Soğuklar en çok çocukları ve yaşlıları etkiliyor

22 Aralık 2019 Cinsel Sağlık

0 Yorumlar

Soğuklar en çok çocukları ve yaşlıları etkiliyor

Kış mevsimi, kendine has kazalarla da akla geliyor. Kazalarda da doğru ve acil müdahale yaşam kurtarıyor. Ancak özellikle soğuk yaralanmaları gidişatında kulaktan dolma bilgilerle yapılan müdahaleler, bereketten çok hasar getirebiliyor. En çok çocuk ve yaşlıları etkileyen soğuk yaralanmalarında neler yapılması gerektiğini Acıbadem Ankara Sağlık Kurumu Acil Servis Mesul Doktoru ve Acil Tıp Uzmanı Doç. Dr. Serkan Şener, anlattı.

Soğuk sebebiyle oluşan yaralanmaların çoğu bedenin sarihte kalan yerlerinde veya uzuvlarda oluşuyor. Maruz kalınan ısı, rüzgarın sürati, sıkı elbise, pabuç ve dolaşımı kısıtlayan başka nedenler, bitkinlik, makûs beslenme, içki ve uyuşturucu kullanımı yaralanmanın şiddetini artıran nedenler arasında sıralanıyor. Kar sporlarının ve dağcılığın yaygınlaşması gibi bir çok neden daha çok soğuk yaralanması oranını artırıyor.

soğuk yaralanmaları

İlk bulgu kızarma ve sızı

Ten ısısı 25 dereceye düştüğünde doku metabolizması yavaşlıyor. Oksijen eksikliği o bölgelerde mor renkte görünüm siyanoz ortaya çıkarıyor. Donma frosbite ten sıcaklığının – 10 0C kadar düşmesi neticeyi oluşuyor. Asıl donma noktasına ulaşmayan soğuklarda ise cilt yanıklarına eş biçimde ödem ve baloncuklar vezikül ve büller alana geliyor. Isı kaybı daha da sürerse donma noktasına gelinirse mat frosbite oluşuyor. Doç. Dr. Şener, soğuk yaralanmalarında ortaya çıkan bulgularla alakalı şu bilgileri verdi: “El, ayak, burun gibi donan bölgelerde evvel kızarma başlıyor ve sızı büyüyor. Sonrasında ise donan bölge sertleşiyor ve son evreye gelindiğinde ise his kaybı oluşuyor”.

soğuk yaralanmaları

Soğuk yaralanmalarında ilk müdahale

– Yüzük, saat, bilezik gibi takıları süratle çıkarın.

– Donmuş uzvu aleve, ateşe yakalamayın, donmuş kısımların yine ısıtılması için fazla sıcak suya sokmayın. Duyarlı dokularda daha fazla zarara yol kalemtıraşı için donmuş olan bölgeye masaj yapmayın ve ovmayın.

– Hastayı soğuk ve ıslak civardan uzaklaştırın. Kuru ve yün bir bezle bu uzvu sarın. Şişmeye karşı, bu uzvu yukarıyada tutun.

– Ayaklarında donma varsa, asla yürütmeyin. Birey sedye ya da sırt tahtası ile taşınmasını sağlayın.

– Sıcak ellerinizle ya da soluğunuzla etkilenen bölgeyi ısıtmaya çalışın. Gerekirse sarılın.

– Ambulans çağırarak hastanın en yakın sıhhat kuruluşuna götürülmesini sağlayın.

soğuk yaralanmaları

Fazla ısı kaybedilirse hipotermi oluşuyor

Uzun süreli olarak soğuk civara maruz kalmaktan kaynaklanan hipotermi genellikle yağmur, yel, kar veya soğuk suya maruz kalma gibi etmenler tarafından tetikleniyor. Çok uzun müddetle soğuğa maruz kalındığında bedenin korunma mekanizması daha fazla ısı kaybedilmesini yasaklamaya çalışıyor. Bunun için titremeyle değişik uzuvların sıcaklığını bayağı seviyede yakalamaya çalışılıyor. Aynı zamanda cilde olan kan akışı eksildiği için ısı yaratmak üzere hormonlar salgılanmaya başlıyor.

Şayet beden enerjisi tükenmişse ve beden iç ısısı 32 derece altına inmişse hipotermi hayatı tehdit eden ebatlara erişebiliyor. Amerika Birleşik Devletlerinde senede 700 vefatın nedeni olan hipotermi özellikle çocuk ve ileri yaş grubu, aralıksız ve kumpaslı içki harcayanlar, psikiyatrik rahatsızlığı bulunan hastalar ile basit hareket edemeyen bireylerin hipotermiye karşı daha duyarlı olduklarına dikkat sürükleyen Doç. Dr. Şener, yaşanabilecek bulgular mevzusunda şunları anlattı: “Şahsın teninde pürüzlenme, kıllarda dikleşme, karıncalanma ve sızlanma ilk şikayetler arasında yer alıyor. Mesele ilerledikçe, tende soğukluk ve solukluk, his kayıpları ve yorgunluk, miskinlik hali de yaşanıyor. Hipotermi ilerledikçe uyku hali ve katılaşma gibi bulgular da görülmeye başlıyor”.

soğuk yaralanmaları

Hipotermide ilk müdahale

– Öncelikle donmayı önlemek emeliyle hastaya şekerli sıcak bir şeyler yedirmeye ve içirmeye çalışın.

– Donma riski yaşayan bireye kalın kıyafetler giydirin ve üzerini de kalın örtülerle örtün.

– Netlikle yatmamasını sağlayın.

– Bu vaziyetteki şahsı ılık odada tutun ve bir vakit sonra odanın sıcaklığını yavaş yavaş çoğaldırın.

– Netlikle ama netlikle birey birden sıcak odaya sokmayın.

– Bununla beraber içkili meşrubatlar içirmeyin, kar ile bedeni ovmayın ve masaj yapmayın.

– Ambulans çağırarak hastanın en yakın sıhhat kuruluşuna götürülmesini sağlayın.

  

Yorum Yazın