Frengi – Sifiliz

Frengi - Sifiliz

Frengi, Treponema pallidum ismi verilen bir bakterinin mikrop neden olduğu cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır. Rehabilitasyon edilmediği takdirde, bu bakteri, zaman içerisinde bedene dağılarak bir hayli uzuvda zarara neden olur.

Frenginin yaygınlığı nedir?

Frengi, en sık tesadüfülen cinsel yolla bulaşan hastalıklardan biridir. 1995 seneyi Dünya Sıhhat Teşkilatı hipotezlerine göre her sene takribî 12 milyon birey hastalığa tutulmaktadır. Hastalık en sık Güney ve Güneydoğu Asya da görülmektedir. Son senelerde Sovyetler Birliği nin ufalamasından sonra ortaya çıkan Bağımsızlıklarını Yeni Kazanmış Devletler de de hastalığın giderek çoğaldığı bildirilmektedir.

Frenginin ilk bulguları ne zaman ortaya çıkar?

Hastalık; penis, vajina, makat makat ya da ağız yolu ile bulaşır. Mikrobun sağlam bireye bulaşmasından sonra ilk bulgular 10 gün ile 3 ay içerisinde ortaya çıkar. Hastalıkta bir veya daha fazla rakamda, üstü sarih, bir santimetre ebatlarında , sert, sızısız “şankır” ismi verilen yaralar oluşur. Bu yaralar, genelde bakterinin ilk bulaştığı cinsel uzuvlar çevresinde oluşur. Mikrop daha sonra kan yolu ile tam bedene dağılır. Kasık ve boyun lenf bezleri şişebilir.

Frengi şankırı ne zaman ortadan kalkar?

İster rehabilitasyon edilsin, ister edilmesin frengi şankırı, birkaç hafta içerisinde kendiliğinden kaybolur. Rehabilitasyon görmeden yaraların iyileşmesi hastalığın iyileşmesi anlamına gelmez. Bu devrede rehabilitasyon edilmeyen hastalarda hastalık ilerler.

Frengi, şankır yarıyılında rehabilitasyon edilmez ise ne olur?

Hastalık şankır yarıyılında rehabilitasyon edilmez ise, yaraların ortaya çıkışından itibaren 3-6 hafta içerisinde, ellerde, ayaklarda ve bedenin değişik kısımlarında kırmızılıklar döküntüler oluşur. Bu kırmızılıkların olduğu bölgelerde de bakteri bulunmaktadır. Bakteri, fiziksel temas neticeyi, bu bölgelerdeki yara, sıyrık gibi kısımlardan sağlam bireye bulaşabilir. Döküntüler genellikle birkaç hafta ya da ay sonra kendiliğinden ortadan kalkar. Döküntüleri ile beraber; hafif ateş, bitkinlik, baş sızısı, boğaz sızısı gibi bulgular da bulunabilir. Rehabilitasyon edilmeyen olaylarda bile, bu belitiler kendiliğinden kaybolabilir. Frenginin ikinci yarıyılı olarak öğrenilen bu yarıyıl 1-2 sene devam edebilir.

Frengi, döküntü yarıyılında da rehabilitasyon edilmez ise ne olur?

Gerek birinci, gerekse ikinci yarıyılda rehabilitasyon edilmeyen frengi olaylarının üçte birinde, hastalık uzunca bir vakit suskun kaldıktan sonra daha ileri bir yarıyıla gider. Bakteri kalp, gözler, beyin, asap sistemi, kemikler, eklemler başta olmak üzere bedenin bir hayli yerinde zararlara neden olur. Bunun neticeyi ruhsal bozukluklar, âmâlık, felçler ve vefat alana gelir.

Frengi hamile bayandan bebeğine bulaşır mı?

Rehabilitasyon edilmeyen frengili hamile bayandan, bakteri, gebelik esnasında bebeğe bulaşabilir. Bulaşım tehlikeyi %70 dolayındadır. Bu hamilelerin ise takribî %25 i, ölü doğum ya da erken yarıyıl bebek vefatı sebebi ile çocuklarını kaybederler.

Frengi kan nakli ile de geçer mi?

Hastalık mikrobu kanda da bulunduğundan kan donörlerinde frengi testi yapılır. Test neticeyi hastalık bulunduğu anlaşılırsa kan başkalarına verilmez. Hakimiyetsiz kan nakli ile hastalık sağlam bireye bulaşabilir.

Frengi tanısı kolay midir?

Frenginin ilk bulguları değişik bazı hastalıklarda da bulunabilir. Bu sebeple hastalık tanısı yalnızca doktor tarafından konulabilir. Doktor yaralardan alacağı misalde mikroskop altında bakteriyi görebilir. Bunun yanında tanı koymaya destekçi kan testleri de vardır. Ancak, ilk 3 ay testlerin palavracı olumsuz netice mikrobu taşıdığı halde olumsuz netice çıkması verebileceği de usta tutulmalıdır.

Frenginin rehabilitasyonu var mıdır?

Frengi genellikle penisilin rehabilitasyonu ile basitçe iyileşir. Penisilin dozu ve uygulama biçimi doktor tarafından tanımlanacağından, cinsel uzuvları çevresinde frengi şankırı olanlar kendi kendilerine ilaç kullanmamalıdır. Rehabilitasyonun başlangıcından genellikle 24 saat sonra bulaştırıcılık kaybolur.
Doktor teklifi olmadan ilaç kullanmayınız!
Cinsel yolla bulaşan hastalık bulgularından işkillendiğinizde doktora müracaat etiniz.
Eşinizin de tetkik ve gerekirse rehabilitasyonunu yaptırınız.
Daha evvel frengi geçirmiş, ya da o anda şankır bulguları olan bir birey iseniz kan bağışında bulunmayınız. Sıhhat personelini bu mevzuda uyarınız.
Frengiden nasıl korunulur?
Cinsel ilişkide prezervatif kullanınız.
Cinsel eş rakamının çoğalmasının, hastalık bulaşma tehlikesini de çoğaldırdığını unutmayınız.
Hastalık bulgusu olmadan da bulaşma olabileceğini unutmayınız.
İçki ve uyuşturucunun doğru ve sıhhatli düşünmeyi yasaklayarak, cinsel ilişki sırasında negatif tutumlara neden olabileceğini hafızanızdan çıkarmayınız.
Size nakledilecek kanda lüzumlu testlerin yapılıp yapılmadığını sorunuz.
Hamile iseniz, doğum evveli yarıyılda kumpaslı sıhhat kotrollerinizi yaptırınız.

  

Yorum Yazın

Yorum yazmak için üye girişi girişi yapmalısınız.