Çoraptaki soğan sızıları kesiyor

Çoraptaki soğan sızıları kesiyor

Sofralarda en yaygın kullanılan sebzelerden biri olan soğan yiyecek kıymeti bakımından çok zengindir. A, B ve C vitaminleri ilepotasyum, magnezyum, kalsiyum, sodyum, iyot, fosfor ve kükürt mineralleri bakımından oldukça zengin olan soğanın kapsadığı değişik etmen maddeler sayesinde de pek çok hastalığa iyi gelmektedir.

Soğan dilimi sızıyı kesiyor

– Ayak asap uçlarında 7 bin tane asap ucu bulunuyor. Soğan dilimleri romatizmal sızıların olduğu yere ya da ayağın içine yerleştirilip bir streç veya çorapla sarıldığında sızılara iyi geliyor.

– Soğan dilimleri, kapısı kapalı bir odada yatak başına konulduğunda sabaha kadar solunum yollarını açıyor.

– Soğan, lapa halinde göğüse sürüldüğünde ise balgam söktürücü tesiri yapıyor.

Kaya tuzunda kanser yapan maddeler var

Kaya tuzunda kanser yapan maddeler var

Sıhhat Bakanlığı, bileşeninde 84 ayrı mineral bulunduğu iddia edilen ve son yarıyılda sofraların bırakılmazı haline gelen kaya tuzunu mercek altına aldı. Habertürk’ün haberine göre, “Kaya Tuzu Hakkında Hakikatler” başlıklı bir rapor hazırlayan bakanlık, kaya tuzunun bileşenlerinde atom bombasının üretiminde de kullanılan ve insan sıhhati için çok tehlikeli görülen “plütonyum” maddesinin yer aldığına söyledi.

Hangi tuz kullanılmalı

Sodyumun insanlar için ehemmiyetli bir mineral olduğu belirtilen raporda, günlük 184-230 mg harcamanın zorunlu olduğu ifade edildi. Raporda tüketimi ehemmiyetli oranda çoğalan kaya ve Himalaya tuzlarının, 84 adet mineral kapsadığı ve sıhhat açısından ehemmiyetli olduğu istikametindeki değerlendirmelerin doğru olmadığı belirtildi. Tuzun bir hayli hastalığın önlenmesinde verimli olduğu fikri de doğrulanmadı.

Tuz deyip geçmeyin ‘atom bombası’

Kaya tuzlarının bileşimi hakkında bilgiler verilen raporda, şunlar paylaşıldı:

-İnsan sıhhati açısından çok tehlikeli olduğu öğrenilen “plütonyum” atom bombası üretiminde kullanılıyor bulunuyor.

-“Talyum” ve “radyum” ışınım başka bir deyişle ışın kapsar ki ışınımın kanser yapıcı tesiri çok iyi öğrenilmektedir gibi maddeler de bileşende yer alıyor.

-Kaya tuzunun temel maddesini yüzde 97.35 oranında “sodyum” oluşturuyor.

-Bu sodyumun da sofra tuzu gibi fazla harcanması kalp ve damar sıhhati açısından makûstur. Kaya tuzlarının sıhhat üzerinde pozitif tesirlerini gösteren hiçbir bilimsel yayın bulunmamaktadır.

Kalp beceriksizliği tehlikesine yol açıyor

-Bolca harcanan kaya tuzu, hipertansiyon ve kalp beceriksizliği gibi ehemmiyetli sıhhat meselelerine yol açacaktır.

-Sofra tuzu sıklıkla iyotla zenginleştirilerek ehemmiyetli ulus sıhhati meseleyi olan iyot eksikliğinin önlenmesinde büyük ehemmiyet taşır.

-Kaya tuzunun astım ve alerjiyi rehabilitasyon edebileceği mevzusunda bilimsel bilgi yok.

Transparan olanlar harcanıyor

Kaya tuzunu Çankırı’dan çıkararak Türkiye’nin 81 şehrine satan işadamı Bilal Özkan ise rapora şöyle karşı çıktı: “Kuraklık zamanlarında sular buğulaştığı için yararlı ve hasarlı mineraller yere çöküyor. Bu mineraller kaya tuzunda birleşiyor. Kırmızı, yeşil, gri ve sarı renklerde kaya tuzları çıkartılıyor. Bir de bunların transparan sırça gibi olanları var. Yemeklik olarak kullanılanlar bunlardır ve 84 elementi kapsar. Bakanlığın kaya tuzu olarak “transparan” tuzları hedeflemesi gibi bir gidişat olamaz. Şayet öyleyse bilimle ters düşmüş olur.”

