Mutfak pakliği nasıl yapılmalı

Mutfak pakliği nasıl yapılmalı

Mutfaktaki su, nem ve ısı farklılıkları mikroorganizma üremesi için yanılgısız bir etraf yaratır. Mutfağınızın aralıksız kumpaslı olması ve tezgahların her daim siliniyor olması, civarın pak olduğu anlamına gelmez.

Mutfak ve banyolar, bakteri üremesi için en ergonomik alanlardır. Evin öbür odalarında tesadüfülebilecek bir hayli bakteri, buralardan dağılır. Su, nem ve ısı farklılıkları, mikroorganizma üremesi için yanılgısız bir etraf yaratır. Bu surattan mutfak pakliği, ehemmiyetli bir mevzudur. Mutfağınızın aralıksız kumpaslı olması ve tezgahların her daim siliniyor olması, civarın pak olduğu anlamına gelmez. Mikroorganizmalar gözle görülemezler. Bu nedenle onları besleyen tavırları öğrenmek ve önlemek, yapılabilecek en iyi şeydir. Gıdaların saklanma şartları, yemek için hazırlanma düzeyleri, pişirilme tekniği ve pişmiş besini gizleme usulleri mutfak hijyeni için son derece ehemmiyetlidir. Her bir yiyecek maddesi, birbirinden değişiktir ve değişik biçimlerde muhafaza edilmesi gerekir. Yeşillikler, sebze, meyve, yumurta, et ve süt mahsulleri; dış civarda bulunan mikroorganizmaları üzerlerine toplarlar ve süratle üremelerine neden olurlar.

mutfak temizliği

Mutfaktan dağılan hastalıklar

Mutfaktan doğan en ehemmiyetli ve öğrenilen hastalık, “gıda zehirlenmesi”dir. Gıda zehirlenmesinin en ehemmiyetli nedenleri; son kullanma tarihi geçmiş yiyecekleri, oda sıcaklığında bekletilen gıdaları ve pişmiş halde üç-dört gün bekletilen yemekleri yemektir. Bu koşullarda muhafaza edilen yiyecek maddelerinde, E.coli ekolo ve stafilokok eşi bir hayli zehirli madde oluşur. Bu hasarlılar, bağırsak sistemine eriştiklerinde enfeksiyona neden olurlar. İshal, kusma ve tansiyon düşüklüğü en ehemmiyetli bulgulardır. Şüphelenildiğinde hiç süre kaybetmeden sağlık kurumuna gidilmelidir. Karahumma ve salmonella enfeksiyonları da yiyecek esaslıdır. Ateş ve ishal gibi tesirler gösteren bu hastalıklar genelde tavuk ve yumurtadan bulaşır. Mantar enfeksiyonları da mutfağınızdan dağılabilirler. İyi derecede havalandırılmayan mutfaklarda ve uygunsuz buzdolabı şartlarında büyürler. Zatürreye kadar uzanabilecek hastalıklara neden olurlar. Hepatit A çeşme suları, şişe suları, iyi yıkanmamış lekeli sebze ve meyveler aracılığıyla bulaşabilir. Hepatit A, ağır karaciğer hastalıklarına neden olabilir.

Sebzeler yıkanmadan saklanmalıdır. Şayet yıkandıktan sonra saklanıyorsa, kesinlikle iyice kurutulmalıdır. Nemli halde saklanmaları halinde, nemi çok beğenen mikroorganizmalar, üremek için harika bir etraf bulmuş olurlar. Süt mahsulleri kesinlikle buzdolabında muhafaza edilmeliler. Et mahsulleri ise hemen harcanmayacaksa dondurulmalılar. Dondurulmuş et mahsullerinin çözülme şartları da son derece ehemmiyetlidir. Kırmızı ya da beyaz et hiç fark etmez, dondurucudan çıkarıldıktan sonra asla tezgah üzerinde bekletilmemeliler. Bir gece evvelden dondurucudan çıkarılarak buzdolabına alınmalı ve çözülene kadar burada yakalanmalıdırlar. Yiyecek maddelerinin büyük çoğunluğunun saklandığı buzdolaplarının kullanma şartları da son derece ehemmiyetli. Buzdolabının gerektiği gibi çalışabilmesi için içerisinde hava akımının hakikatleşiyor olması gerekir. Bu nedenle hava akımını kesecek büyük kaplardan uzak durulması gerekir. Bir kumpas içinde olmalı, sık sık arınılmalı ve bozulmaya başlayan ne varsa ötekilerini etkilemeden çıkarılmalıdır. Misalin, küflenmeye başlamış bir sebzenin yalnızca dolaptan çıkarılması yetmez, ardından tüm buzdolabının dezenfekte edilmesi gerekir. Aksi taktirde civarda mikroorganizma artığı kalır ve yeni yerleştirilen sebzenin üzerine geçerek üremeye devam eder.

