5 yaşından sonra kritik tetkikler

5 yaşından sonra kritik tetkikler

Bu yarıyılda çocuğun bakım lüzumu ve uygulanması gereken aşıların aşırılığı da ailelerin hekime müracaat rakamını artırır. Her şey yolundaysa zamanla, çoğunlukla da 5 yaş bitirildiğinde rutin hakimiyetler bir anlamda kalkıp yerini hastalık yarıyıllarındaki tetkiklere vazgeçmeye başlar. Acıbadem Altunizade Sağlık Kurumu Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları, Sosyal Pediatri Uzmanı Doç. Dr. Selda Karaayvaz “Çocuk Sıhhati İzlemi 18 yaşına kadar kumpaslı yapılması gereken, çocuğu yaşama sıhhatli, tehlikeleri öğrenip erken tedbir alarak hazırlamamızı sağlayan çok ehemmiyetli gözetici bir yaklaşımdır” diyor. Bu muayenelerin, çocukların hem fiziksel, akılsal, ruhsal ve sosyal gelişimleri hem de mektep galibiyetleri için büyük ehemmiyet taşıdığını vurgulayan Doç. Dr. Selda Karaayvaz, 5 yaş sonrası 10 kritik tetkiki anlattı, önemli uyarılar ve tekliflerde bulundu.

Diş Hakimiyeti

Her çocuk mektep evveli yarıyılda kesinlikle senede en az bir kere diş doktoruna götürülüp diş çürükleri rehabilitasyon edilmeli. Mektepler açılmadan evvel de diş tetkiki yaptırılmalı. Son senelerde, Dünya Sıhhat Teşkilatı ve Dünya Diş Doktorları Birliği’nin yayınladığı deklarasyonlarda; ağız ve diş sıhhatinin, kalp ve damar hastalıklarından diyabete pek çok hastalıkla ilişkisi olduğu belirtiliyor. Bu hastalıkların rehabilitasyonlarında, ağız sıhhatinin çok büyük rolü olduğu vurgulanıyor. Anne babaların ağız ve diş bakımı mevzusunda çocuklarına iyi misal olmaları koşul.

Duyma Testi

Çocuklarda hafif orta derecede duyma azlıkları çoğunlukla fark edilmeyen ancak ehemmiyetli bir sıhhat meseleyi. Solunum yolu enfeksiyonlarından yüksek sesle müzik dinleme alışkanlığına dek bir hayli unsur duyma kaybına neden olabiliyor. Duyma azlığı, çocuğun dil ve konuşma, konsantrasyon, akılsal gelişim ve mektep galibiyetini negatif etkileyebiliyor. O sebeple mektep evvelinde kesinlikle KBB uzmanına müracaat eterek, özellikle 5 yaş itibariyle duyma testini yaptırın.

Kolesterol ölçümü

Kolesterol artık çocuklarda da görülebiliyor. Genetik olabildiği gibi sıhhatsiz beslenme, abur cubur harcama alışkanlıkları neticeyi çoğalan kan yağları 9 yaştan itibaren damarlara hasar vermeye ve sertleşmenin erken başlamasına neden olabiliyor. Özellikle de birinci derece akrabalarında kolesterol ve trigliserid yüksekliği olan, Ailevi tehlikeyi olan bu çocuklara en erken 2 yaşında muayene yapılıp az yağlı mahsullerle beslenme başlatılmalı. Evrensel kan yağları taraması 8 yaştan sonra her çocuğa öneriliyor. Bu biçimde kalp damar hastalıklarının gelişimine mani olunabiliyor.

Göz tetkiki

Ülkemizde mektep çağındaki her dört çocuktan birinde göz hastalıkları var. Mesele basit fark edilmeyebildiğinden her çocuğun 3 yaşından itibaren göz tetkiki olması gerekiyor. İlkokula başladıktan sonra da kumpaslı tetkiklere devam edilmeli. Aksi halde, erken tespit edilip basitçe çözüme kavuşabilecek mesele, zaman kaybı olduğunda güçlü bir sürece girebildiği gibi, çocuğun mektep zaferini de etkiliyor. Baş sızısı ve bitkinlikten endişe bozukluğu ve kaza geçirmeye kadar bir hayli ek meseleye yol açabiliyor.