Sofralarınızdan tuzu eksilttirecek 9 neden

Sofralarınızdan tuzu eksilttirecek 9 neden

Yapılan araştırmalar gösteriyor ki Türkiye’de tuz tüketimi ne yazık ki 16-18 gramı buluyor. Son senelerde yapılan kısıtlamalarla bu ölçünün 14,8 grama düşürüldüğü belirtiliyor. Acıbadem Altunizade Sağlık Kurumu Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Sevgi Şahin düşük ölçüde alındığında yaşamımızda ehemmiyetli işlevi olan tuzun, bunun bütün aksine ideal ölçünün üzerinde harcandığında ise zehirden farksız olduğu ihtarında bulunarak, “Tuzun başta böbreklerde zarar oluşturmaktan kan tazyikini yükseltmeye kadar pek güç hasarı oluyor. Bu sebeple günlük tuz tüketimini kısıtlamak hayatsal ehemmiyete sahip” diyor.

Yaygın inanışın aksine harcanan tuzun büyük bir kısmı mutfak masasında yemeklere ilave edilen tuzdan değil, harekât görmüş gıdalardan geliyor. Öyle ki işlenmiş gıdalar sodyum alımının genelde yüzde 75 gibi yüksek bir oranını oluşturuyor. Bu sebeple tuz alımını eksiltmek için sofradan tuzu kaldırmanın yanı gizeme işlenmiş gıdalardan sakınmak da çok ehemmiyetli.

Peki, pek çoğumuzun yemeklere hiç düşünmeden bolca serptiği tuz sıhhatimizi nasıl etkiliyor? Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Sevgi Şahin ideal ölçünün üzerinde alınan tuzun hangi hastalıklara yol açabildiğini anlattı, ehemmiyetli bilgiler verdi.

TUZ

Kan tazyikini yükseltiyor

Perhizdeki tuz çoğalışı kan tazyikini yükseltiyor. Tuz tüketimi çoğaldığında aynı zamanda kan tazyikini düşürmek için alınması gereken tansiyon düşürücü ilacın dozu ve sıklığı da çoğalıyor. Bunun sebebi ise tuzun tansiyon ilaçlarının tesirini eksiltmesi. Özellikle de ACE inhibitörü ve ARB grubu tansiyon ilaçlarının tesirine mukavemet büyümesine yol açıyor. Tuzla hipertansiyon arasında doza bağlı ve doğrudan bir ilişki mevcut. Tuz alımının eksiltilmesi uzun yarıyılda kalp damar hastalıkları ve inme tehlikesini eksiltiyor. Misalin, perhizle alınan tuzun 10 gramdan 5 grama düşürülmesiyle inme tehlikeyi yüzde 23 ve kalp damar hastalıklarının tehlikeyi de yüzde 17 oranında eksilebiliyor.

tuz

Böbreklerde kalıcı zarar oluşturabiliyor

Tuzlu beslenme, yalnızca sistemik kan tazyikini yükseltmekle kalmıyor, böbrek tazyiki de arttırıyor. Glomeruller ismi verilen hücrelerin içindeki tazyik çoğalışı, böbreğin süzme membranını proteinlere daha iletken hale getiriyor. Dr. Şahin, idrarla protein atılımının çoğalmasının da uzun yarıyılda böbrekte kalıcı zarar oluşturabildiğine dikkat sürüklüyor.

İnsülin direncini çoğaldırabiliyor

Yüksek sodyum kapsayan perhiz, kanda leptin seviyesini yükseltiyor. Bu hormonun çoğalışı karın bölgesindeki yağ hücrelerini arttırıyor. Karın bölgesinde yağlanma da bel etrafının genişlemesiyle sonuçlanıyor. Bunun neticesinde insülin mukavemeti çoğalıyor. Düşük sodyumlu beslenme stili ise glukozu dokulara taşıyan transporterlerin ölçüsünü ve yağ hücrelerinin içindeki insülin reseptörlerine tertip ediyor ve insülin mukavemeti eksiliyor. Özellikle tuza duyarlı bireylerde perhizde tuz kısıtlandığında, insülin mukavemeti düşüyor.

