Karaciğer sıhhatiniz için dikkat etkeniz gerekenler

26 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Karaciğer sıhhatiniz için dikkat etkeniz gerekenler

Erken düzeyde hiçbir bulgu vermeyen karaciğer rahatsızlıkları, ilerleyen yarıyılda karında kabarıklık, tırnaklarda matlaşma, cilt renginin sarıya dönerek damarların besbelli hale gelmesi gibi bulgularla ortaya çıkabiliyor. Mantar zehirlenmesi veya toksik ilaçlara maruz kalma gidişatlarında bu bulgular haftalar hatta günler içinde dahi yaşanabiliyor. Memorial Şişli Sağlık Kurumu Gastroenteroloji Bölümü’nden Doç. Dr. Oya Yönal, kronik karaciğer hastalıklarına neden olan faktörler hakkında bilgi verdi.

Kültür mantarından başka mantar harcamayın

Kronik karaciğer hastalıkları ileri safhalara gelmeden bulgu vermeyebilir. Ancak mantar zehirlenmesi veya toksik ilaçlara maruziyet gidişatında bulgular çok kısa vakitte ortaya çıkabilmektedir. Zehirlenmenin 2-3 günü geçtiği ve toksik maddelerin karaciğere eriştiği gidişatlarda karaciğer yetmezliğine kadar götüren tablolar yaşanabilmektedir.

Kronik karaciğer rahatsızlıklarında, cilt renginin sararmasının yanında;

– Karında akışkan bir araya gelmesi ve kabarıklık

– Bacaklarda kabarıklık ve ödem

– Bulantı ve iştahsızlık

– Şuur fluluğu ve konuşmada yavaşlama

– Tende damarların besbelli hale gelmesi

– Tırnaklarda matlaşma gibi bulgular görülebilmektedir.

Afaki antibiyotik ve sızı kesici kullanmayın

İlaçlar karaciğerde metabolize olup süzüldüğü için karaciğerde bitkinlik yapmaktadır. Bazı sızı kesici ve antibiyotikler toksik tesirleri sebebiyle karaciğer hücrelerini öldürebilmektedir. Bu cins ilaçların afaki ve sık kullanıldığı gidişatlarda karaciğer yetmezliğine kadar varan tablolar ortaya çıkabilmektedir. Psikiyatri ve sara ilaçları da eş neticelere neden olabileceği için hekim hakimiyeti olmadan afaki ilaç kullanımından uzak durulmalıdır. İlaç kullanımım yanı gizeme, tarım veya haşere ilaçlarına uzun zaman maruz kalmak da karaciğer rahatsızlıklarına yol açabilmektedir.

Bitkisel karışımlar suçsuz olmayabilir

İnternet civarında ve piyasada satılan nebatsal karışımlar sanıldığı gibi suçsuz olmayabilir. Muhtelif rahatsızlıklar için satılan nebatsal karışımların içeriğinde kullanılan maddeler bütün olarak öğrenilmediği için negatif neticeler yaratabilmektedir. Sıhhatlı insanlarda dahi karaciğer yetmezliğine neden olan bu karışımlar, kronik karaciğer hastalığı olan bireylerde uzvun tamamen iflas etmesine yol açabilmektedir.

Kalbiniz karaciğerinizi etkileyebilir

Karaciğer rahatsızlıkları değişik uzuvlardan da kaynaklanabilmektedir. Kalp yetmezliği gidişatlarında, kan akımının bozulmasına ve lekeli kanın karaciğerde daha fazla kalmasına bağlı olarak “kardiyak siroz” denilen rahatsızlık büyüyebilmektedir. Safra kesesi taşlarının kanalı tıkadığı vaziyetlerde de karaciğer rahatsızlıkları oluşabilmektedir. Bunların yanında bedende bakır, demir birikimiyle ilerleyen hastalıklar ve genetik rahatsızlıklar da karaciğer hastalıklarına neden olabilmektedir.

