Yatak yarası hastalıklarının bakımı

Yatak yarası hastalıklarının bakımı

Hareket kısıtlılığı olan yatağa ya da tekerlekli sandalyeye bağımlı bireylerde, yaşlılarda, fazla biçimde kilolu ya da cılız olanlarda görülme tehlikeyi oldukça yüksek olan bu sıhhat meseleyi, sadece üç günde oluşabiliyor. Rehabilitasyonu ise üç aydan fazla sürebiliyor. Türkiye’de yatağa bağımlı takribî 300 bin hastanın yatak yarası tehlikesiyle karşı karşıya kaldığına değinen Medical Center Konutta Bakım Uzmanı Dr. Tayyar Vardar, özellikle havaların ısındığı aylarda bu hastalıktan şikayet edenlerin rakamının çoğaldığına dikkat çekti. Yaz yarıyılı evvelinde alınması gereken temkinlerle yatak yarası yaradılışının %70 oranında yasaklanabileceğini anlatan Tayyar Vardar, konutta doğru ve profesyonel bir bakım sayesinde yatak yaralarının bir problem olmaktan çıkabileceğini söyledi.

Doğru bakım sağlamak

Bireylerin hayat niteliğini etkileyen, sosyal yaşamdan koparan ve psikolojik tesirleri bulunan yatak yarasının sağlık kurumularda yatağa bağımlı olarak yaşayan veya yoğun bakımda uzun müddet kalan hastalarda daha fazla görüldüğünü anlatan Tayyar Vardar, meseleye karşı konutta uygulanacak bakım hizmetlerinin tesirli neticeler verdiğini söyledi. Hastalığın üç günde oluşabildiğini ve fark edilmesinin güç olduğunu belirten Tayyar Vardar şöyle konuştu: “Konutta bakım hizmeti alan yatağa bağımlı hastalarda kumpaslı olarak doktorlar tarafından genel değerlendirmeler yapılır ve her hastada tehlike etmenleri tespit edilir. Hastanın rehabilitasyon tasarısını sorgulayan doktor ve yara bakımı mevzusunda uzmanlaşmış bir hemşire tarafından gereken ihtiyatlar alınır ve uygulanır. Bu usulle yatak yarasının oluşması yasaklanabilir. Tehlike altındaki hastalara önleyici önlemlerin uygulanmasıyla yatak yaralarının en az %50’den aşırısının eksiltilmesi sağlanabilir” dedi.

Daha Öncekine göre hastalık daha fazla var

Yatağa bağımlı hastaların bir haylisinin yatak yarası yaradılışı açısından ehemmiyetli derecede tehlike taşıdığını belirten Medical Center Konutta Bakım Uzmanı Dr. Tayyar Vardar, hastalığın ülkemizde görülme sıklığını eskiki senelere göre %10 oranında artığına dair araştırmaların olduğunu söyledi. Dr. Tayyar Vardar ” Yatak yarası tüm dünyada ciddi bir sıhhat problemi olarak görülmektedir. Genellikle 65 yaş üzeri yatağa bağımlı hastalarda daha çok yaşanan bir sıhhat meseleyidir. Ülkemizde yaşlı popülasyonun çoğalmaya devam ettiğini düşündüğümüzde yatak yarasının gelecekte hem ciddi bir problem hem de ehemmiyetli bir maliyet yaratacağını söylemek muhtemel. Bu güzergahta alınacak önlemlerin ehemmiyetinin iyi öğrenilmesi gerekiyor.” dedi.

Dr. Tayyar Vardar, havaların ısınmasıyla çoğalan hastalıklara karşı konutta şu ihtiyatların alınması gerektiğini anlattı:

– Hastanın cildi pak yakalanmalı, kuru ve fazla nemli olmamalıdır.

– Sürtünme sebebiyle oluşabilecek cilt zararı, yataktan veya tekerlekli sandalyeden hastanın çekilerek değil kaldırılarak pozisyonun değiştirilmesiyle eksiltilebilir.

