Sara cerrahisi ile alakalı öğrenilmesi gerekenler

Sara cerrahisi ile alakalı öğrenilmesi gerekenler

Sara epilepsi hastalığı yeni doğandan başlayarak her yaşta ortaya çıkabiliyor. Hastalığın rehabilitasyonunda doktorların ilk teklifi ilaçlar oluyor. Hastanın rehabilitasyona yanıt vermediği vaziyetlerde ise geç kalmadan cerrahi uğru tartışılması gerektiği ve son derman olarak düşünülmemesi gerektiği söyleniyor. Sara hastalığında öncelikle nöbetleri durdurucu ilaçlarla rehabilitasyon uygulanıyor. Nöbet hakimiyeti sağlanamayan hastalarda ise sara cerrahisine müracaat etiliyor. Medipol Üniversitesi Sağlık Kurumu Beyin ve Asap Cerrahisi doktorlarından Prof. Dr. Nejat Akalan sara cerrahisi ile alakalı ehemmiyetli söylemelerde bulundu.

İlaca mukavemetli hasta cerrahi aday olabilir

Peki, tüm sara hastaları için cerrahi gerekir mi? Sara hastalığının rehabilitasyonu esasta ilaç rehabilitasyonu olmakla beraber, hastaların bir kısmında ilaç rehabilitasyonuna karşın netice alınamaz. Bu, hastalarda saraya neden olan, diğer hastalarda olmayan bir odak olduğunu düşündürür. Şayet bu odak tespit edilirse ve çıkarılması hastada nörolojik bir mesele oluşturmayacaksa bu hastalar cerrahi usul ile rehabilitasyon edilme yoluna gidilir ve en az ilaçla rehabilitasyon kadar galibiyetli neticeler alınabilir.

Prof. Dr. Akalan sara cerrahisinin ayrıntılarını şöyle söyledi: “Sara hastasının cerrahi adayı olması için ilk koşul ilaca mukavemettir. İlaçları yeterli dozda kullandığı halde nöbetleri olan bir hasta pratik olarak cerrahi adayı olarak kabul edilir. Bu karardan sonra bu hastalarda saraya neden olan bir odak incelenir. Bu odağın özellikle son zamanlarda gelişmiş usullerle bulunması ve çıkarılmasının hastaya hasar vermeyecek bir lokasyonda olmasının tespit etilmesi hastayı natürel bir sara cerrahisi adayı yapar.”

Operasyondan sonra nöbetler kesilir

Operasyon sonrası genel olarak ilaca mukavemetli sara hastalarının yarısından aşırısında nöbetleri kesilir, bir müddet sonra da ilaçsız devam edebilecek biçimde fayda görebilir. Akalan, cerrahinin zaferinin değişkenlik gösterebileceğini belirterek ilave etti: “Her sara hastası için aynı zafer oranını vermek doğru değildir. Tabi bu hastaların beraber iki üç ilaç kullanımına karşın aralıksız nöbet geçirdiklerini göz önüne alırsak bu yüzde elliden fazla zafer tutulması hastaların yaşam niteliğini düzenlemede çok ehemmiyetli bir oran olarak görülmektedir. Sara cerrahisi sonrasında nöbetlerin devam etmesi ya da bir müddet sonra tekerrür başlaması muhtemeldir. Çok detaylı araştırmalara ya da bilgi birikimine karşın hali hazırda bir grup hastada sekiz, on sene sonra dahi muhakkak sara tiplerinin yinelediği öğrenilmektedir.”

Tehlikeleri nelerdir

Her cerrahi rehabilitasyonda olduğu gibi sara cerrahisinin de kendine göre tehlikeleri olabiliyor. En çok korkulan tehlike, yapılan tüm muayenelere, cerrahi harekâta karşın nöbetlerin kesilmemesi ve devam etmesidir. Bunun dışında operasyonun ve anestezinin getirdiği beyin cerrahideki tüm tehlikeler sara cerrahisi için de geçerlidir. Nöbetlerin geçmemesi dışında en çok çekinilen nokta ise beyinde kalıcı bir zarar oluşma tehlikeyidir. Bu sebeple sara operasyonlarında karar alınırken hasta, alanında uzman doktorlar tarafından değişik dallarla multidisipliner bir yaklaşımla ele alınmalıdır.

Sara hakkında doğru bildiğimiz 10 yanlış

Sara hakkında doğru bildiğimiz 10 yanlış

Sara nöbeti yada krizi, beyin klasik etkinliğinin, asap hücrelerinde geçici olarak alana gelen anormal elektriksel etkinlik neticeyi bozulması ile oluşan muayenehane bir gidişattır. Millet arasında “Epilepsi Hastalığı” olarak da öğrenilen sara, kendini epileptik nöbetler ile göstermektedir. Epileptik nöbet asıllaştığında hastada gelip geçici şuur kaybı veya değişik özelliklerde bulgular olmaktadır.

Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Okan Bölükbaşı, Sara hakkında millet arasında dolanan yanlış bilgilere dikkat sürükleyerek ehemmiyetli söylemelerde bulundu.