Mide kanseri tehlikesini yükseltiyor

Dr. Şahin yüksek sodyum kapsayan beslenme stilinin mide mukozasında zarar oluşturduğunu belirterek laflarına şöyle devam ediyor: “Zararlanan mukoza kanserojen maddelere daha duyarlı hale geliyor, helicobacter pylori isimli bakterinin midede daha uzun süreli olarak yerleşmesine ve zarar yapmasına yatkınlık yaratıyor. Zararlanan mide mukozasında da kanser büyüyebiliyor. Bu sebeple tuzlu besinler, tütsülenmiş ve salamura besinlerden uzak durmak gerekiyor”

Kemik erimesini tetikleyebiliyor

50 yaş üstündeki her 2 bayandan ve her 5 erkekten 1’i osteoporoz olarak adlandırılan kemik yoğunluğu eksilmesi sebebiyle kemik kırıkları problemleri yaşıyor. Yüksek tuz kapsayan beslenme stili, kemiklerden kalsiyumun hürleşmesine ve idrarla bedenden atılmasına yol açıyor. Neticede kemikler zayıflıyor ve basit kırılabilir hale geliyor. Menopoz yarıyılındaki bayan hastalar ve yaşlılar özellikle yüksek tehlike altında oluyor.

Böbrek taşına yol açabiliyor

Tuzlu beslenme idrarla kalsiyum atılımını arttırıyor. İdrarda bulunması gerekenden fazla kalsiyum atılması da böbrek taşı yaradılışına yol açabiliyor. Böbrek taşları enfeksiyon odağı oluşturarak veya idrar yolunda tıkanmaya yol açarak böbreklerde zarar büyümesine neden olabiliyor.

Bağışıklık sistemini de etkiliyor

Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda fazla tuz alımının bakteriler ve yabancı maddelere karşı savaşan gözeticiler olan ‘makrofajların’ işlevini eksilttiğini ortaya koyuyor. Bunun neticesinde da bağışıklık sistemimiz bakteri ve virüslere karşı zayıflıyor.

Damar hastalığına bağlı demansı süratlendirebiliyor

Damar hastalığına bağlı demans, bunamanın en sık görülen cinsi. Zekâsal işlevlerin tümünü etkileyen bu tablo, beyin kan dolaşımının damar sertliği sebebiyle bozulması neticesinde büyüyor. Tuz tüketiminin fazla olması, damar yapısını bozarak ve kan tazyikini yükselterek damar hastalığına bağlı demansı süratlendiriyor.

Meniere hastalığına neden olabiliyor

Denge bozukluğu, şiddetli baş dönmesi, bulantı ve kusma ile karakterize meniere hastalığı, iç kulağın zararlanmasıyla alakalı bir mesele. Yüksek ölçüde tuz alımı bedende su yakalanmasına neden olduğu için iç kulak basıncını çoğaldırıyor, hastalığın bulgu ve belirtilerini şiddetlendiriyor. Meniere hastalığının rehabilitasyonunda tuzsuz perhiz son derece tesirli oluyor.

Tuz alımını mantıklı hudutlara düşürebilmek için…

– Yemek masasına tuzluk koyma alışkanlığından bırakın

– Besinleri baharatlarla tatlandırma alışkanlığı edinin

– Market alışverişleri sırasında mahsullerin sodyum içeriğine bakmayı umursamama etmeyin

– Yiyeceklerin üzerinde sodyum ölçüyü verildiyse bu sayıyı 2.5 ile çarparak tuz ölçüsünü hesaplayabilirsiniz. Misalin mahsulün 100 gramında 1.5 gram tuz veya 0.6 gram sodyum varsa “yüksek tuzlu mahsul”, 0.6 gram tuz ya da 0.1 gram sodyum varsa “düşük tuzlu mahsul” grubuna giriyor.

– Turşu, ketçap, hardal, zeytin, soya sosu vb. gıdaların tuz içeriği çok fazladır. Bu gıdaları olası olduğunca az harcayın. Misalin 1 çay kaşığı soya sosu 335mg sodyum 837.5 mg tuz, bir çay kaşığı kabartma tozu 530 mg sodyum 1.32 gram tuz kapsar kapsıyor. Bu ölçü günlük tuz alımının neredeyse 5’te 1’ini oluşturuyor.

