaltması öneriliyor. Rehabilitasyon bittikten sonra saçlar yine uzamaya başlar.

Genellikle saç dökülmesini yasaklayan usuller öneri edilmez. Seyrek özel vaziyetlerde bu mevzuda doktora danışılmalıdır.

Her ilaç saç dökülmesi yapmayabilir.

Kısırlık tehlikesine karşı yumurta dondurma

Kısırlık sterilite da kemoterapinin yan tesirlerindendir. Doğurgan, üretken yaşta olan bayan ve erkeklerde şayet doğum düşünülüyorsa; zorunlu görülmesi halinde sperm bankacılığı ya da yumurtalıkların saklanması usulleri hakkında kesinlikle doktorla konuşulması gerekir.

Ağız yaraları için karbonatlı gargara

Kemoterapi sırasında görülen bir öteki gidişat ise bağırsak problemleri ve ağız yaraları olabilir. Ağız yaraları için yumuşak uçlu diş fırçaları, karbonatlı gargara; ishal için ise elektrolitlerin yerine konması için sulu perhizler önerilir.

Çok sık olan diarelerde doktor veya hemşireyle bu gidişat görüşülmelidir.

Minik bir umut ışığı dahi varsa kesinlikle önerilir

Şayet bir hastalık rehabilitasyona çok iyi yanıt veriyorsa, hastanın yaşı ne olursa olsun onu rehabilitasyon etmek için zorlamak zorunludur. Hastalık iyi bir türse ve rehabilitasyona yanıt verecekse, her hastaya yaşı ve cinsiyeti ne olursa olsun kemoterapiyi öneriyoruz. Hasta ve hasta yakınları ile fayda hasar ilişkilerini konuşuyoruz. Onay aldıktan sonra da kemoterapi rehabilitasyonuna başlıyoruz. Tehlikeli bile olsa rehabilitasyonla bütün iyilik sağlanacak hastalara bunu öneri ediyoruz.

Page 1 of 21 2