Yiyecek alerjisiyle alakalı bilinmezler

Yiyecek alerjisiyle alakalı bilinmezler

Her ne kadar yiyeceklerin neden olduğu düşünülen her türlü negatif tesiri yiyecek alerjisi olarak adlandırsak da, bu gerçeğinde doğru değil. Belirlemeyi doğru yapabilmek için ne olduğunu da iyi öğrenmek gerekiyor. Ufak çocukların %5’inde görülen yiyecek alerjisinin, yetişkinlerdeki görülme sıklığı %1’den de az.

Yiyecek alerjisi nedir

Genelde yiyeceklerin bizzat kendilerinin ya da yiyeceklerle beraber alınabilecek başka etmenlerin, immünolojik ya da immünolojik olmayan mekanizmalarla oluşturabileceği her türlü anormal tabloyu, yiyecek tepkinleridir.

meyve-kadin-1

Yiyecek tepkinleri nelerdir

Yiyecek tepkinlerini iki gruba ayırabiliriz:

Birinci grup rastgele bir alerjenin ve korunma sisteminin fazla tepkininin mevzubahisi olmadığı, öbür mekanizmalarla oluşan, anormal cevapların bulunduğu “yiyecek intoleransı” olarak nitelendirilen gruptur. İkinci grup ise; immünolojik başka bir deyişle korunma sistemi aracılığıyla yiyeceklere gösterilen fazla duyarlılık tepkinleridir.

Bulguları nelerdir

Yiyecek alerjileri bedende bir hayli değişik bölgede muhtelif bulgular gösterir. Bunları sınıflandırdığımızda;

Tende: Kaşıntı, yanma, kızartı, ateş, üşüme, karıncalanma, terleme, ürtiker, su toplayarak kabarma, kırmızı kirler, sivilceler.

Kulak-burun-boğazda: Burun tıkanıklığı, aksırma, burun kaşıntısı, burnun kesintisiz akması. Boğazdan akıntı, boğazda sızı, kuruluk veya gıcık, damaklarda kaşıntı, kuru öksürük. Kulaklarda çınlama, tıkanma, sızı, orta derecede sağırlık, baş dönmesi ve balanssızlık.

3-

Gözlerde: Görmede fluluk, gözlerde sızı, sulanma, şaşılık, ışıklardan rahatsız olma, göz kapağında seğirme, kaşıntı, kızarma ve şişme.

Solunumda: Soluk darlığı, hırıldama, öksürük, bronşlarda mukus yaradılışı.

Kardiyovaskülerde: Kalpte çarpıntı, nabız süratinin çoğalması, kumpassız nabız, kızarma, solgunluk, ateş, üşüme, karıncalanma, ellerde kızarıklık veya morarma, bayılma, omurlarda sızı.

Sindirim sisteminde: Ağızda kuruluk, tükürük salınımında çoğalma, pamukçuk yaradılışı, dilde acılık, diş sızısı, geğirme, midede yanma, hazımsızlık, bulantı, kusma, yutmada güçlük, karında gurultu, sızı, kramplar, ishal, rektumda kaşıntı veya yanma.

4-

Genitoürinerde: Sık, sızılı idrara çıkma, idrarını hakimiyet edememe, vajinal kaşıntı veya akıntı.

Adale iskelet sisteminde: Bitkinlik, adale cılızlıkları, eklem ve adalelerde sızı, gerginlik, göğüs sızısı, sırt sızısı, boyun adalelerinde spazm.

Asap sisteminde: Baş sızısı, migren, kesintisiz uyku hali, sersemlik, yavaşlık, sakinlik, matlık, sevinçsizlik, ciddiyet, ağlama nöbetleri, gerginlik, anksiyete, hiperaktiflik, sıkıntılılık, asaplılık, konsantrasyon bozukluğu, gülme, kendini öbür insanlardan değişik sezme, sözcükleri, adları ya da numaraları unutma, kekelemek.

olmak üzere parçalamaktadır.

Alerjiyi tetikleyen yiyecekler

İnsanlar doğduktan sonra hayatları süresince binlerce değişik yiyecek ile karşılaşmaktadırlar. Bu yiyeceklerin içerisinde yiyecek öğesi dediğimiz daha ufak yapı taşları mevcuttur.