– Tuz içeriğinin yüksek olabileceği hiç usumuza gelmeyen enginar, ıspanak ve kerevizin 100 gramında sırasıyla 86/71/100mg sodyum bulunuyor. Bu gıdaları pişirirken ilave edeceğiniz tuz ölçüsünü eksiltmeyi unutmayın.

– Salamura yiyecekler de zeytin, turşu, peynir gibi sodyum alımına ehemmiyetli oranda katkıda bulunuyorlar. Bu yiyeceklerden de olası olduğunca kaçının.

Fazla tuz tüketimine dikkat

Fazla tuz tüketimine dikkat

Uzman Diyetisyen Banu Topalakçı Salman’dan tansiyon ve kalp rahatsızlığı gibi ciddi hastalıklara neden olan “tuz tüketimi” hakkında ihtar geldi. Uz. Dyt. Salman tuz tüketiminde fazlaya kaçılmaması gerektiğini belirterek, “Besinlerin kendi bünyesinde olan tuz sodyum zati bizim günlük gereksinimimizi karşılıyor” dedi. Tuz tüketim ölçüyü ya da hangi tuzun harcanması gerektiği sıkça müzakere mevzusu oluyor. Mevzu hakkında birbirinden değişik görüşler ise her geçen gün kamuoyuna yansıyor.

Tuzun sofra tuzu tarih süresince en ehemmiyetli tatlandırıcı ve gözetici madde olarak kullanıldığını ancak hakikat ehemmiyetinin beden akışkanlarını dengeleyici özelliğinden kaynaklandığını belirten Uzman Diyetisyen Banu Toplakçı Salman, “Tuz bedenimizde suyun yakalanması, adale ve asapların çalışması için gereklidir.Gerekli ölçüde su aldığımız vaziyetlerde dahi tuz beceriksizliğinden dolayı bedenimizdeki su ölçüyü riskli bir biçimde klasiğin altına inebilmektedir. Tuz lüzumumuzdan ziyade, sodyum lüzumumuzdan bahsetmek daha doğru olacaktır. Yetişkin bir insanın beden balanslarını gözetebilmesi için gereksinimi olan günlük sodyum ölçüyü 1,5-2,5 gramdır. Bu ölçü 4-6 gram sofra tuzu ile karşılanabilmektedir. Sodyumu pek çok natürel yiyecekten de sağlayabildiğimizi düşünürsek, klasik koşullarda günlük ekstra tuz lüzumumuz yoktur” dedi.

Olağandan 3 kat fazla harcıyor

Türkiye’de fertlerin tuz tüketiminin günlük alınması gereken ölçünün çok üstünde olduğunu kaydolan Uzm. Dyt. Salman, sıhhatli hayat için tuz tüketiminin sınırlaması gerektiğini vurguladı. Uzm. Dyt. Salman, “Dünya Sıhhat Örgütü’nün günlük tuz tüketimi için önerdiği oran en fazla 5 gramdır. Ancak yapılan araştırmalar, Türkiye’ deki tuz tüketiminin tanımlanan asgari orandan 3 kat fazla olduğunu gösteriyor. Başka Bir Deyişle ülkemizde günlük vasati tuz tüketim oranı 15 gramı buluyor. Tam gıdalarda olduğu gibi tuz tüketiminde de fazlaya kaçılması sıhhat meseleleri doğurabilir. Ehemmiyetli olan ne yediğiniz değil ne kadar yediğiniz” dedi.

Ülkemizde yüksek tansiyon görülme sıklığının son derece yüksek olduğuna dikkati sürükleyen Uzm. Dyt. Salman laflarını şöyle sürdürdü: “Günlük 4-6 gramın üzerinde tuz tüketimi, hipertansiyon, kardiovasküler hastalıklar, böbrek hastalıkları, diyabet, muhtelif kanser türevleri gibi pek çok hastalığa neden olmaktadır. Ayrıca fazla tuz tüketimi idrardan kalsiyum ve magnezyum atımını çoğaldırmakta bu da kemiklerde doku kaybına ve birliktesi osteoporoza neden olmaktadır.” dedi.