Sarası olan hastalar iyileşmez, nöbetleri can verene dek sürer – YANLIŞ

Sara hastalarının % 60 ında nöbetler ilaçla hakimiyet altına alınır. Bazı hastaların sara cinsleri yaş ile ilişkilidir. Delikanlılık çağında görülen rolandik sara ilerleyen senelerde kaybolur. Nöbetler çoğu hastada rehabilitasyon ile hakimiyet altına alınır. Saraya Karşı Beynelmilel Birlik ILAE, epileptik bir şahıs en az 10 yıldır nöbet geçirmiyor ve en az beş yıldır ilaç da kullanmıyorsa; iyileşmiş kabul eder.

Sara ve nöbet aynı şeydir – YANLIŞ

Birbirleri ile oldukça ilişkilidirler ama, aynı şey değildirler. Nöbet, klasik beyin işlevindeki kısa bozulmadır. Nöbeti olan herkes epileptik olmaz. Diyabetten, üremiye, kanserden yüksek ateşe dek neredeyse her şey nöbet yapabilir. Sara ise, nöbetlere karşı duyarlılığın çoğaldığı bir beyin hastalığıdır.

Epileptik nöbetler sızılı ve risklidir – YANLIŞ

Nöbetler çoğu şahısta sızısızdır. Seyrek nöbet sırasında sızı sezdiğini söyleyen hastalar görülebilir. Nöbetlerden kaynaklanan çarpma, burkulma, ezilme, yanma gibi ikincil sızı sebepleri de olabilir. Nöbetler genel olarak güvenlidir.

Nöbet sırasında şahıs dilini yutabilir, bu da vefata yol açabilir – YANLIŞ

Nöbet sırasında bir bireyin dilini yutması olası değildir. Asla hastanın ağzını açmaya çalışmamalı, şahıs yan tarafına yatırılarak ağızda biriken akışkanların solunum yoluna kaçması önlenmeye çalışılmalıdır.

Sarası olan şahıslarda gelişimsel bozukluklar ve ruhsal kasvetlerde vardır – YANLIŞ

Sarası olanlarda otomatikman gelişimsel bozukluklar ve ruhsal kasvetler olmaz. Genelde sara dışında tamamen banallerdir. Gelişimsel hataları olanların bir kısmında ise, sara da olabilir. Epileptiklerin bir kısmında bunalım da görülür. Bazen varsanılar da hallucination olabilir.

Epileptikler araba sürebilir – YANLIŞ

Epileptik hastaların araba kullanma gidişatları, bulundukları ülkelerin trafik idaremeliklerine göre tertip edilir. Amerika Birleşik Devletleri De çoğu eyalette ilaç rehabilitasyonu ile klasik olan epileptik hastalar araba kullanabilirken, Türkiye’de netlikle yasaktır. Rehabilitasyon altında olsun ya da olmasın.

Epileptikler çocuk doğuramaz – YANLIŞ

Epileptik annelerin bebekleri % 90 dan fazla oranda sıhhatli doğar. Ancak sıhhatli bir anne adayının evhamları gibi, epileptiklerin de düşünecek bir sürü şeyi vardır. Bir numaralı mesele antiepileptik ilaçlardır. Bazı antiepileptikler çocuğa hasar verebileceğinden, hamilelikte kullanılabilecek tehlikesiz ilaca geçmek gerekir. Yeniden de şunu belirtmeliyiz ki çocukta hasarlı neticelere yol açan yalnızca bir antiepileptik var.

Sara işimi etkilemez – YANLIŞ

Epileptik hastaların gece vardiyasında çalıştırılmaması gerekir. Sık sık yapılan gece-gündüz mesai farklılıkları nöbetleri tetikleyebilir. Dolayısıyla sara işi etkileyebilir. Yapılan işin riskliliği, konsantrayon zorunluluğu, el hakimiyet yetenekleri gidişatı gibi etmenlerin nöroloji uzmanı ile beraber değerlendirilmesi uygun olur. Bu sebeple epileptikler bazı işler için uygun değildir.

Sarada içki hasarlıdır – YANLIŞ

Natürel ki yüksek ölçüde içki alımı hem epileptik ilaç dozlarını değiştirir hem de beynin nöbet geçirme eşiğini düşürür. Bu sebeple yüksek içki alımı mahzurludur. Ancak düşük dozda alındığında nöbet çoğalışına neden olmaz.Ancak yeniden de bu gibi gidişatları nörologla konuşmak ve onun görüşünü uygulamak yerinde olur.

Sarada rehabilitasyon ilaç kan seviyeyi takipleri ile yapılır – YANLIŞ

İlaç kan seviyeyi takipleri, ilacın muayenehane faalliğini göstermekten uzaktır. Muayenehane zafer, ilaç kan seviyelerine bakılarak yapılamaz. Sara rehabilitasyonu ampiriktir. İlaç kan seviyeleri uzman tarafından hastada zehirlenme kuşkusu varsa ya da hastanın ilacı kullandığı mevzusunda kaygılar varsa istenir. Öbür kullanımları tartışmalıdır.