Kan sayımı

Doç. Dr. Selda Karaayvaz “Ülkemizde özellikle demir beceriksizliği veya buna bağlı anemi çocuklarda yaygın bir sıhhat problemi olduğu için, bütün kan sayımı ile beraber demir ambarlarının araştırılması önerilmektedir. 6-14 yaş arası en az bir kan sayımı yapılmalıdır. Erken tanınıp rehabilitasyon edilmediğinde sık enfeksiyona tutulma, halsizlik, bitkinlik yanında fiziksel ve akılsal büyüme geriliği ile mektep galibiyetinde düşmeye neden olabilir” diyor.

Omurga çarpıklığı tetkiki

Günümüzde çocukların minik yaşlardan itibaren tablet ve bilgisayar başında uzun zaman geçirmesi, yanlış duruş, ağır ve yanlış sırt çantası kullanımı gibi etkenler bel, boyun ve sırt sızılarına neden olabiliyor. Bunun yanında daha çok ergenlik yarıyılında tespit etilen, skolyoz denilen omurga çarpıklıklarının erken teşhis edilebilmesi, eklemlerde hareket hatayı gibi meseleler olup olmadığının hakimiyeti açısından da tetkik ehemmiyetli.

Obezite

Çağdaş çağın salgın hastalığı obezite günümüzde çocukların karşı karşıya kaldığı en büyük tehlikelerden birisi. İnsülin mukavemeti, hipertansiyon, Tip 2 diyabet gibi gidişatları tetikleyebilen obezite, çocuğun fiziksel sıhhati yanında ruhsal sıhhati ile sosyal yaşantısı ve mektep zaferini de negatif etkiliyor. Çocuklara hem ailede hem de mektepte şekerli yiyecek, karbonhidrat tüketiminin hasarları açısından beslenme eğitimi verilmesi çok ehemmiyetli.

Alerji

Son senelerde alerji çocuklarda en sık görülen hastalıklar arasında yer alıyor. Alerjik bulgular çoğunlukla soğuk algınlığı ve üst solunum yolu enfeksiyonu ile karıştırılabildiğinden zaman kaybedilebiliyor. Oysa alerji doktoruna müracaat etilerek bir an evvel doğru rehabilitasyona başlanması büyük ehemmiyet taşıyor.

Spor evveli muayeneler

Kumpaslı spor yapan çocukların fiziksel, akılsal, ruhsal ve sosyal gelişimlerinin yanı gizeme mektep zaferlerinin de daha yüksek olduğu görülüyor. Ancak çocuğunuzun akut veya kronik bir hastalığı olmasa dahi spora başlamadan evvel kesinlikle çocuk kardiyoloji doktoru tarafından tetkik olmasında, gerekirse muayene yapılması ve ‘spor yapabilir’ raporunun bu kısımdan alınmasında fayda var. Gerekirse bir ekip kan muayeneleri ve kalp testleri de yaptırılmalı.

Regl yarıyılı krizine ananas ve hurma

Regl yarıyılı krizine ananas ve hurma

Adet Evveli Belirti PMS, bayanlarda menstruasyondan vasati bir hafta evvel hem ruhsal hem fiziksel bulgularla kendini göstermeye başlıyor. Bu yarıyılda karın bölgesinde şişlik, göğüslerde hassasiyet, iştah ve ağırlık çoğalışı, tatlıya düşkünlük, sivilce problemi, bunalım, gerginlik, agresif ruh hali ve hiddet meseleyi gibi şikayetler yaşanabiliyor. Bu şikayetler menstruasyon bitimiyle sona eriyor.

Kilo değil ödem

Menstruasyon evveli başlayan ve bitene kadar kendini gösteren ağırlık çoğalışı hormonal farklılıklar nedeniyle oluşan ödemden kaynaklanmaktadır. Aynı süreçte iştah ve yemek tüketimi de çoğaldığı için şahıs kendini kilo almış gibi sezer. Oysaki bu palavracı bir kabarıklıktır ve evhama kapılmaya gerek yoktur.