İyotlu tuz kullanın

İyotlu tuz tüketimine de değinen Uzm. Dyt. Salman, iyot yetersizliğinin ehemmiyetli sıhhat problemlerine neden olabileceğini ifade etti. Tiroit hastalıklarının en çok öğrenilen sebebinin iyot beceriksizliği olduğunu kaydolan Uzm. Dyt. Salman, “Özellikle büyüme çağında yeterli iyot alınmazsa, tiroit bezi kendisini geliştirerek yeterli hormon salgılamaya çalışır ve nodüller büyüyebilir. Ayrıca bedenin kendi bağışıklık sisteminden kaynaklanan ve bezin az veya çok çalışması ile oluşan guatrlar, seyrek de olsa tiroit kanserlerine ait nodüller olabilir. Bu sebeple guatr problemi olmayan yurttaşların iyotlu tuz harcamasını öneriyoruz” diye konuştu.

Mum ışığı kalbi pozitif etkiliyor

Mum ışığı kalbi pozitif etkiliyor

Yapılan bilimsel araştırmaya göre, mum ışığı altında yenen yemeğin kalbe tesiri yalnızca romantik değil!

İsveç’teki Lund Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmada, mum ışığı altında yenilen yemeğin, kalp ritmini pozitif etkilediği ortaya çıktı. Bilim insanları pozitif tesirlerin, yanan mumdan salınan minik tuz partikülleri suratından alana geldiğini düşündüklerini açıkladılar.

Bilim insanları, araştırmaya katılan 13 bayan ve erkeğin bulunduğu odaya, mum dumanı kapsayan hava salındığını belirttiler. Araştırmada havanın mum dumanı kapsadığını öğrenmeyen katılımcıların kalp ritimlerinin çoğaldığı vurgulandı.

Mum dumanı kalp ritmine dayanak

İnsanlardaki kalp ritminin soluk alıp verildiğinde natürel olarak değiştiğini ancak ihtiyarladıkça metamorfoz oranın düştüğünü belirten bilim insanları, mum dumanının kalp ritmini çoğaldırarak dayanak sağlayabileceğine söylediler.

Araştırmada kullanılan mum dumanının, mum ışıklı bir akşam yemeğindeki duman oranıyla aynı olduğunu söyleyen bilim insanı Christina Isaxon, kalp ritmindeki pozitif gelişimin mumun içerisinde bulundurduğu sodyum ve potasyum suratından alana geldiğini belirtti.

Anoreksisyanın esasında anne kız çatışması mı var

Anoreksisyanın esasında anne kız çatışması mı var

Yeme bozukluğu olarak öğrenilen anoreksiya en fazla ergenlik yarıyılında ortaya çıkıyor ve bayanlarda erkeklere oranla 20 kat daha fazla görülüyor. Anoreksiya nervozanın psikiyatrik hastalıklar içerisinde intihardan sonra en fazla vefata neden olan hastalık olduğunu belirten uzmanlara göre, hastalığın esasında şahsın 3-6 yaş arasında annesiyle yaşadığı meseleli bağlanma problemi bulunuyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Sağlık Kurumu Psikiyatri Uzmanı Mahir Yeşildal, yeme bozukluğu olan anoreksiyanın en fazla ergenlik yarıyılında ortaya çıktığını ve bayanlarda daha fazla görüldüğünü söyledi.

Vücuda narsistik yatırım yapılıyor

Anoreksiyanın üç esas özelliği olduğunu belirten Psk. Yeşildal, bunlardan ilkinin hastalığın ergenlik yarıyılında ve bayanlarda daha fazla görülmesi olduğunu ifade etti. Bu gidişatın esasında çocukluk çağında anneyle yaşanan meseleli bağlanma problemi bulunduğunu ifade eden Psk. Yeşildal, şunları söyledi:

“Genellikle bu hastalık ergenlik yarıyılında başlıyor. Hastalığın en çok görüldüğü yaş 12 ile 25-30 yaş arası. Bunun nedeni biyolojik nedenler olabilir ama en esasta şahsın annesiyle yaşamış olduğu kasvet ve çatışmalarda sıhhatli korunma mekanizmaları olmadığı için baş edememesi ve buna bağlı vücuduna narsistik yatırım yapması; başka bir deyişle kendi vücudunu müthişleştirmeye çalışıyor. Bu da esasta çocukluk çağında özellikle 3-6 yaş arasında anneyle olan ilişkideki problemden, özellikle bağlanma probleminden kaynaklanıyor. Zira bu hastalık, batı cemiyetinde daha çok görülen bir şey. Anne için kız çocuğu daha bedelli. Kendi hayallerini, umutlarını hayal kırıklıklarını kızı üzerinden yaşamaya çalışıyor. Türkiye’de fertselleşme çoğaldıkça, cemiyetin sosyolojik yapısı değiştikçe, anne-kız bağlanma şekillerinin de batı tipi bir ilişkiye döndüğünü görüyoruz ve buna bağlı anoreksiya olaylarının çoğaldığını görüyoruz”