– Yatağa bağımlı hastalarda emin havalı yatak kullanılmalı, havalı yatak tercihinde bu mevzuda uzman bireylerden takviye alınmalıdır.

– Basınç altındaki bölgenin hafifletilmesi önleyici önlemlerin en ehemmiyetlisidir ve sık sık pozisyon değiştirilmelidir. Hasta en az iki saatte bir çevrilmelidir.

– Pozisyon değiştirirken tenin sürtünme güçlerine maruz kalmamasına dikkat edilmeli, sürtünme güçlerini eksiltmek için transfer takviyeleri kullanılmalıdır.

– Hastanın beslenmesine dikkat edilmelidir.

– Hastanın kumpaslı aralıklarla cilt tamlığı hakimiyet edilmeli ve enfeksiyonlara karşı ihtiyat alınmalıdır.

– Mevcut enfeksiyonlarla çaba edilmeli ve lüzumlu laboratuar muayeneleri kumpaslı yaptırılmalıdır.

– Hastanın genel gidişatı profesyonel konutta bakım uzmanları tarafından ayrıntılı bir biçimde değerlendirilmelidir.

İyice makûsa giden yaşamı için 200 kilo verdi

31 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

İyice makûsa giden yaşamı için 200 kilo verdi

Amerika Birleşik Devletlerinin Oregon eyaletinde yaşayan 24 yaşındaki Amber Rachni, 292 kiloya erişerek obezite hudutlarının üstüne çıktı. Fazla kiloları suratından yaşamı kabusa dönen Rachdi, kilolarından kurtulmaya karar verdi ve bıçak altına yattı.

Sıhhatsiz beslenme ve abur cubur yeme alışkanlığı suratından fazla kilo alan genç kız dışarı çıkamayacak hale geldi. Mektebini ve işini de vazgeçmek zorunda kaldı. Amber Rachdi’nin hekimleri “Bu kilolarla 30 yaşına kadar dahi yaşayamazsın” dedi. Bu tanıdan sonra operasyonun koşul olduğunu kavradı.

Operasyon ve kilo verme mücadelelerinin ardından genç kız bütün 200 kilo verdi. son halini sosyal medya hesaplarında paylaşan Amber Rachdi, fazla kilosu suratından yaşamı mahvolan şahıslar için esin kaynağı oluyor.

Yatan virüsler uyanınca

22 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Yatan virüsler uyanınca

Virüs yoluyla bulaşan bir hastalık olan “Zona” mevzusunda Türk Cildiye Derneği idare heyeti azası Dr. Sema Karaoğlu söylemeler yaptı. “Rehabilitasyonda ilk 2-3 gün çok bedellidir. Daha sonra yapılan rehabilitasyonlar hastalığın basmakalıp seyrini etkilemez” diyen Dr. Karaoğlu hastalığın tanı ve rehabilitasyon usulleri mevzusunda bedelli bilgiler paylaştı.

Batma, yanma ve sızı ile başlar

Zona, virüslerle bulaşan bir infeksiyon hastalığıdır. Ulus arasında gece yanığı/ kuşak hastalığı olarak da öğrenilir. Bedenimizin sağ ya da sol tarafında sadece bir tarafta, daha çok gövde ve baş kısmında olmak üzere her alanda görülebilir. Hastalığın oluşacağı bölgede evvel hafif batma, yanma hissi ve sızı ile başlar. Ardından kızarık bir tabanda içi akışkan dolu kabarcıklar halinde devam eder. Zona lezyonları bir ip üzerine dizilmiş gibidir.

