Solaryuma 18 yaş hududu geldi

Solaryuma 18 yaş hududu geldi

Dünya ülkeleri arasında 2010’dan beri gündemde olan ve yürürlüğe giren 18 yaş altı fertlerin solaryuma girmemeleri için düzenen idaremelik, Sağlık Bakanlığı’nın yaptıkları çalışmalar sayesinde Türkiye’de de yürürlülüğe girdi.

Ebeveyn izni olmadan girmeleri yasak

Yeni idaremeliğe göre 18 yaşının altındakiler sadece anne ve babalarının imzalı izni ile solaryuma girecekler. 18 yaşının üzerindekiler ise solaryuma girmeden evvel solaryumun hasarları ve karşılaşabilecekleri meseleleri anlatan bir evrakı imza atmak zorundalar.

Solaryuma böyle bir idaremeliğin getirilmesinin nedeni ise uzun yılardan beri konuşulan cilt kanserinin görülmesinde tetikleyici bir neden olması. Zira solaryum, bedendeki benleri hakerete geçirip ‘melanom‘ denilen ben kanserine dönüştürebiliyor ya da cildin devamlı ultraviyole ışınlara maruz kalması neticesinde cilt, muhtelif tepkinler vererek muhtelif cilt kanserlerine bile neden olabiliyor.

Solaryum 18 yaş altına menediliyor

Solaryum 18 yaş altına menediliyor

Anadolu Ajansının haberine göre, Sıhhat Bakanlığı Türkiye Millet Sıhhati Müesseseyi Başkanı Seçil Özkan, kanserle gayrette galibiyetli olmak için tehlike etmenlerinin en aza indirilmesi gerektiğini söyledi.

Senelerdir bronzlaşmada kullanılan solaryumun bronzlaştırma yatakları kansere olan tesirinin muhtelif platformlarda tartışıldığını, buna müteveccih çalışmalar yürütüldüğünü ifade eden Özkan, solaryumun Dünya Sıhhat Teşkilatına DSÖ bağlı olarak çalışan Beynelmilel Kanser Araştırma Ajansı International Agency for Research on Cancer-IARC tarafından 2009 senesinde bilimsel bilgilerle net kanserojen olarak belirlendiğini bildirdi.

Türkiye’nin de IARC’a aza olan 24 ülkeden biri olduğunu hatırlatan Özkan, bütün bağımsız çalışan ajansta, kanser yapıcı tesirleri sebebiyle dünyada müzakere mevzusu olan etmenlerin ayrıntılı olarak değerlendirilerek kanserojenik özelliklerin bilimsel bilgilere göre sınıflandırıldığını anlattı. Özkan, “Solaryum da bunlardan birisi. Solaryumun kanserojen duyuru edilmesinin ardından Sıhhat Bakanlığı olarak pek çok yerde farkındalık yaratılması için söylemeler yapıldı, hasarları, kanserle ilişkisi anlatıldı” dedi.

Ocak’ta yürürlüğe girecek

Bu alanda 2010 senesinden sonra dünyada solaryumun menedilmesinin gündeme geldiğini, özellikle ufak yaşlarda tamamen menedilmesinin, ileri yaş gruplarında da kısıtlamaya gidilmeye başlandığını anlatan Özkan, şunları kaydoldu:

“Bizde bundan yola çıkarak Türk Tıbbi Onkoloji ve Cildiye Derneği’nin de görüşlerini alarak 18 yaş altındakilere kullanımının menedilmesi mevzubahisi olacak. 18 yaş üzerindekiler için de solaryumun sıhhat üzerindeki tesirlerinin okunara, rıza onam formunun onaylanarak imza atılması istenecek. Bunları öneren bir idaremelik hazırlanıyor. Mevzubahisi idaremeliğin Ocak ayı içerisinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor.”

Bir Hayli ülkede yasak

Türkiye Millet Sıhhati Müesseseyi Kanser Daire Başkanı Murat Gültekin de “Suni bronzlaşma makineleri aracılığıyla olan UV maruziyetinin kanser sebebi olduğunun tanımlanmasının ardından pek çok ülkede yakın tarihte bu mevzuda tertip etmelere gidilmiş, özellikle de 18 yaş altındakilere kullanım menedilmiştir” dedi.

Türkiye’de de solaryumun hasarları mevzusunda 2009 senesinden bu yana kamuoyu ile bilgi paylaşımı Kanser Daire Başkanlığınca yapıldığını hatırlatan Gültekin, “Türkiye’de de solaryum aygıtlarının ve bu makineleri kullanan şirketlerin sorgulanması, lisanslandırılması, 18 yaş altındakilere kullanım yasağı getirilerek alakalı merkezlere ihtar levhalarının konulması ve kullananların solaryumun mevcut hasarları mevzusunda bilgilendiren formlar aracılığıyla onaylarının alınması hususlarında idaremelik çalışmalarımız, tüm dünya ülke misalleri değerlendirilerek bitirilmiştir ve alakalı derneklerin görüşüne sunulmuştur” ifadelerini kullandı.