mutfak temizliği

Raflarda boşluklar vazgeçin

Özellikle yaz aylarında tıka basa doldurulan dolaplar, hava akımını yasaklayarak zorunlu ısı derecesine erişilmesinin önüne geçer. Bu nedenle raflarınızda kesinlikle holler vazgeçin. Pişmiş yiyecekler saklanırken, kesinlikle hava ile teması kesilmeli ve ağzı kapalı kaplarda muhafaza edilmelidir. Pişmiş besinlerin saklanma süresi uygun şartlar sağlansa dahi iki gündür. Bu iki gün içinde de en fazla bir kere ısıtılmalıdır. Peynir ve eş mahsuller, yalnızca vakumlu kutularda ise stoklanmalı, aksi taktirde az ölçüde alınarak süratli harcanması sağlanmalıdır. Salça ve peynir çeşitlerinin bir kısmı süratli küflenerek mantar oluştururlar. Bu gibi vaziyetlerde, küflü kısım arınılarak kalanını muhafaza etmemeli, tamamı atılmalıdır. Derin dondurucular, yiyecek gizlemek için son derece uygun civarlardır. Ancak, burada muhafaza edilen besinler de sıklıkla hakimiyet edilmelidirler. Son kullanma tarihi geçmiş olanlar, ilk günden beri derin dondurucuda muhafaza edilmiş olsalar dahi harcanmamalıdır.

mutfak temizliği

Sebzeleri kullanmadan evvel yarım saat sirkeli suda bekletin

Gıdalarınızı doğru şartlarda gizlemiş olsanız dahi pişirme düzeyinde yanılgı yapıyorsanız, bakterilerden kurtulamazsınız. Sebzeler bol su ile yıkanmalıdır. Özellikle yapraklı olanlar kullanılmadan evvel yarım saat sirkeli suda bekletilirlerse, bakterilerden arınmış olurlar. Sebze yıkadığınız lavabo ve kaplar da harekâtın ardından dezenfekte edilmelidir. Et, sebze ve ekmek için kullandığınız kesme tahtaları muhtemelse değişik olmalıdır. Özellikle et kestiğiniz tahtaların harekâtın ardından iyi derecede dezenfekte edilmesi gerekir. Eti pişirme teknikleri ehemmiyetlidir. Ne yağı yanacak kadar çok ne de ham kalacak kadar az pişirilmemelidir. Kırmızı etin orta kısmının az pişmiş olmasında bir mahzur yok ancak tavuk eti bütün pişirilmelidir.

mutfak temizliği

Mutfağınızın kaideleri olsun

– Evin en serin yeri, mutfak olmalı; 22 dereceyi asla geçmemeli.

– Islamaması için tuza pirinç, pirince tuz karıştırılmalı.

– Bakliyatlar, naylon kap ya da torbalarda değil, bez keselerde saklanmalı.

– Reçeller, kapakları açıldıktan sonra buzdolabında muhafaza edilmeli.

– Ocaklar her pişirme sonrası, aspiratör filtreleri, ayda bir arınılmalı.

– Tezgahlar her zaman kuru kalmalı.

– Her mutfakta olan ‘sarı mutfak bezleri’ en fazla bir hafta kullanılmalı ve atılmalılar. Bir haftalık bu vakit zarfında, aralıksız dezenfekte edilmeli, direnmiş olarak bekletilmemeli kesinlikle sarih halde serilerek kurutulmalıdır.

– Çamaşır suyu da insan sıhhatine hasarlıdır. Elbette kullanılmalı ancak bir miktarı var! Kullandığınız çamaşır suyu, ölçüsünün 10 katı kadar sulandırılmış olmalı.

– Kullanımı pratik püskürtmeli dezenfektanlardan uzak durun! Püskürtme operasyonunu hakimiyet edemezsiniz. Siz tezgahlarınızı temizlediğinizi varsayırken, yakın mesafede duran yiyecek maddelerine lekeleyebilirsiniz!

Doç. Dr. Halit Yerebakan

özel içeriğidir.

  

Yorum Yazın