Hepatitlere karşı aşılanmayı ilgisizlik etmeyin

Hepatit A, B ve C virüsleri karaciğere yerleşerek enfeksiyona neden olur. Uygun bir biçimde rehabilitasyon edilmeyen Hepatit virüsleri karaciğer yetmezliği ya da siroza neden olabilmektedir. Yetişkin yaşlarda kronik karaciğer rahatsızlıklarına neden olan Hepatit A hastalığı, genellikle çocukluk yaşlarında hiçbir şikayet yaşanmadan geçirilip iyileşmektedir. Karaciğer yetmezliği veya siroza neden olabilen Hepatit B için en ehemmiyetli korunma yolu aşılanmaktır. Hepatit hastalıkları kan yoluyla bulaştığı için; ortak diş fırçası ve tıraş bıçağı kullanmaktan sakınılmalı, korunmasız cinsel ilişkiye girilmemelidir. Pedikür, manikür ve hırpalama yaptırırken kullanılan aletlerin iyi steril edildiğinden emin olunmalıdır. Hepatit teşhisi konulan hastaların 6 ayda bir rutin hakimiyetlerini yaptırması, hayati ehemmiyet taşımaktadır.

Karaciğerinizi yağlandırmayın

Karaciğerde görülen rahatsızlıkların bir hayliyi yağlanma kaynaklıdır. Fazla içki kullanımının dışında yanlış beslenme kumpası ve obezite karaciğer yağlanmasına neden olmaktadır. Salam, sucuk gibi katkı maddeli yiyecekler, yağlı kızartmalar, hazır meyve suları ve şekerli beslenme karaciğer yağlanmasına yol açabilmektedir. Karaciğerin kumpaslı çalışabilmesi için uyku kumpası da ehemmiyetli bir yer yakalamaktadır. Haftanın 3 günü spor yapmak hem genel sıhhat hem de karaciğer yağlanması bakımından hayati ehemmiyet taşımaktadır. Bel etrafının genişlemesiyle beraber görülen karaciğer yağlanması uzuv nakline kadar ilerleyebilen tablolar oluşturabilmektedir. Kilo olmak gibi çok süratli kilo kaybında adale tahribi ve şekerin balanssız kullanılması neticeyi karaciğer bedeni gözetmek için yağlanmayı artırabildiği unutulmamalıdır.

Bu beslenme kaideleri karaciğer hastaları için ehemmiyetli

Kronik karaciğer hastalıklarından özellikle sirozda, kan kimyasında muhtelif bozukluklar ortaya çıkmaktadır. Kronik karaciğer hastalığı olan ancak henüz siroz büyümemiş hastalarda, bayağı balanslı beslenme biçimi yeterlidir. Bu hastaların afaki ilaç kullanımından ve özellikle içkiden uzak durması gerekmektedir. Siroz hastalarının ise enerji ihtiyacı öbür insanlara göre %50 daha fazladır.

– Karaciğer hastalarının kumpaslı idrar söktürücü kullanmaları ve harcanan tuz balansını ayarlamaları gerekmektedir.

– A ve B vitamini bakımından zengin olan enginar, idrar sökücü ve antioksidan özelliğinden dolayı karaciğer hastalığının ilerlemesini yavaşlatabilmektedir.

– Çay şekeri, çikolata, bal, reçel, kola, gazoz gibi kolay şekerli besinler az harcanmalıdır.

– Basit şeker kapsayan besinler yerine sebzeler ve baklagiller, sütlü tatlılar, bulgur pilavı gibi bileşik şeker kapsayan besinler önerilir.

– Fast-food, hazır market mahsulleri, sosis, sucuk, salam tüketiminden uzak durulmalıdır.

– Et grubunda, 1 yumurta büyüklüğündeki et, bir yumurta ve 4 yemek kaşığı bakliyata eşdeğerdir. Metamorfoz buna göre yapılmalıdır.

– Süt grubunda 1 su kadehi süt, bir su kadehi yoğurt, bir kibrit kolisi peynir ve 2/3 kibrit kolisi kaşar peyniri eşdeğerdir. O gün yoğurt yenmek isteniyorsa karşılık gelen süt veya peynir eksiltilmelidir.

– Hububat grubunda 2 dilim ekmek,4 yemek kaşığı makarna, pirinç pilavı ve bulgur pilavına eşdeğerdir.

  

Yorum Yazın