Ödemi önlemek için bol su ve ananas harcayın

Bedende ödem birikimini önlemek için öncelikle bol su içilmelidir. Özellikle bu yarıyılda günde 2,5-3 litre su içmeye itina gösterilmelidir. Ayrıca adet olmadan 1 hafta evvel tuz alımı eksiltilebilir. Yemekler tuz yerine baharatlarla tatlandırılabilir, salatalara limon ve sirke kullanılabilir. Taze ananas kapsadığı “bromelain” maddesi sayesinde ödemlerin çözülmesine destekçi olur. Hem ödem atmak hem de çoğalan tatlı gereksinimini karşılamak için ananas seçim edilebilir. Ayrıca maydanoz, lahana gibi sebzeler ve kiraz sapı, darı püskülü gibi nebat çayları da ödem atmaya dayanakçıdır.

Tatlı krizlerini hurma ile önleyin

Bu yarıyılda östrojen hormonunun eksilmesine bağlı olarak çoğu bayanda fazla tatlı harcama ve karbonhidratlı besinlere düşkünlük hali ortaya çıkar. Tatlı lüzumu için kakao oranı yüksek çikolata, bitter çikolata, kuru hurma ve kuru incir gibi kuru meyveler, taze meyveli dondurulmuş yoğurtlar, probiyotik meyveli yoğurtlar, kalori içeriği düşük smoothieler, yulaflı hurmalı şekersiz kurabiyeler ve tatlılar ya da hafif sütlü tatlılar seçim edilebilir. Tarçın tüketimi kan şekerini dengeleyerek tatlı lüzumunun giderilmesine destekçi olur. Tarçınlı yoğurt ya da süte karıştırabilecek meyve çeşitleri, yulaf ezmesi veya müsli bu krizlerle baş edebilmeyi basitleştirir.

Magnezyum kaybı için 1 avuç ham badem

Bu yarıyılda demir ve magnezyum kaybı görülebilir. Bu surattan magnezyum içeriği zengin badem gibi kuruyemişler, bütün hububatlı kahvaltılık gevrekler, yulaf ezmesi kapsayan kahvaltılar ve muz harcanmalıdır. Demir noksanlığı üşüme, daha sık hastalığa tutulma, halsizlik, bitkinlik, saç dökülmeleri, cilt kuruluğu gibi şikayetlere neden olabilir. Bu mesele erkeklerden çok bayanları ilgilendirir zira her ay menstruasyon yarıyılında ehemmiyetli oranda demir kaybı yaşanır. Kaybedilen bu demirin kesinlikle karşılama edilmesi lüzumludur. Şayet bir demir noksanlığı mevzubahisi ise hekim teklifi ile ilaç rehabilitasyonunun yanı gizeme demirin en zengin kaynakları olan hayvansal yiyecekler beslenme tasarısında bulundurulmalıdır. Yumurta, kırmızı et, tavuk, balık, yoğurt ve peynir kesinlikle kumpaslı harcanmalıdır. Ayrıca ciğer gibi sakatatlar da ehemmiyetli demir kaynaklarındandır. Kolesterol problemi yoksa, hijyen mevzusunda dikkatli olmak şartıyla ayda iki kere ızgara veya yağsız tavada pişirilerek ciğer harcanabilir.

Kahve yerine melisa çayı

Kafeinin bu yarıyılda eksiltilmesi yerine melisa, papatya gibi soğukkanlılaştırıcı özellikli çayların seçim edilmesi gerginliği eksiltir. Omega-3 tüketimi de stres üzerinde pozitif tesirdedir. Balık tüketimi bakımsızlık edilmemeli; yumurta, avokado, muz, kuru baklagiller ve bütün hububatlı yiyecekler de bu yarıyılın negatif tesirlerini eksiltmek için harcanmalıdır.

Tatlı gereksinimini gidermek için seçenekler

Hurma tatlısı: 1 adet olgunlaşmış orta boy Trabzon hurmasını ister tek başına ister 1 tatlı kaşığı bal/tahin kullanarak blenderdan geçirin. Üzerine azıcık hırpalanmış ceviz ilave ederek harcayın.

Hurma topları: Evvelden suda bekletip yumuşattığınız 4-5 adet kuru hurma, 2-3 tam ceviz ve 1 yemek kaşığı kakaoyu blenderdan geçirin. Elinizle ufak toplar halinde şekillendirin. Dışını kakao, Hindistan cevizi veya toz Antep fıstığı ezmesine bulayarak harcayın.

