Nasılsa çocukken aşı olmuştum demeyin

Nasılsa çocukken aşı olmuştum demeyin

Her sene çocuklardan çok daha fazla rakamda yetişkin, aşı ile önlenebilir hastalıklar sebebiyle yaşamını kaybediyor. Buna karşın aşılama, çocukluk çağına has bir uygulama gibi idrak ediliyor ve ilerleyen yarıyıllarda ilgisizlik ediliyor.

Aşılama asırlardır uygulanıyor ancak ehemmiyeti yeni anlaşılıyor

Aşı, hastalıklara karşı bağışıklık sağlamak emeliyle bedene verilen, zayıflatılmış hastalık virüsü, hastalık etmeninin parçaları veya salgıları ile oluşturulan çözeltidir. Tarihteki ilk aşı uygulaması milattan evvelki yarıyıllarda asıllaştırılmıştır. Ülkemizde Sıhhat Bakanlığı tarafından yetişkin aşılaması kavramını cemiyette yerleştirebilmek emeliyle değişik dünya ülkeleriyle aynı anda ilk defa 2007 senesinin Nisan ayında “Yetişkin Bağışıklama Haftası” kapsamında muhtelif aktiflikler başlatılmıştır ve o tarihten itibaren her sene Nisan ayında yetişkin aşılaması mevzusu gündeme getirilmektedir.

Aşılanmanın ilgisizlik edilmesi hayati riske neden oluyor

Çocukluk yarıyılında yaygın olarak uygulanan aşılamanın yetişkin yarıyılda ilgisizlik edilmesi aşılamayla önlenebilir enfeksiyon hastalıklarının yaygınlaşmasına neden olmaktadır. Ayrıca aşı ile önlenebilir hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkan ayakta rehabilitasyon, muayene, ilaç, sağlık kurumuna yatış maliyetleri aşılama için yapılan tüketmelerden çok daha yüksektir. Bu yüksek maliyetin yanı gizeme yetişkinlerde aşılamanın ilgisizlik edilmesi, işgücü kaybı ve hayati riske de neden olmaktadır. Çocukluk aşılamalarının devamı olarak yetişkinlerde yapılacak kumpaslı aşılamalar daha sıhhatli bir hayat imkânı sunmaktadır.

Bazı aşıların yinelenmesi gerekiyor

Ergenlik yarıyılında ve sıhhatli genç yetişkinlerde; tetanoz- difteri, Hepatit B ve kızamık-kızamıkçık-kabakulak bağışıklaması ehemmiyetlidir. Tetanoz-difteri aşılamasının 10 senede bir tekerrür edilmesi önerilmektedir. Hepatit B aşılaması özellikle sıhhat personelleri gibi kan ve beden akışkanlarına maruz kalan iş çalışanlarına, yakın etrafında Hepatit B taşıyıcısı olanlara ve bu enfeksiyondan korunmak isteyen bireylere uygulanabilir. Kızamık-kızamıkçık ve kabakulak aşıları da cemiyette görülme sıklığına, salgın vaziyetlerine ve mesleksel tehlike varlığına göre değerlendirilmelidir.

Sigara ve fazla kilolar aşıya pozitif cevap ihtimalini eksiltebiliyor

Aşının gözeticiliği genellikle %80-95 etrafındadır. İleri yaş, sigara içme, kiloluluk ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar ve hastalıklar aşı cevabını eksiltmektedir. Günümüzde uzayan hayat zamanları yaşlı popülasyonda apaçık çoğalışa neden olmuştur ve bu bireylerin daha evvel aşılanmış olsalar dahi bedenlerinde evvelden oluşmuş antikorları eksildiği ya da kaybolduğu için tekerrür aşılanmaları gerektiği gündeme gelmiştir. Ayrıca bugün, yaşlı popülasyonun gençlik ya da çocukluk yarıyıllarında henüz mevcut olmayan bazı yeni aşılar da üretilmiştir ve yaşlılara bu aşıların da uygulanması önerilmektedir. Özellikle 65 yaş üzerinde grip sonrası zatürre gibi karmaşıklıkların büyüme tehlikeyi oldukça yüksek olduğundan her sene grip aşısı yapılması gerekmektedir. Yeniden zatürre aşısı akciğer enfeksiyonlarına bağlı vefat tehlikesini ehemmiyetli oranda eksiltmektedir.

Gideceğiniz ülkeye göre aşılanmak çok ehemmiyetli

Küreselleşen dünyada ülkeler arası seyahatlerin çoğalmasıyla ortaya çıkan lüzumlardan biri de seyahat aşılamasıdır. Verem, hepatit B, çocuk felci, karahumma, kuduz, sarıhumma gibi aşılar seyahat edilecek bölgeye göre seyahat sıhhati merkezleri tarafından değerlendirilip uygulanmaktadır. Ayrıca son senelerde bir hayli hastalık için yeni rehabilitasyon usullerinin kullanılmaya başlanmasıyla, aşılanma için de özel bir grup ortaya çıkmıştır. Kalp hastalığı, şeker hastalığı, kronik akciğer hastalığı gibi rahatsızlıkları bulunan şahıslar özellikle zatürre ve grip için tehlike taşımaktadır. Bu hastalara da senede bir kez grip aşısı ve 5 senede bir zatürre aşısı yapılması gerekmektedir. Bağışıklık sistemi baskılanmış şahıslarda canlı aşılar her zaman uygulanamayabilir fakat grip ve zatürre aşıları kesinlikle kumpaslı uygulanmalıdır. Fonksiyonel ya da cerrahiye bağlı dalağı olmayan şahıslarda zatürre ve menenjit aşıları uygulanmalıdır.

  

Yorum Yazın