Kimyevi maddeler kısırlığa yol açabilir

15 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Kimyevi maddeler kısırlığa yol açabilir

Oyuncak, paklik maddesi, şampuan, ambalaj ve günlük hayatta sık kullandığımız pek çok mahsulde yer alan kimyasal maddeler çocuklarda büyüme geriliği, hiperaktivite, obezite; erişkinlerdeyse kısırlık ve muhtelif kanser cinslerine neden olabiliyor. Bunun başlıca sebepleri arasında içeriklerindeki “endokrin karıştırıcı/jammer” olarak adlandırılabilecek hormon bozucu maddeler yer alıyor. Memorial Etiler Tıp Merkezi Endokrinoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Gökhan Özışık, endokrin bozucular ve korunma usulleri hakkında bilgi verdi.

Tüm beden balansını alt üst ediyor

İnsan sıhhati ve jenerasyonunun devamı metabolizma, sihrime-büyüme, zekâsal işlevler, bağışıklık sistemi ve faize için hayati rolleri bulunan hormon ve eşi sinyal taşıyıcı maddelerin hatasız çalışmasına bağlıdır. Endokrin ve nöroendokrin sistemler olarak öğrenilen ve beden içinde bir noktadan ötekisine sinyal ileten ağlarda rastgele bir neden ile karmaşıklığa yol açan kimyevi maddelere ise “endokrin karıştırıcı” ismi verilmektedir. Radyofrekans mesajımının bozulmasına yol açan “jammer”lara benzetebilecek bu maddeler moleküler seviyede sinyal taşıyıcı maddeleri idrak eden statik sensörleri geçici olarak köreltmek veya bu sensörleri aldatarak fazla uyarmak sureti ile tesir gösterir.

Hayatsal kodları başka bir deyişle Deoksirübo Nükleik Asidi tesirler

Hormon ve eşi moleküller dolaşımda genellikle bir kargo proteinine bağlı halde taşındıkları için bu proteinlerin yapısını ve ölçüsünü değiştiren kimyevi maddeler de sinyal mesajımını bozabilir. Öbür taraftan, bazı kimyevi maddelerse hormonların yapımı veya aktive/deaktive olmasına karışarak endokrin sistemlerde arızaya yol açabilmektedir. Bazı sensörler ise statik değil de hareketli olduğundan bağladıkları hormonları sensör-hormon ilişkisi birleşen lego parçalarına eş doğrudan Deoksirübo Nükleik Aside taşımak sureti ile bu moleküllerin hayatsal kodlara ulaşmasını sağlayabilmektedir.

Günlük hayatta sıkça karşılaşıyoruz

Bir hayvana ait hormon başka bir hayvan cinsine toksik tesir gösterebileceği gibi nebatsal hormonlar da değişik yollardan insan ve hayvanlara erişerek istenmeyen tesirlere yol açabilir. İlaç sanayisince üretilen sentetik hormonlar, kimya sanayisinde kullanılan kimyevi casuslar ve yan mahsuller de endokrin sistemleri bozabilmektedir. Büyüme geriliği, dikkat dağınıklığı, hiperaktivite, entellektüel marifetlerde eksilme, erken veya geç ergenliğe girme, obezite, iştahsızlık gibi yeme tavır bozuklukları, sperm sayı ve niteliğinde bozukluk-kısırlık, tiroid hormon noksanlığı, iskelet anormallikleri, bitkinlik, sık hastalanma, erken ihtiyarlama ve hatta bazı cins kanserlerle ilişkili olduğundan neredeyse çoğu bilim adamının kuşku dinlemediği bu kimyevi casuslara akla gelebilecek her civarda, kullanılan çoğu malzemede ambalaj, boya, oyuncak vs ve hatta besin maddelerinde tarımsal viraneler, katkı maddeleri vs tesadüfmemek/maruz kalmamak neredeyse olanaksızdır.

Bu maddelere dikkat

Belirlenmiş bine yakın endokrin bozucu arasında; konut etrafında bulunanlar aletler, yapı/yalıtım malzemeleri, mefruşat, mobilya ve paklik mahsulleri, kozmetikler, şampuan, losyon ve sabun gibi şahsi bakım mahsulleri, besin katkı maddeleri, plastik ve lastik mahsulleri, böcek ve haşere öldürücüler, dezenfektanlar ve antimikrobik mahsuller, tutkal, boya, ahşap mahsullerinde kullanılan yüzey gözeticiler, çözücüler, alev almayı önleyecek kimyeviler, metalurjide kullanılan mahsuller, fitoöstrojenler, flavinoidler, fenolik asitler ve sağlık kurumu etrafında özellikle laboratuvarda kullanılan kimyeviler sayılabilir.

Alınması gereken temkinler

1- Bu kimyevi maddelere karşı şuur daha çocukluk yarıyılında verilecek eğitimle artırılmalı.

2- Hava, su kaynakları, nebat örtüsü ve hayat alanlarımızdan uzakta bile olsalar başka canlıların natürel etraflarının korunmasına endüstriyel atıkların filtrelenmesi gibi itina gösterilmeli.

3- Çocuk sahibi olmayı tasarlayan çiftlere, gebelere ve yeni annelere eğitim verilmeli.

4- Dayanıklı tüketim malzemeleri, konut etrafında kullanılan mahsuller alınırken şuurlu davranılmalı.

5- Sebze ve meyvelerin zirai ilaçlardan arınmış olmasına itina gösterilmeli, zorunlu gidişatlarda konuttaki musluklarda filtre kullanılmalı.

6- Besin maddeleri ile temas halinde olan plastik ve eşi petrokimyasallardan üretilmiş kaplar, ambalajlar şuurlu seçilmeli.

7- Sırça şişede sular seçim edilmeli.

8- Kaynağı ve içeriği belirsiz nebatsal karışımlar sıhhat profesyoneline danışılmadan harcanmamalı, belirsiz mantarlar bir araya gelip yenmemeli.

9- Bebek ve çocukların sıradan gelişim gösterip göstermedikleri kesinlikle izlenmeli.

10- Erken veya geç ergenlik bulgusu gösteren, süratle ve fazla kilo alan çocuklar doktor tetkikinden geçirilmeli.

11- Kuşkulu gölet ve su birikintilerine yüzmek ve ferahlamak emeliyle girilmemeli.

12- Kullanılmayan deterjan, paklik akışkanları ve ilaçlar Misalin doğum hakimiyet hapları, hormon kapsayan ilaçlar lavabo, klozet gibi alanlara dökülmemeli.

13- Sinek kovucu olarak natürel uçucu yağlar lavanta, okaliptus, limon, nane gibi seçim edilmeli.

  

Yorum Yazın