Bunlar; protein, yağ, karbonhidrat, su, vitamin ve minerallerdir. Hazır yiyeceklerde ise tüm bu yiyecek öğelerine ek olarak besin katkı maddeleri ilave edilmektedir. Yiyecek öğeleri arasında alerjiye yol aça maddeler genellikle protein yapısındadır.

1--

İnsanlarda sıklıkla alerjiye neden olan yiyecekler ise şunlardır:

İnek sütü, yumurta, balık ve kabuklu deniz mahsulleri, kabuklu ve yağlı kuruyemişler fındık, fıstık gibi, hububatlar, etler, meyveler, sebzeler, kuru baklagiller, baharatlar ve çeşni vericiler, çikolata, bal ve bazı meşrubatlar. Süt ve yumurta gibi bazı yiyecekler, meyve ve sebzelere göre daha sık alerjik tepkine neden olur. Yer fıstığı ve ağaç fıstığı değişiklerine göre daha ciddi tepkinlere sebebiyet verir. Bazı yiyecekler özellikle erken çocukluk yarıyılında alerjik tepkinlere neden olurken 12-24 ay inek sütü alerjisi, kimileri ise yaşam boyu devam eder fıstık alerjisi gibi.

Katkı maddeleri yiyecek alerjisini tetikliyor

Yiyeceklerin işlenmesi sırasında muhtelif emellerle teknolojik olarak katkı maddeleri katılmaktadır. Bu maddeler ya gözetici, ya şekillendirici, ya renklendirici ya da tatlandırıcı olarak konulmaktadır. Bu katkı maddelerini belirten yaftaların üzerinde E ile başlayan kod numaraları bulunur. “E” katkı maddesinin Avrupa Birliği’nde onaylandığını gösterir.

Yiyecek imal teknolojilerindeki büyümeyle beraber, mahsullere ilave edilen değişik katkı maddelerinin, muhtelif alerjik tepkinlere neden olduğu öğrenilmektedir. Bunlar arasında ehemmiyetli yer alan sülfitler çok rakamda besinde turşu, patates cipsi, içkili meşrubatta ve ilaçta bulunur. Astımlı hastaların %5’inde sülfitlerin yenilmesi neticesinde ciddi soluk darlığı oluşmaktadır.

Bu saldırıların dışında, bireylerde ağızda, tende kızarmaya ve kaşıntıya neden olmaktadır. Katkı maddesi olarak kullanılan monosodyum glutamat natürel olarak bazı gıdalarda bulunabileceği gibi lezzet artırıcı olarak da yiyeceklere ilave edilebilir çorbalarda, hazır et ve tavuklarda. “Çin restoranı belirtiyi” sınan baş sızısı, ensede yanma, göğüste baskı hissi, terleme ve ürtiker gibi bulgu ve yakınmalara yol açan bir tabloya neden olabilir.

2

Yiyecek alerjisi ile başa çıkma yolları

Yiyecek alerjisi tanısı aldıysanız, alerjik tepkin verdiğiniz yiyeceği yaşamınızdan çıkarmanız gerekir. Bu tedbirin yan gizeme dikkat faktörüz gereken bazı püf noktalarının olduğunu da unutmayın. Bir diyetisyene müracaat etin. Diyetisyeniniz, alerji oluşturduğunuz yiyecekle alakalı bilgi vermekle kalmaz, aynı zamanda o yiyecek beslenme tasarınızda olmadan da yiyecek spektrumu sağlamanızda size dayanakçı olur.

Yiyecek yaftalarına dikkat edin. Alerjik tepkin gösterdiğiniz yiyecek yalnızca tek harcandığında değil, başka bir besinin içinde yer aldığında da bedeninizde aynı tepkiler oluşmasına neden olur. Bu sebeple; yiyecek yaftalarını dikkatlice okuyup, alerjik olduğunuz besinin satın alacağınız besinin içinde yer alıp almadığını tanımlamalısınız. Misalin; süte alerjiniz varsa sütlü çikolatalardan uzak durup, bitter çikolata almanız gerekir.

Yafta okumaktan bırakmayın. Kezlerce satın aldığınız bir mahsul de olsa, her seferinde yaftayı belli gözden geçirmelisiniz. Zira besinin içeriği değiştirilmiş olabilir.

  

Yorum Yazın