Beden Kitle İndeksi %15 eksiliyor

Anoreksiyanın ikinci özelliğin hastanın Beden Kitle İndeksi’nin yüzde 15 eksilmesi olduğunu ifade eden Psk. Yeşildal, bu şahısların genellikle hastalık evveli kilolu ya da hafif kilolu olduğunu kaydoldu. Hastanın kilo vermesine karşın kendini hala kilolu olarak gördüğünü kaydolan Psk. Yeşildal, “Beden Kitle İndeksi’nde alt hududun 20 olduğunu varsayarsak % 15 oranında eksiliyor. 16-17’nin altına düşüyor. Buna karşın hastada iştah var, bunalımdaki gibi değil, bu hasta aralıksız yemeklerle ilgileniyor. Bu hastalar aralıksız yemek tanımları okurlar, konutun muhtelif yerlerine yemek gizliyorlar. Sofrayı kendileri kurmak istiyorlar ama kilo alırım evhamı ve fobisiyle yemiyorlar” söylemesinde bulundu.

Kendini hala kilolu görüyor

Hastalığın üçüncü özelliğinin ise çok kilo kaybetmiş olmasına karşın hastanın kendini hala çok kilolu olarak görmesi olduğunu ifade eden Psk. Yeşildal, “Kendinin kilolu olduğunu iddia etmesi, aksi gösterilmesine karşın buna ikna olmaması. Kendi vücuduyla barışık olmaması” dedi.

Anoreksiyanın esasında genetik bir etmenin olduğu mevzusunda kesin bir bilgi olmadığını ifade eden Psk. Yeşildal, “Anoreksiyayla irtibatlı bir gen bulunmuş değil. Ancak ailede annede, babada ya da teyzede anoreksik ya da bulumik başka bir deyişle yeme bozukluğu olan biri varsa bu çocuklarda yeme bozukluğu başka bir deyişle anoreksiya nervozanın ortaya çıkma ihtimali yüksek oluyor. Ayrıca manken, şarkıcı ya da sunucu gibi cemiyetin önünde olan ve bir yerde vücutlarıyla para kazanmak zorunda olan bireylerde görüntülerini koruma evhamı daha yüksek oluyor. Bunlar büyük tehlike altında, zati bu hastalık ilk çıktığında manken hastalığı olarak belirleniyordu” ifadelerini kullandı.

En çok vefata götüren hastalık

Anoreksiya nervozanın psikiyatrik hastalıklar içerisinde intihar haricinde en fazla vefata neden olan hastalık olduğunu ifade eden Psk. Yeşildal, “Hastalığın kendisi vefata neden olabiliyor. Zira hasta yemeyince içmeyince kilo kaybına bağlı anemi, kalp ritim bozuklukları ortaya çıkabiliyor. Kandaki yağ ve kolesterol oranları değişebiliyor, metabolik yapı alt üst olabiliyor. Sodyum, potasyum kalsiyum gibi maddelerin ölçüyü eksiliyor. Kalsiyum eksilince kemik bunu kompanse etmeye çalışıyor. Kemik erimesi ortaya çıkıyor, bedene az su alınınca sodyum ölçüyü düşünce özellikle potasyum düşünce böbrekler iflas edebiliyor. Ciddi bir böbrek yetmezliği ortaya çıkabiliyor. Bu hastalarda hipotermi başka bir deyişle beden ısısındaki düşmeyi çok sık görüyoruz. Genelde beslenmemeye bağlı kabızlık çok görülüyor. Saç dökülmesi, saçlarda eksilme, ten tez deforme oluyor” diye konuştu.