Izgara ananas: 2 yuvarlak dilim ananası evvelden kızdırdığınız tavada 4-5 dakika arkalı önlü pişirin. Üzerine tarçın dökerek sıcak olarak harcayın.Tatlı gereksiniminiz çok fazla ise, ananasları pişirmeden evvel 1 yemek kaşığı bal, birkaç damla limon suyu ve azıcık tarçını karıştırın. Ananasları bu karışıma bulayıp, öyle pişirin.

Cinnet bulguları 1 ay evvelden ortaya çıkıyor

25 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Cinnet bulguları 1 ay evvelden ortaya çıkıyor

Psikiyatr Dr. İbrahim Bilgen, yaptığı söylemede, her ferdin günlük hayatında muhtelif sebeplerden kaynaklanan strese karşı sabretme eşiği olduğunu, bu eşiğin bireyden bireye fark gösterdiğini, eşik aşıldığında cinnet gibi acı veren hadiseler yaşanabildiğini belirtti.

Cinnet aniden ortaya çıkmıyor

Cinnetin bireyin strese karşı sabretme gücünün kalmadığı ağır bir ruhsal çöküntü neticeyi yaşandığına ancak aniden ortaya çıkmadığına dikkati sürükleyen Bilgen, “Cinnet getirme ağır bunalım geçiren, ani şok yaşayan birinde, paranoid belirtilerde, organik us bozuklukları ile içki ve madde bağımlılarında da görülebilir, genetik de olabilir. Bunun yanı gizeme fazla kuşkucu, kıskanç, şizofren veya paranoyak insanlar da cinnet getirebilir” dedi.

Cinnet en geç 1 ay evvelinden bulgu verir

Bilgen, cinnetten laf edilirken “Bir anda cinnet getirdi” ifadelerinin çok sık kullanıldığını oysa cinnetin aniden ortaya çıkmadığını ifade ederek, şunları kaydoldu: “Cinnet en geç 1 ay evvelinden bulgu verir. Birey sessizleşir, daha içine kapanabilir, kendine bakımı eksilebilir, bakışları matlaşır, minik minik veda kelimeleri kullanabilir. Umutsuzluğu her halinden emindir. Gelecekten hiçbir temennisi olmayan yorgun bir haldedir. Ama ne enteresandır ki birey cinnetten 1 saat gibi kısa bir zaman evvel bunun bütün tersi bir gidişat sergileyebilir. O kızgın, içine kapanık insan gitmiş yerini canlı, keyifli insana vazgeçmiştir. Etrafındakiler ‘Çok şükür bayağıya döndü, iyileşiyor’ diye düşünür. Oysa birey artık ne yapacağına karar vermiş ve onun rahatlığı içindedir. Bu surattan tüm acılarından kurtulacağını düşündüğü için son dakikalarında keyifli olur.”

Birey nefret ettiği için evladını öldürmüyor

Psikiyatr Bilgen, en fazla merak edilen mevzunun son olarak Rize’de yaşanan cinnet hadisesinde olduğu gibi bir ebeveynin öz evladını nasıl öldürebileceği olduğunu belirterek, şöyle devam etti:”Birey hakikatinde nefret ettiği için evladını öldürmüyor. Bunun bütün tersi evlatlarına olan düşkünlüğü onu bu yola iter. Zira ona göre dünya acılarla, makûsluklarla doludur. Kendisi can verdikten sonra çocuklarına ne olacağını düşünür. Kızının yaşam bayanı, oğlunun uyuşturucu bağımlısı olduğunu düşünebilir. O surattan yaşama veda ettikten sonra onları bu dünyada yalnız vazgeçmemek için canlarına kıyar. Bu psikopatlık değildir. Birey kendini öldürmüyor ancak yalnızca evladını veya öteki yakınlarını öldürüyorsa işte bu psikopatlığa girer.” Psikiyatr Bilgen, sanki “geliyorum” diye bulgu veren cinneti önlemenin olası olduğuna işaret ederek, bu mevzuda aile fertlerine ehemmiyetli vazife düştüğünü söyledi.

