Rahim ağzı kanseri rehabilitasyonunda yeni teknoloji

10 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Rahim ağzı kanseri rehabilitasyonunda yeni teknoloji

Amerika Birleşik Devletlerilinin geliştirdiği ışık teknolojisi, rahim ağzı kanserinin erken safhada tutulmasında umut veriyor.

FDA’nın Amerikan Yiyecek ve İlaç Müesseseyi onayladığı, Türkiye’ye de yeni giren ‘Multimodal Hyper Spectroscopic’ MHS teknolojisinde, rahim ağzı dokusuna sevk edilen ışığı sıhhatli hücreler ile fiziksel ve kimyevi yapısı bozulmuş atipik hücreler değişik biçimde geriye yansıtıyor. MHS bu değişikliği idrak etme esasında çalışan bir teknoloji. Testi uygulayan hekim ekranda üç tip netice görüyor.

Yeşil, rahim ağzındaki tam hücrelerin sıhhatli olduğunu ve hastanın rutin müddetlerle taranması gerektiğini söylüyor.

Sarı, tehlike etmeninin orta seviyede olduğunu ve hastanın daha kısa müddetlerle takip altına alınması gerektiğini anlatıyor.

Kırmızı ise rahim ağzı dokusunda lider kanser hücrelerinin bulunduğunu ve kolposkopi, LEEP, konizasyon gibi ileri teşhis ve rehabilitasyon süreçlerine başlanması gerektiği sinyalini veriyor. Harekât takribî 2 dakika sürüyor.

Usuli kullanan bayan hastalıkları ve doğum uzmanlarından Prof. Dr. Mete Güngör, “Yeni tekniğin doğruluk oranı yüzde 90’a yakın. Aynı seansta netice vermesi avantajlarından. Halen rutinde uygulanan tarama testi smear, o anki gidişatı gösteriyor. Ancak MHS yüzeyden daha derindeki hücrelere de erişiyor ve önümüzdeki 1-2 yıl içinde de bir şey çıkıp çıkmayacağını söyleyebiliyor. Makine önümüzdeki birkaç sene içinde tehlikeli grubu tanımlayıp, onları daha iyi, daha yakından takip etmenizi sağlayabilir. Hastayı, zaman kaybetmeden dolaysız tanı usullerine yönlendirebilir hale getiriyor” diyor.

Tanı için yeniden kolposkopi ve biyopsi gerekecek

Peki tarama testi smear veya tanı usulü olan kolposkopinin yerini alır mı? Prof. Dr. Güngör, şunları söylüyor:

“Temel ehemmiyetli olan tarama usullerindeki zaferi artırmak. Smear efektif bir usul. 1950’lerden beri kullanılıyor ve rahim ağzı kanserinde apaçık seviyede eksilme de sağladı. Belli bir noktaya geldi ve zaferi daha yükseğe çıkamadı. Smear bakacak personel ve patolog yetiştirmek ayrıca maliyetli. Üstelik yüzde 30 oranında palavracı pozitiflik ve olumsuzluk da mevzubahisi. Afaki testler yapmamız gerekebiliyor. Ya da bütün tersi… Neticenin çıkması için 3-10 gün bekleniyor. Bu beklemede hastada kasvet yaratabiliyor. Yeni teknik tüm bunları ortadan kaldırabilir. Ancak bu bir tanı usulü değil. Tanı için yeniden kolposkopi ve biyopsi gerekecek.”

Rahim ağzı kanseri önlenebilir bir kanser

Test tetkik odasında uygulanabiliyor. Jinekolojik tetkikte kullanılan problar eşi bir aletle vajinadan giriliyor ve rahim ağzına bakılıyor. Testin doğruluk oranları yüzde 90’lara erişiyor. Sistem rahim ağzındaki en derin tabakaya kadar bakabiliyor. Harekât esnasında doku misali alınmıyor, sızı dinlenmiyor. Rahim ağzı kanseri önlenebilir bir kanser. HPV aşısı son senelerde geliştirilen en tesirli korunma usullerin biri. Smear veya MHS ile tespit etilebilecek kanser evveli lezyonların kansere dönüşmesi 10 seneyi buluyor ve bazen geçiyor. Dolasıyla kumpaslı aralıklarla takip, kanserin çok erken safhada tutulmasına fırsat veriyor. Prof. Dr. Güngör, 21 yaşından veya etkin cinsel yaşama geçtikten sonra rahim ağzı tarama testlerine geçilmesi gerektiğini anımsatıyor.

Çok eşli yaşamak tehlikeyi artırıyor

Dünya genelinde rahim ağzı kanseri bayanlarda en sık görülen ikinci kanser cinsi. Her sene 530 bin bayan bu tanıyı alıyor. 275 bin bayansa bu sebeple kaybediliyor. Dünyada rahim ağzı kanseri sebebiyle yaşamını kaybeden bayanların büyük çoğunluğu düşük ya da orta kazançlı ülkelerde yaşıyor. Alttaki etkenler tehlikeyi artırıyor:

* Çok eşlilik
* HPV
* Stres
* Sigara alışkanlığı
* Fazla çocuk doğurmak
* Erken yaşta çocuk doğurma
* Sosyo-ekonomik seviyelerin düşük olması
* Aile abonelerinde görülmesi

Bu bulguları ciddiye alın

* Rahim ağzı kanserinin, özelliklede ilk safhada bulgusu yok
* Genellikle adet yarıyılları arasında ya da cinsel ilişkiden sonra kanama
* Vajinadan rahatsız edici koku gelmesi
* Cinsel ilişki sırasında acı sezme

  

Yorum Yazın