Asap sisteminde uykuya uyuyan virüsler uyanınca

Bireyin Zona olabilmesi için çocukluğunda suçiçeği geçirmiş olması zorunludur. Zona ile suçiçeğini yapan mikrop aynı mikroptur. Çocukluk çağında suçiçeği geçirildikten sonra virüsler omurgamızın sağ ve sol iki tarafında yer alan asap köklerimize yerleşir orada uykuya uyur. İleride bir zamanda beden mukavemetimiz düştüğünde, tekerrür hastalık oluşturmak için asap kökünün birinden uyanıp tenin yüzeyine kadar, asap süresince, asabı de tahriş ederek tene kadar erişirler. Hasta,o asabın dağılım alanında, evvel sızı sezmeye başlar. Daha sonra tende kızarıklık ve sulu yaralar görülür. Bu yarıyıl hastalığın rahatça tanı konulabildiği yarıyıldır.

Yeis ve stres

Zona özellikle yaşlı ve bağışıklık sistemi zayıflamış bireylerde görülmekle birlikte, her yaşta görülebilir. Hamileliğin son 3 ayında suçiçeği geçiren annelerin çocuklarında Zona olabilir veya bebekken suçiçeği geçirenler 10 yaş evvelinde Zona olabilirler.

Yeis, kasvet, fazla stres, vücutsal bitkinlikler, ateşli hastalıklar, güneş yanıkları, travma, operasyonlar, beden mukavemetini düşüren başka hastalıklar HIV, lösemi, lenfoma ve bazı kanserler vs, beden mukavemetini düşüren ilaçların kullanımı zonayı hazırlayabilir.

Berişici değil

Zona lezyonları sulu halde iken Zona lezyonları ile temas eden ve suçiçeği çıkarmamış bireylere suçiçeği bulaşabilir. Şahıs şayet suçiçeği geçirmemişse suçiçeği hastalığı bulaşmış olur.

Zona, asap kökünden çıkıp asabı imha ederek tene eriştiği için, o asabın duyarlandırdığı alanda sızı yapar. Hastalık ten lezyonlarının görülmesinden takribî bir hafta evvel kuşak stilinde sızı ile başlar. Çocuklarda bu yarıyıl çok görülmez. Sızı bazen yanma ve batma biçiminde, bazen kaşıntı, karıncalanma biçiminde, bazen çok şiddetli sızı şeklindedir.Daha sonra döküntüler başlar, hatta bazen o bölgeye sızı kesici süren hastalar döküntüler çıkınca kremin allerji yaptığını düşünüp hekime allerji şikayeti ile müracaat etirler. Döküntüler hafif kızarık bir ten üzerinde sulu sulu tanecikler biçiminde başlar ve asabın dağılım alanını izler, 10 gün içinde de kuruyup siyahlaşarak iyileşir, bazen iz vazgeçer. Sızı bazen, özellikleyaşlı ve/veya bağışıklık sistemi düşük hastalarda çok şiddetlidir. Çok sık olmamakla birlikte bu sızılar zona iyileştikten sonra da devam edebilir, bazen bir seneye kadar uzayan sızılı yarıyıllar olur.

Rehabilitasyonda ilk 3 gün ehemmiyetli

Zonalı hastaya tanı konulduktan sonra, süratle rehabilitasyona başlanır. Hastada kesinlikle altta uyuyan bir neden olup olmadığı incelenir. Zona rehabilitasyon edilse de edilmese de lezyonların vasati 3 haftada geçtiği bir viral hastalıktır. Ancak rehabilitasyonda ilk 2-3 gün çok bedellidir. Virüslere karşı yapılan rehabilitasyonlar bu yarıyılda tesirlidir. Daha sonra yapılan rehabilitasyonlar hastalığın basmakalıp seyrini etkilemez. Tanı konulur konulmaz rehabilitasyona başlanması hastanın hem daha hafiflemesini, hem daha ivedi iyileşmesini, hem de karmaşıklıklardan korunmasını sağlar. Rehabilitasyonda virüslere karşı ilaçlar, B vitaminleri, yerel pansumanlar, kremler ve sızı kesiciler kullanılır.