Cinneti önlemek olası

Aile fertlerinin birbirlerinin düşünce, duygu ve tutumlarındaki farklılıkları çok iyi izlemesi gerektiğini ifade eden Bilgen, şöyle konuştu: “Evvelden bireyde olmayan asaplılık, saldırganlık varsa, uykusuzluk, iştahsızlık, kuşkuculuk başladıysa veya birey bunun bütün tersi konuşkan bir karaktere sahipken içine kapandıysa, fazla içki tüketimi başladıysa, mesullüklerine duyarsız olmaya başladıysa hemen uzmandan destek alınmalı. Bireyin ruh halindeki bozukluğun şiddetine göre rehabilitasyondan en geç 1 ay içinde netice almak muhtemeldir. Bu vaziyetteki şahıslar rehabilitasyona karşı çıkabilir ancak aile fertleri onu kesinlikle ikna etmelidir. Aksi takdirde cemiyette cinnet hadiselerini görmeye devam ederiz.”

Tutumsal ve perhiz tehlikeleri eksiltilerek kanseri önleyebilirsiniz

Tutumsal ve perhiz tehlikeleri eksiltilerek kanseri önleyebilirsiniz

Her sene 4 Şubat tarihi Dünya Kanser Günü olarak kabul ediliyor ve kanserle savaş mevzusunda farkındalık yaratacak aktiflikler tertip ediliyor. Bu ehemmiyetli gün evveli yaptığı söylemede kanser nedeni ile yaşamını kaybeden senelik 9.6 milyon insan rakamını 3’te 1 oranında eksiltmenin muhtemel olduğunu söyleyen Beykoz Üniversitesi İş Akademiyi Müdürü Prof. Dr. Gülten Kaptan Ateşoğlu, “Tutumsal ve perhiz tehlikeleri eksiltilerek bu vefatlar eksiltilebilir” dedi.

Kanserle savaşmak için gözetici temkinleri sağlamak emeliyle her sene muhtelif aktiflikler tertip ediliyor. Dünya Sağlık Teşkilatı WHO, Hükümetler ve Sivil Toplum Sıhhati Örgütlerinin de katılımıyla kanser hastalığına karşı bir hayli strateji geliştiriliyor. Dünya Sağlık Teşkilatı’nün bu sene için iletiyi oldukça eforlu ve hastaları motive edici. Geleceği etkilemek için şimdiden alınan fertsel eylemlerin eforuna işaret eden Teşkilat, “Kim olursan ol, kanserin, kendiniz, beğendiğiniz insanlar ve dünya için tesirini eksiltme eforunuz var” diyor.

3’te 1’i önlenebilir

Kanserden dolayı hakikatleşen vefat hadiselerinin yüzde 70’inin düşük ile orta kazançlı ülkelerde görüldüğünü belirten Prof. Dr. Gülten Kaptan Ateşoğlu, bu vefatların takribî 3’te 1’inin tutumsal ve perhiz tehlikelerinin eksiltilerek önlenebileceğini belirtti.

Bırakmamalıyız

İçki, fazla kilolu veya obez olmak, perhiz ve beslenme, fiziksel etkinlik, tütün kullanımı, iyonlaştırıcı ışınım, iş yeri riskleri, enfeksiyon gibi etkenlerin değiştirilebilir tehlike etkenleri olduğunu söyleyen Ateşoğlu, “Öyleyse, içkiden ve sigaradan uzak durmak, fazla kilo alımını yasaklamak, bunun için durağan yaşamdan bırakıp fiziksel etkinliğe yer vermek ehemmiyetli. Madem değiştirebiliyoruz bırakmamalıyız” diye konuştu.

– Erken teşhisin ehemmiyetinin de altını çizen Ateşoğlu, laflarını şöyle sürdürdü: “Hasta açısından gerek fiziksel, gerek ruhsal ve ekonomik güzergahıyla daha az hasar ile hayata devamın ehemmiyeti erken tanıda uyuyor. Rastgele bir belirtide hekime gitmekten çekinmemeli ve geciktirilmemeli. Kanser disiplinler arası bir takım kavrayışı ile ele alınması gereken bir hastalık. Hastanın merkezde olması gereği unutulmamalı. Takım içerisinde bırakılmaz olan doktor, birliktesi rehabilitasyon ve bakımın yanı gizeme eğitim ve danışmanlık rolü de olan özellikle onkoloji hemşirelerinin varlığı ehemmiyetli.”