Solaryuma girecekler dikkat

Solaryuma girecekler dikkat

Özellikle bayanların bronzlaşmak emeliyle seçim ettiği solaryumun bilimsel olarak ortaya konulmuş kanser yapıcı tesirleri bulunduğu, bu sebeple solaryuma girerken sıhhat tehlikelerini dikkate almak gerektiği bildirildi.

Türkiye Millet Sıhhati Müesseseyi Kanser Daire Başkanı Doç. Dr. Murat Gültekin, solaryumun kanser yapıcı tesirlerinin bilimsel olarak ortaya konulduğunu belirtti.

Dünya genelinde de bir hayli ülkelerde bu mevzuda tertip etmeler yapıldığını ve temkinler alındığını vurgulayan Gültekin, bilimsel bilgilerin 18 yaş altı solaryum kullanımının ilerleyen senelerde melanom en riskli ten kanseri cinsi geliştirme tehlikesini takribî yüzde 80 artıracağını ortaya koyduğunu söyledi.

Gültekin, bu çerçevede, Belçika, Avusturya, Almanya, İspanya, Kanada gibi bir hayli ülkede 18 yaş altındakilerin solaryum kullanımının menedildiğine dikkati çekti.

Solaryum kullanımında, Avustralya’nın bazı eyaletlerinde 2014’te tüm cemiyete yasak getirilmesinin tasarlandığını, Brezilya’da bu cemiyetsel yasağın 2009 senesinde uygulanmaya başladığını anlatan Gültekin, Türkiye’de de 2009’dan bu yana solaryum mevzusunda farkındalık aktiflikleri tertip edildiğini ifade etti.

Gültekin, “Natürel ki de birkaç defa solaryum kullanarak kanser olmazsınız ama yurttaşların solaryumun sıhhat tesirlerini, tehlikelerini öğrenerek, solaryumu kullanmasını istiyoruz. Her türlü mümkün sıhhat tesirlerinden yurttaşların kesinlikle bilgilendirilmiş olmaları gerekiyor” dedi.

Bilimsel bilgiler kansere işaret ediyor

Beynelmilel Kanser Araştırmaları Ajansı IARC tarafından 2007 senesinde yayınlanan meta-incelemede, solaryum kullanımı neticeyi, cilt kanseri gelişiminde anlamlı tehlike çoğalışı olduğu neticesine erişildiği belirtildi. İlk maruziyet yaşının değerlendirildiği tüm çalışmalarda, 30 yaş altında başlanan maruziyetle çoğalmış cilt kanseri tehlikeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunduğu saptandı.

2012 senesinde yayımlanan derlemede de bronzlaşma yataklarının 35 yaş altında kullanımının melanom büyüme tehlikesini yüzde 87 artırdığı ve senelik kullanım rakamı yükseldikçe melanom tehlikesinde de çoğalış alana geldiği, kanserojenik tesirin ortaya çıkmasının 10-15 senelik bir süreç gerektirdiğinden büyümesi beklenen melanom rakamlarının çoğalacağının hipotez edildiği kaydolundu.

Kimler kullanmamalı

Beynelmilel sıhhat kuruluşları, solaryum kullanmasının tehlikeli olduğunu bildirdiği bireyler şöyle: “Duyarlı cildi olanlar, 18 yaşından minikler, çok rakamda beni bulunanlar, çocukluk çağında sık güneş yanığı hikayesi olanların, premalign veya maligncilt lezyonları bulunanların, güneşe bağlı ciltlerinde kir ve iz oluşmuş bireyler, kozmetik mahsul kullananlar, ilaç kullananlar.”

Melanom hakkında öğrenilmesi gerekenler

Melanom hakkında öğrenilmesi gerekenler

Ülkemizde ve tüm dünyada ehemmiyetli bir millet sıhhati problemi haline gelen melanom ten kanserlerinin % 5’ini oluşturmakla beraber, vefatların % 75’inden mesul, en riskli olanıdır.

Tenimizin en üst katmanında bulunan “melanosit” ismi verilen renk hücrelerinin, makûs mizaçlı artması neticeyi oluşan en riskli ten kanseri melanom hakkında Türk Cildiye Derneği Dermoskopi Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Fezal Özdemir önemli uyarılarda bulundu.

Melanom nedir

Melanom, tenimizin en üst katmanında bulunan “melanosit” ismi verilen renk hücrelerinin makûs mizaçlı artması neticeyi oluşan en riskli ten kanseridir.