Anoreksiyanın iki alt tipi olduğunu belirten Psk. Yeşildal, “Birincisi kısıtlı yemek başka bir deyişle iştah var ama yemiyor. İkincisi de tıkınırcasına yeme başka bir deyişle orada da bulimiyadan azıcık daha değişik. Bir yeme saldırıyı geliyor ama müsil kullanıyor, idrar söktürücü kullanıyor ya da çok yoğun egzersiz yapıyor. Anoreksiya hastalarının yarısı bulimik hamleler de geçirebiliyor, başka bir deyişle tıkanırcasına yedikten sonra kendini kusturabiliyor. Anoreksiyada bu da görülebiliyor dolayısıyla iki hastalığın ayrımı çok da net değil” diye belirtti.

Boşanmış aile çocuklarında oran yüksek

Boşanmış ebeveynlerin çocuklarında anoreksiya görülme oranının yüksek olduğunu ifade eden Psk. Yeşildal, “Anne baba özellikle çocuk ufak yaştayken boşandıkları zaman ve bu boşanma travmatik bir boşanmaysa bu çocuklarda da anoreksiya tehlikeyi yükseliyor. Çocukluk yarıyılında rastgele bir problem yaşamasa dahi kendi yaşamında yaşamış olduğu ayrılık, boşanma iş yaşantısındaki rastgele bir problem anoreksiyanın ortaya çıkması için basitleştirici bir rol oluyor” dedi.

Kesinlikle profesyonel takviye alınmalı

Anoreksiya olduğundan şüphelenilen birey için yapılacak ilk şeyin profesyonel takviye almak olduğunu ifade eden Psk. Yeşildal, “Bu birey kilo kaybediyor ama hala perhiz peşinde. Hiç geciktirmeden profesyonel takviye alınmalı. Burada da rehabilitasyonun muhtelif düzeyleri var. Şayet Beden Kitle İndeksi ciddi biçimde 15’in altına düştüyse o zaman sağlık kurumuna yatırmak, genel bir dahiliye servisine ya da yoğun bakım servisine yatırarak hastanın metabolik tablosunun düzenlenmesi gerekiyor. Anoreksiya rehabilitasyon edilmezse ölümcül hale gelebiliyor. Ancak burada hastalar kilo mevzusunda çok duyarlı bu sebeple kesinlikle psikiyatrik takviye sağlanmalı. Bu hastalar ağızdan yemeyi yalanlıyorlar, ailenin legal onamıyla birlikte damardan besleniyorlar. Bu hastaların servis içinde durmadan hareket ettiklerini görüyoruz, aldıkları kalorileri bir an evvel yakabilmek ismine ve çok sık tuvalete gidip idrar yapmaya çalıştıklarını görüyoruz. Sonra hemen gelip tartılıyorlar ve kilolarının düştüğünü görmek istiyorlar. Bu sebeple kesinlikle psikiyatri ile birlikte ortak hareket etmek gerekiyor” diye uyardı.

Anoreksiyanın psikiyatrik bulgularına da dikkat sürükleyen Psk. Yeşildal, “Bunalım bunlardan en ehemmiyetlisi. Düşük benlik hürmeti, öz güvende ciddi bir eksilme, obsesif uğraşlardaki çoğalış. Bunalımda olan anoreksik bir hastanın altta uyuyan bunalımını da rehabilitasyon etmek gerekiyor” diye ilave etti.

Fertsel psikoterapiler tesirli oluyor

Anoreksiya rehabilitasyonunda ilaç rehabilitasyonlarının yanı gizeme terapilerden de faydalandıklarını ifade eden Psk. Yeşildal, “Fertsel psikoterapiler anoreksiyada ciddi anlamda işe yarayabiliyor. Fertsel destekleyici ve özellikle öğrenişsel tutumcu terapi usulleriyle motivasyonel görüşme teknikleri uygulayarak hastanın içgörü mahareti kazanmasını sağlamaya çalışıyoruz. Bu arada muhtelif ilaç rehabilitasyonları mevzubahisi olabiliyor. Eşlik eden başka psikiyatrik hastalığına bağlı manyetik uyarım rehabilitasyonundan elektroşok rehabilitasyonuna kadar uzanabilen rehabilitasyon seçenekleri muhtemel. Kesinlikle hasta yakınlarının anoreksiyayla ilglili psiko eğitimden geçmesi ve onların da bu hastalıkla alakalı şuurlu olması gerekiyor” biçiminde konuştu.