Yolculukta dikkat edilmesi gerekenler

20 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Yolculukta dikkat edilmesi gerekenler

Günümüzde uçak yolcuğu, sağladığı avantajlarla öteki seyahat usullerine göre daha çok seçim edilen seyahat cinsi. Fakat bu yolculuklari tüm avantajlarına karşın sıhhat meselelerine neden olabiliyor. Hareket hastalığı olarak da öğrenilen araç yakalaması, iç kulakta alana gelebilen bir rahatsızlıktır. Bu rahatsızlığı yaşayan fertler, vücutsal hareketlerini hakimiyet etmekte eforluk sürükler ve denge meseleyi yaşar. Baş dönmesi ve sallantı ile beraber mide bulantısı hissi alana kazanç. Tüm bu süreçler, araç yakalaması dediğimiz rahatsızlık neticeyi ortaya çıkar. Araç rahatsızlığı denmesinin nedeni, bu hastalığın daha çok hareket halindeki vasıtalarda ortaya çıkmasındandır. Bu rahatsızlığın önüne geçebilmek ismine bu yazımızda yolculukta dikkat edilmesi gerekenler hakkında konuştuk.

Hareketin beyinde idrak edilmesi üç değişik asapsal yolla reelleşir. İç kulaktan gelen ihtarlar, gözlerden gelen ihtarlar ve beden dokusundan gelen ihtarlar; hareketin idrak edilmesini sağlar. Hareket sırasında beyne bu yollardan iletiler iletilir ve beyin, hareketi koordine eder. Hareket şuur dışı asıllaştığı zaman misalin deniz yolculuklarında beyne gelen iletiler karışır ve beyin hareketi koordine edemez. Başka Bir Deyişle gözlerinizden gelen ihtarlar bir hareket iletiyi verirken iç kulak, bu hareketi bedenin hakikatleştirdiğini onaylamaz. Böylece karmaşıklık alana kazanç. İhtarlar arasındaki bu ihtilaf vaziyeti araç yakalaması olarak adlandırılır.Araç yakalaması vaziyeti uçakta da kendini gösterebilir. Bir hareket vardır fakat şuur dışıdır. Beyne iletilen bu karmaşık sinyaller bulantı ve kusmayla sonuçlanabilir.

Uçarken araç yakalaması yaşıyorsanız…

– Ağır yemeklerden kaçının. Seyahatinizden en az 24 saat evvel ne yediğinize dikkat edin. Yağlı, ağır baharatlı veya tuzlu yemek istemeyin. Bunun yerine, uçuşunuzdan evvel atıştırmalık bir şeyler yemeyi deneyin. Mide ekşimesi veya reflü hissi yaratan besinlerden kaçının.

– Uçmadan evvel hemen bir şey yememeye çalışın, ancak bomboş bir mideyle de uçağa binmeyin.

Adale rahatlatma tekniği

– Uçuşunuz sırasında bol su harcadığınızdan emin olun.

– Koltuğunuzu dikkatli seçin. Kanatların üstünde ve pencere tarafından bir koltuk seçmeye dikkat edin. Uçuş sırasında en az hareketi, kanatlardaki koltuklar sezer. Pencereli koltuklar, bakışınızı ufukta veya uzaktaki başka bir statik nesneye odaklamanıza imkân tanır. Bu koltuklar mevcut değilse, o zaman uçağın önüne ve pencereye yakın bir koltuk seçin.

– Araç yakalaması ilaçları kullanın.

– Reyin oynamaktan veya kitap okumaktan kaçının. Suratınıza ve gözlerinize daha yakın bir şeye odaklanmak, beyne giden hareket sinyallerinde karmaşıklığa neden olur. Kaydolunmuş bir kitap veya müzik dinlemek sıhhatli zaman geçirmenize katkı sağlar. Çok yakından olmamakkaydı ile film de izleyebilirsiniz.

– Ufka odaklanın. Ufka odaklanır gibi statik bir noktada uzaklaşmak, beyninizi gevşetmeye ve balansını dengelemeye takviyeci olur.