Hastalık görüme sıklığı nedir

Dünya Sağlık Teşkilatı bilgilerine göre senede 250.000’den fazla bireye melanom tanısı konuyor. Tüm dünyada görülme sıklığı 100.000’de 3’dür ve her saat başı 1 bireyin melanom sebebiyle can vermektedir. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de görülme sıklığı giderek çoğalmaktadır. 2014 senesinde, Türkiye kanser istatistiklerine geçen görülme sıklığı 100.000’de 1.5 olarak bildirilmiştir. Ege Üniversitesi Kanser Araştırma ve Uygulama Merkezi Kanser Kayıt Üniteyi bilgilerine göre, son 10 senede yalnızca bu bölgede görülen melanom hasta rakamı 1283’dür. Bu bilgi hakikat görülme sıklığının, dünyadaki sıklığından az olmadığına işaret etmektedir.

Erken tanı yaşam kurtarır

Ancak erken yarıyılda, derinlere inmeden tanı konursa, %100 şifa sağlanabilir. Burada en büyük öncelik hastaların bilinçlendirilmesi ve doktora erken müracaatlarını sağlayabilmektir.

Melanom bulguları nelerdir

Melanom; bir ben üzerinden veya bayağı tendeki bir kir üzerinde büyüyen ve koyu kahverengi ya da siyah renkte, 3-4 mm genişlikte, yuvarlak, kenarları düzgün bene benzeyen bir kir veya kabartı olarak başlar ve süratle değişir. Seyrek renksiz veya pembe renkli de olabilir. Bu surattan süratle gelişen deri rengi ya da pembemsi kabartılara çok dikkat etmek gerekir. Erken tanınmazsa geliştikçe, kabarır, sürtünme ile kanayabilir. Melanomun bir kir halindeyken şişkin hale dönüşmesi, kanserin derinlere indiğini başka bir deyişle bedene dağılır hale geldiğini gösteren makûs bir işarettir. Tanıda ışıklı bir büyüteç olan dermoskop ile bakılırsa, tenin içini görebilen dermatolog, %90-95 duyarlılıkla doğru tanıya erişecektir.

Kir ve benden ne zaman şüphelenmeliyiz

– Yuvarlak değil asimetrik olması, başka bir deyişle 2 denk parçaya parçalanamaması.

– Metamorfoz renk, biçim, büyüklük, kaşınma, kanama olması.

– Kenarlarının kumpassız, girintili çıkıntılı olması.

– Değişik renk tonları kapsaması.

– Çapının 5 mm’den büyük olması.

Bu bulgulardan en ehemmiyetlisi metamorfozdur. Melanomu erken tutma mevzusunda en eforlu işaret bu kirin veya kabartının çapının gelişmesi, biçiminin ve renginin değişmesidir. Bu vaziyette hemen doktora gitmelidir.

Melanom bedenin hangi kısımlarında görülür

Melanomun çocuklar dahil her yaşta ve tenin her yerinde surat, gövde, kol, bacak, taban, avuç içi, saçlı ten, tırnaklar hatta ağız içi ve genital bölge dahil görülebileceği unutulmamalıdır.

Kimler tehlike altındadır

– Sarih derili, güneşe duyarlı, hemen yanıp ama bronzlaşamayan bireyler, sarı veya kızıl saçlı, renkli gözlü bireyler.

– Bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler.

– Özellikle çocukluğunda şiddetli güneş yanığı geçirmiş olanlar.

– Tüm yaşamı süresince yoğun güneşe maruz kalmış bireyler.

– Kendisinde veya ailesinde melanom öyküsü olanlar.

– Çok rakamda beni olan bireyler.

– Biçim, renk ve büyüklük açısından kuşkulu özellikler gösteren benlere sahip bireyler.

– Doğumsal benleri olan bireyler.

– Melanom dışı ten kanseri geçirmiş bireyler.

Güneş ve solaryum tesiri nedir

Melanom genellikle ileri yaşlarda, 50-55 yaş sonrasında görülürken son senelerde çocuk, ergen ve genç yetişkinlerde melanom süratle çoğalmaktadır. Korunmasız fazla güneş maruziyeti ve solaryumlar gençlerde melanomun çoğalışına yol açmaktadır.

Hastalığın rehabilitasyonu muhtemel müdür

Melanom rehabilitasyonu olasıdır. Hele erken yarıyılda henüz kanser üst katmanı aşmamışsa urun cerrahi olarak çıkarılmasıyla %100 şifa sağlanır; başka ek rehabilitasyon da gerekmez. Başka Bir Deyişle melanomun ana rehabilitasyonu en kısa zamanda urun cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Tanı konulan iyi mizaçlı bir kir veya ben ise afaki cerrahiden uzaklaşılacaktır. Melanom görülürse, tüm beden için kanser tarama testleri yapılarak hastalığın derecesini ve yaygınlığını tespit etilecek ek rehabilitasyonlar buna göre tasarlanacaktır. Unutulmaması gereken en ehemmiyetli husus da hastalığın derecesi ne olursa olsun melanom tanısı almış bir hastanın ömür boyu izlenmesi zorunluluğudur. Bedeninizdeki öbür kanserleri gözünüz göremeyebilir ama melanom gözünüzün önündedir.