Tatlandırıcılar şekerden daha mı sıhhatli

Tatlandırıcılar şekerden daha mı sıhhatli

Milyonlarca insan hem zayıflamak için, hem de şeker hastalığı sebebiyle suni tatlandırıcı kullanıyor. Dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de suni tatlandırıcılar hakkında pozitif ve negatif rivayetler bulunmaktadır. Sabah’tan Selahattin Dönmez, Amerikan diyabet derneği ve Amerikan beslenme ve diyetetik yüksekokulu diyabet çalışma grubunun şeker yerine harcanabilecek tatlandırıcılar hakkındaki son bilimsel görüşlerini paylaştı.

1. Sakarin

En çok öğrenilen suni tatlandırıcı çeşididir. 19. yy sonlarında toluen denilen kimyevi maddeden birleşimlenmiş, çay şekerinden 300-400 kat fazla tatlı olduğu bulunmuştur. Sakarinin ağızda metalik ve acı bir tat vazgeçmesine karşın kilolu ve şeker hastası fertler için bırakılmaz tatlı kaynağı olarak kullanılmıştır. Food and Drug Administration FDA 1977 senesinde, yüksek doz sakarin tüketiminin hayvanlarda üriner sistem urlarına neden olduğunu ortaya çıkarınca; insanlarda sakarin kullanımı menedilmiştir. Fakat daha sonra Amerikan Tıp Konseyi kısıtlı kullanımın 2,5 mg/kilogram/gün sıhhat üzerine tehlikesiz olabileceğini bildirmiştir. Fakat daha sonra yapılan çalışmalarda; sakarinin hasarsız olmadığı, epitel dokuda yapısal farklılıklara neden olacağı bulunmuştur.

2. Aspartam

1 gramı 4 kalori enerji verir ancak çay şekerinden 180 kat fazla tatlı olduğu için düşük dozda kullanımın enerji yararına katkısı olmaz. İlk kere 1965 senesinde Amerika Birleşik Devletlerinde birleşim edilmiştir. Şeker hastalarında kan şekeri üzerine negatif tesir yaratmaz. Son senelerde baş dönmesi, baş sızısı, adet kumpassızlığı gibi yan tesirleri bildirilmiştir. Aspartamın öğrenilen hiçbir yan tesiri yoktur. Çay, kahve, tatlı imali, kahvaltılık hububatlar, süt ve yoğurtta kullanılabilir. Aspartamın dünyada 90’dan fazla ülkede kullanımına izin verilmektedir. 50 mg/kilogram/gün emin aspartam kullanma dozajıdır.

3. Sorbitol

Bir şeker içkiyidir. Natürel olarak sebze ve meyvelerde bulunur. Günde 30 gramdan fazla alımı hazımsızlık, gaz ve ishale neden olabilir. Hakimiyeti iyi olmayan şeker hastalarında kan şekerinin süratle yükselmesine neden olur. Sorbitol; şekerlemeler, çiklet, reçel ve jöle imalinde kullanılmaktadır.

4. Maltitol

Kristal yapıda bir şeker içkiyidir. Şekersiz çikolata imalinde, diş çürüklerini önlemek için kullanılmaktadır. Kristal maltitolün hiçbir yan tesiri bildirilmemiştir.

5. Erititol

Düşük kalorili hacim oluşturan bir tatlandırıcıdır. Kolay emilir ve metabolize olmadan idrarla atılır. Erititol ile yapılan hayvan çalışmalarında netlikle sıhhatle alakalı bir mesele olmadığı bildirilmiştir.

6. Laktitol

Bir başka şeker içkiyidir. Laktitol, ağızda diş plaklarının oluşmasını önleyen suni tatlandırıcıdır. Yiyecek sanayisinde çiklet imalinde kullanılır.

7. Asesulfam Potasyum

1988 senesinde bir hayli muayenehane çalışma neticesinde kullanımına onay verilmiş olan suni tatlandırıcıdır. Şekerden 130-200 kat daha fazla tatlıdır. Asesulfam idrarla atılır. Bu tatlandırıcının esasta en ehemmiyetli özelliği, öbür tatlandırıcılarla birlikte kullanıldığında tatlılığın daha fazla çoğalmasıdır. Çok yüksek dozlarda kullanılırsa tadı sakarin gibi acı veya metalik olur. Bayağı depolama şartlarında bozulmaz, pişirme ve fırınlamada yapısını değiştirmez.

8. Siklamat

1939 senesinde birleşimlenen şekerden, 30 kat tatlı olan suni tatlandırıcıdır. Fazla doz kullanımı, dışkı yumuşaması veya ishale neden olmaktadır. Erkek farelerde yapılan çalışmalarda; testislerde atrofiye neden olduğu bildirilmiştir. Yapılan başka çalışmada, mesane urları büyüdüğü tespit edilmiştir. Yalnızca hekim ve diyetisyen hakimiyetinde diyabet gibi hastalıklarda nasıl kullanılabileceği hastaya bilgilendirilmek kaydı ile tatlandırıcıları kullanmak uygun gibi görünmektedir. Bu sebeple ben tatlandırıcı yerine çaylarınıza bal, konutta yapacağınız kek veya kurabiyelerinize ne şeker ne tatlandırıcı; onun yerine pekmez, taze ya da kuru meyve ilave etmenizi öneri ederim. Zira uzun vadede görülen tehlikeleri ortadan kaldırmayı daha tehlikesiz buluyorum.

  

Yorum Yazın

Yorum yazmak için üye girişi girişi yapmalısınız.