– Havalandırma kanallarını ayarlayın.

– Suratınızın çevresinde pak hava üflediğinden emin olun.

– Uçarken hafif yiyin. Kafeinden kaçının.

– Midenizi tahriş edici bir şey yememeye itina gösterin. Uçuşunuz sırasında mide bulantısı yaşıyorsanız tuzlu kuru kraker yiyebilirsiniz. Kusmaya başlarsanız, ayağa kalkın. Sırt üstü koltuğa uyumak verimli değildir. Ayağa kalkmak, bedeninizin denge hissi kurmasına takviyeci olur ve bulantı hissi ile başa çıkar.

– Başka şeylere odaklanın. Misalin iş seyahatindeyseniz ve gideceğiniz yerde sunum yapacaksanız, sunumunuzu düşünün.

– Tatile çıkıyorsanız dolaşılacak yerlerin tasarılamasını yapabilirsiniz.

– Progresif adale rahatlatma tekniği ile adalelerinizi rahatlatmayı deneyin. Bu teknik, adalelerinizi hakimiyet etmeye müteveccihtir.

– Ayrıca düşüncelerinize ve enerjinize odaklanmayı öğretir. Misalin ayak parmaklarınızdan başlayarak bedeninizi yukarıya sürükleyip özgürce alt vazgeçin. Bir adale grubunu gerginleştirmeye ve takribî beş saniye yakalamaya odaklanın, adaleleri 30 saniye dinlendirin.

Sırt sızılarına karşı dik oturup belinizi destekleyin

Uzun müddet hareketsiz oturmaktan kaynaklanan sırt sızısı, havayollarına en sık bildirilen rahatsızlıkların başında geliyor. Rastgele bir sırt probleminiz olmasa dahi uçak yolculukları sizin için güç geçiyor olabilir. Bunun kısaca sebebi, bedenin hareket etmeden saatlerce oturmaya uygun olmamasıdır. Bir Hayli birey akut bir sırt sızısı atağına sahiptir. Uzun bir uçuş sonrasında fark ettiğiniz sırt sızısı zaman içerisinde kronikleşebilir. Bu sızılar her zaman alışılmış cılız duruşlardan kaynaklanır. Tenis oynamak, yüzmek veya egzersiz yapmak, omurganızı dik yakalayan adaleleri kuvvetlendirir. Egzersiz veya spor yapmaktan beğenmezseniz; omurganızın kemiklerini yakalayan adaleler, tendonlar ve bağlar zayıflayabilir. Cılız duruş ve cılız omurga adaleleri, sırtınızda kalıcı zararlara yol açabilir. Omurga yapısı elastiktir, ayakta ve hareket halinde basitçe ayarlanabilir. Fakat otururken koltuk yapısı ve hareketsizlik sebebi ile zorlanabilir. Uçuş evvelinde bel ve sırtınız için zorunlu lüzumları yanınızda getirebilir, kabin vazifelisinden takviye alabilirsiniz. Belinizi yastıkla veya omuz çantanızla doldurararak sızılarınızı eksiltebilirsiniz.

Boyun yastığı

Dik oturmanıza, belinizi desteklemenize karşın sızınız sürüyorsa, bunun sebebi uzun müddet aynı pozisyonda kalmaktır. Uzun süreli uçuşlarda koltuğunuzu dik tutun, sızı sezmeye başladığınız anda koltuğu yatırın. Bitkinlik hissine kapılırsanız omurganızı özgür vazgeçin ve yastığı belinizden çıkarın. Uçuşlarda uyku da bazen problemlere yol açabiliyor. Uyku esnasında duruş bozukluğu yaşayabilir ve bir zaman o pozisyonda kalabilirsiniz. Burada boyun yastığı ile başınıza ve boynunuza destekledimek çok ehemmiyetli.

Doc. Dr. Halit Yerebakan

özel içeriğidir.